{"id":680,"date":"2021-04-17T18:52:36","date_gmt":"2021-04-17T15:52:36","guid":{"rendered":"https:\/\/birpinar.com\/?p=680"},"modified":"2021-04-30T17:20:32","modified_gmt":"2021-04-30T14:20:32","slug":"enerjide-yesil-donusum-zamani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/birpinar.com\/en\/enerjide-yesil-donusum-zamani\/","title":{"rendered":"Enerjide \u201cYE\u015e\u0130L\u201d D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Zaman\u0131YEN\u0130<\/span> "},"content":{"rendered":"

Enerji hayat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 ile birlikte hep ya\u015fam\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015ftur. Sadece insanlar\u0131n de\u011fil esas\u0131nda t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu enerjinin ana kayna\u011f\u0131 ise g\u00fcne\u015ftir. Medeniyetlerin geli\u015fmesinde de etkin rol oynayan enerji, insanl\u0131\u011f\u0131n ilk zamanlar\u0131nda g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131km\u0131\u015f, bu noktada bir t\u00fcr \u0131s\u0131tma, kurutma ve ayd\u0131nlatma arac\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. G\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fu ile hayat\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve bat\u0131\u015f\u0131 ile de uyku haline ge\u00e7i\u015fin oldu\u011fu d\u00f6nem, f\u0131traten geli\u015fimi kovalayan insano\u011flunun ate\u015fi bulmas\u0131 ile yeni bir \u00e7a\u011fa kap\u0131 aralam\u0131\u015f, bu itibarla da ate\u015fi geceleri de bir ayd\u0131nlatma, \u0131s\u0131tma ve g\u00fcvenlik arac\u0131 olarak kullanman\u0131n yan\u0131nda ayn\u0131 zamanda pi\u015firmede de de\u011ferlendirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Takip eden d\u00f6nemlerde ula\u015f\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak \u00fczere su ve r\u00fczg\u00e2r enerjisinden istifade imkan\u0131 bulunmu\u015f, yelkenli teknelerin ve sallar\u0131n hareketi ile ula\u015f\u0131m kabiliyetleri art\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Devam\u0131nda suyun ve r\u00fczg\u00e2r\u0131n g\u00fcc\u00fc farkl\u0131 alanlarda da de\u011ferlendirilmi\u015f ve tah\u0131llar\u0131n \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in su ve yel de\u011firmenleri geli\u015ftirilerek do\u011fal enerji kaynaklar\u0131ndan \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u015fekilde yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Zaman i\u00e7erisinde ya\u015fanan n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 ile birlikte \u00f6zellikle de 18. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flayan sanayi devrimi ile birlikte insanl\u0131k yeni bir evreye do\u011fru ilerlemi\u015f, bu durum beraberinde sanayi \u015fehirlerinin geli\u015fmesine yol a\u00e7m\u0131\u015f, \u00f6zellikle de motorun icad\u0131 ile farkl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015f ve fosil yak\u0131t ad\u0131 verilen petrol, k\u00f6m\u00fcr ve do\u011falgaz gibi yeni kaynaklar\u0131n enerji \u00fcretiminde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Sanayi devrimi ile birlikte geli\u015fen \u015fehir hayatlar\u0131 gerek \u00fcretimi h\u0131zland\u0131rmak ve s\u00fcrekli k\u0131lmak gerekse de geli\u015fen \u015fehirlerde hayat\u0131n ve ula\u015f\u0131m\u0131n g\u00fcvenli\u011fini temin etmek maksad\u0131yla sokaklar\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lm\u0131\u015f, 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda gaz lambas\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 bu ihtiyac\u0131 gidermi\u015ftir.<\/p>\n

19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131ndan 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131na kadar ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7te ise ana bask\u0131n kaynak kara elmas olarak addedilen k\u00f6m\u00fcr olmu\u015ftur. 20. y\u00fczy\u0131lda ise petrol ve do\u011falgaz giderek yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, d\u00fcnya sava\u015flar\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc zamanlarda ise n\u00fckleerden enerji \u00fcretimi ile tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r d\u00fcnyam\u0131z.<\/p>\n

Talep art\u0131yor<\/strong><\/p>\n

Olduk\u00e7a y\u0131k\u0131c\u0131 ge\u00e7en ve sadece 30 y\u0131l gibi k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fen 2 d\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131 insanl\u0131k yeniden bir geli\u015fim ya\u015fam\u0131\u015f, tarihte b\u00fcy\u00fck h\u0131zlanma olarak adland\u0131r\u0131lan bolluk ve refah\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir zaman gelmi\u015ftir. Otomasyon ve bili\u015fim sistemlerinin\u00a0 hayat\u0131m\u0131za girdi\u011fi 3. sanayi devrimi olarak adland\u0131r\u0131lan s\u00fcre\u00e7te \u00fcretim de benzer \u015fekilde katlanarak art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015f, bu durum enerjiye duyulan ihtiyac\u0131 katlam\u0131\u015f ve kalk\u0131nman\u0131n \u00f6nc\u00fc ara\u00e7lar\u0131ndan birisi enerji \u00fcretimi olmu\u015ftur.<\/p>\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Program\u0131 taraf\u0131ndan \u015eubat 2021\u2019de yay\u0131nlanan bir Raporda son 50 y\u0131l i\u00e7erisinde enerji t\u00fcketiminin 3 kat art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fi, bu \u00e7er\u00e7evede 1970 y\u0131l\u0131nda 57.000 terawatt-saat olarak ger\u00e7ekle\u015fen t\u00fcketimin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 160.000 terawatt-saat de\u011ferlerini a\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funu belirtmektedir.<\/p>\n

2000\u2019li y\u0131l\u0131ndan bu yana ise k\u00fcresel bazda enerji ihtiyac\u0131 %25 art\u0131\u015f g\u00f6sterirken, bu denli bir t\u00fcketim ve b\u00fcy\u00fcmenin 2040 y\u0131l\u0131 itibari ile en az %30 oran\u0131nda ilave bir enerji ihtiyac\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u0130htiya\u00e7 duyulan bu art\u0131\u015f g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131na ilave bir \u00c7in ve Hindistan\u2019\u0131n kat\u0131lmas\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

\u00c7evresel bask\u0131 art\u0131yor<\/em><\/strong><\/p>\n

\u0130nsano\u011flu enerji \u00fcretiminde genel manada tarih boyunca do\u011fa ile uyumlu bir hayat s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Su ve r\u00fczgar gibi yenilenebilir kaynaklar\u0131n yan\u0131nda \u0131s\u0131nma ve pi\u015firme gibi hususlarda da biyoyak\u0131t t\u00fcketimi ile \u00e7evre dostu bir ya\u015fam s\u00fcrmeye \u00f6zen g\u00f6stermi\u015ftir. Ancak, rahat ya\u015fam beklentisi beraberinde birtak\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n de\u011fi\u015fmesini de gerektirmi\u015f, buna ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fen t\u00fcketim art\u0131\u015f\u0131 ise b\u00fcy\u00fck bir do\u011fa tahribat\u0131 ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zellikle de enerjinin \u0131s\u0131tma ve ayd\u0131nlatma gibi temel alanlar\u0131n yan\u0131nda so\u011futma, ula\u015f\u0131m, ileti\u015fim, sa\u011fl\u0131k, imalat ve tar\u0131msal sulama gibi say\u0131s\u0131z alanda kullan\u0131m\u0131, enerjiye duyulan ihtiyac\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum enerji \u00fcretiminde kullan\u0131lan ba\u015fl\u0131ca kaynaklar olan fosil kaynaklar\u0131n daha \u00e7ok i\u015flenmesini gerekli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Artan \u00fcretim ve t\u00fcketim do\u011fal kaynaklar \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 art\u0131rman\u0131n yan\u0131nda bu i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda sal\u0131nan emisyonlar bir yandan her y\u0131l 7 milyon insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an hava kirlili\u011fine neden olurken bir yandan da g\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00fcresel sorunu iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini do\u011furmu\u015ftur.<\/p>\n

Bunun yan\u0131nda enerji \u00fcretiminde fosil kaynaklardan \u00f6nce kullan\u0131lan balina ya\u011f\u0131\u00a0 i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 3 as\u0131r boyunca s\u00fcren balina avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 deniz memelilerinin %80\u2019inin yok olmas\u0131na neden olarak biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fe ve denizel ekosisteme b\u00fcy\u00fck bir darbe vurmu\u015ftur.<\/p>\n

K\u00fcresel sorun iklim krizi<\/strong><\/p>\n

Son bir y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir d\u00fcnya g\u00fcndemini me\u015fgul eden ve esas\u0131nda \u00e7evresel bozulman\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 olan Covid-19 salg\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnmeyen bir d\u00fc\u015fman ile m\u00fccadele etmek zorunda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Hemen hemen t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na alan koronavir\u00fcs t\u00fcm ya\u015fam \u015feklimizi ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015f bulunuyor. D\u00fcnya p\u00fcrdikkat salg\u0131na kenetlenmi\u015f ve salg\u0131nla \u00e7etin bir m\u00fccadele halindeyken bir taraftan da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 her zaman hissettiren k\u00fcresel iklim krizi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Evet, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fanan \u00e7evresel sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda hi\u00e7 ku\u015fkusuz iklim krizi gelmektedir.<\/p>\n

K\u00fcresel ortalama s\u0131cakl\u0131klar her y\u0131l yeni bir rekor k\u0131r\u0131yor. D\u00fcnya Meteoroloji \u00d6rg\u00fct\u00fc verilerine g\u00f6re 2015\u2019den bu yana en s\u0131cak 6 y\u0131l olarak kay\u0131tlara ge\u00e7mi\u015ftir. Ayr\u0131ca 2020 y\u0131l\u0131, 2016 ve 2019\u2019dan sonra en s\u0131cak 3. y\u0131l olarak kaydedilmi\u015ftir. Di\u011fer taraftan, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkisiyle son y\u0131llarda D\u00fcnyada meteorolojik, iklimsel ve hidrolojik afetlerin olu\u015f say\u0131lar\u0131nda ve neden oldu\u011fu hasarlarda art\u0131\u015flar ya\u015fanmaktad\u0131r. Tabi bu afetler bir yandan can kayb\u0131na yol a\u00e7arken, bir yandan da mal kayb\u0131na neden oluyor. K\u00fcresel \u0130klim Riski Endeksi 2021 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re 2000 ile 2019 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kaynakl\u0131 475.000’den fazla can kayb\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015f, mali a\u00e7\u0131dan ise 2.56 trilyon ABD Dolar\u0131 ekonomik kay\u0131p olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n

\u00a0<\/em>\u00a0<\/em>Enerji sekt\u00f6r\u00fc zirvede<\/strong><\/p>\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine yol a\u00e7an ba\u015fl\u0131ca neden ise hi\u00e7 ku\u015fkusuz artan seragaz\u0131 emisyonlar\u0131.\u00a0 Sadece son 30 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k %40\u2019dan fazla art\u0131\u015fla y\u0131ll\u0131k bazda olu\u015fan 50 milyar ton karbondioksit e\u015fde\u011ferini (CO2e) ge\u00e7en seragazlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck kayna\u011f\u0131 ise enerji sekt\u00f6r\u00fc.<\/p>\n

Ula\u015f\u0131m, \u0131s\u0131tma, so\u011futma, ayd\u0131nlatma ve daha bir\u00e7ok noktada kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z enerji. D\u00fcnya Kaynaklar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc 2020 verilerine g\u00f6re seragaz\u0131 sal\u0131mlar\u0131n\u0131n %73\u2019\u00fc enerjiden kaynaklan\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131 ile iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelenin temelinde yer alan seragaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in alternatif enerji \u00fcretim kaynaklar\u0131na ge\u00e7i\u015f ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n

K\u00fcresel bazda iklim sorunu ile etkin m\u00fccadelede at\u0131lan en \u00f6nemli ad\u0131mlardan birisi 1988 y\u0131l\u0131nda H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim Paneli (IPCC) kurulmas\u0131 olmu\u015ftur. Akabinde 1992\u2019de yasal bazda ilk ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f ve \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin anayasas\u0131 olarak bilinen \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Alt d\u00fczenlemeler ve ula\u015fmas\u0131 gereken hedefleri i\u00e7ermek \u00fczere de 1997 y\u0131l\u0131nda Kyoto Protokol\u00fc ve son olarak da 2015 y\u0131l\u0131nda Paris Anla\u015fmas\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Halihaz\u0131rda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan Paris Anla\u015fmas\u0131n\u0131n temel hedefi ise 2050 y\u0131l\u0131na kadar k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 +1,5 veya +2 derecede tutma olarak belirlenmi\u015ftir. Bunun i\u00e7in \u00fclkelerin k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya yol a\u00e7an seragaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmalar\u0131 isteniyor. Covid-19 salg\u0131n\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile adeta karantinaya giren, ula\u015f\u0131m\u0131n ve \u00fcretimin b\u00fcy\u00fck \u00e7apta durdu\u011fu d\u00fcnyam\u0131zda K\u00fcresel Karbon Projesi de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re\u00a0 seragaz\u0131 emisyonlar\u0131nda tarihteki en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fc\u015f olan %7 azalma ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011fer ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n +1,5 derecede tutmay\u0131 gerektiren y\u0131ll\u0131k azalt\u0131m de\u011feri ki durumun vehametini ve aciliyeti g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ekten hareketle d\u00fcnyada bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015fan\u0131yor. Yenilenebilir kaynaklara y\u00f6nelim var. G\u00fcne\u015f enerjisi (GES), r\u00fczg\u00e2r enerjisi (RES), hidroelektrik santralleri (HES), biyoyak\u0131ttan enerji \u00fcretimi (BES), jeotermal kaynaklardan enerji \u00fcretimi (JES), dalga enerjisi, n\u00fckleer gibi temiz enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelme var. Bunun yan\u0131nda ula\u015f\u0131m i\u00e7in \u201c0\u201d emisyonlu elektrikli ara\u00e7lar, bisikletli ula\u015f\u0131m\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, temiz \u00fcretim, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gibi hem \u00e7evre dostu hem de iklim dostu uygulamalar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Ancak \u00f6zellikle de son y\u0131llarda iklim krizine ba\u011fl\u0131 olu\u015fan kayg\u0131lar iklim ve \u00e7evre dostu yenilenebilir ve temiz enerjiye y\u00f6nelim noktas\u0131nda h\u00fck\u00fcmetlerin, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, yerel y\u00f6netimlerin bu minvaldeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131n artmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f ancak hala d\u00fc\u015f\u00fck seviyede seyretmektedir. BP D\u00fcnya Enerji G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc \u0130statistiklerine g\u00f6re yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan \u00fcretilen enerji 50 y\u0131l i\u00e7inde %6\u2019dan %12\u2019lere \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda. D\u00fc\u015f\u00fck karbonlu -temiz – enerji kategorisinde yer alan n\u00fckleerin dahil edilmesi ile bu oran %16. Bu s\u00fcre\u00e7te n\u00fckleerin oran\u0131 yar\u0131m as\u0131r i\u00e7erisinde %0,4\u2019den 2019 sonu itibari ile\u00a0 %4,3 olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.\u00a0 Buna kar\u015f\u0131n yenilebilirlerden \u00fcretim ise 2000\u2019lerde %7\u2019ye 2019\u2019ya do\u011fru ise de %12 de\u011ferine ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

T\u00dcRK\u0130YE’N\u0130N DURUMU<\/strong><\/span><\/p>\n

D\u00fcnyada g\u00f6r\u00fclen toplumsal de\u011fi\u015fim ve geli\u015fmeler \u00fclkemizde de ayn\u0131 \u015fekilde etki yapm\u0131\u015f, rahat ve konforlu ya\u015fam \u00f6nemli bir talep haline gelmi\u015ftir. Bu durum k\u0131rsaldan kente do\u011fru y\u00f6nelimleri art\u0131rm\u0131\u015f ve \u015fehirler \u00fczerinde bask\u0131lar olu\u015fturmu\u015f ve sonu\u00e7ta daha \u00e7ok yat\u0131r\u0131m\u0131 zaruri k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizde bu itibarla \u00f6zellikle de son d\u00f6nemlerde b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar yap\u0131lm\u0131\u015f,\u00a0 bu konuda b\u00fcy\u00fck mesafeler kaydetmi\u015ftir. Enerji, sa\u011fl\u0131k, sanayi, teknoloji, tar\u0131m, ula\u015f\u0131m gibi alanlarda yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar hem kalk\u0131nmada hem de yo\u011fun n\u00fcfus hareketlili\u011fine neden olmu\u015ftur. Bunun yan\u0131nda turistik, tarihi, do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel zenginliklerimiz bulunduklar\u0131 noktalar\u0131 bir yandan cazibe alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken bir yandan da\u00a0 bu b\u00f6lgelerde ya\u015fam\u0131 h\u0131zland\u0131rarak \u00fcretim ve t\u00fcketimde b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesine neden olmu\u015ftur. Bu durum hi\u00e7 ku\u015fkusuz hemen hemen her alanda kullan\u0131lan enerji ihtiyac\u0131n\u0131 ve t\u00fcketimini artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu de\u011fi\u015fimler esas\u0131nda verilere de yans\u0131m\u0131\u015f durumda. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) verilerine g\u00f6re 1990\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda n\u00fcfusun 60 milyondan 84 milyona y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Ayn\u0131 \u015fekilde hammadde baz\u0131nda kaynak kullan\u0131m\u0131 500 Milyon tondan 2 kat\u0131 a\u015fan art\u0131\u015fla 1,2 milyar tona, motorlu ara\u00e7 say\u0131s\u0131 4 milyon adetten 6 kat art\u0131\u015fla 24 milyona, hanehalk\u0131 enerji t\u00fcketimi 2 milyon TEP\u2019ten 2 kat art\u0131\u015fla 4 milyon TEP\u2019e, evsel kat\u0131 at\u0131k olu\u015fumu da benzer \u015fekilde 17 milyon tondan 2 kat art\u0131\u015fla 34 milyon tona ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. N\u00fcfusun sadece %40 art\u0131\u015f g\u00f6stermesine kar\u015f\u0131n kaynak kullan\u0131m\u0131, enerji t\u00fcketimi, at\u0131k olu\u015fumu 2 kat\u0131 a\u015fan miktarda bir art\u0131\u015f\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahade ediyoruz. Bu durum ferdi t\u00fcketimin de katlanan bir art\u0131\u015f sergiledi\u011fini bizlere g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Enerji ihtiyac\u0131 art\u0131yor<\/strong><\/p>\n

T\u00fcm bu ilerleme ve geli\u015fmeler her ge\u00e7en g\u00fcn daha \u00e7ok enerji gerektiriyor. Bu talebi yerine getirmek \u00fczere \u00fclkemiz enerji kurulu g\u00fcc\u00fc de yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlarla b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme g\u00f6stermi\u015f ve son 25 y\u0131lda 4,5 kat art\u0131\u015f g\u00f6stererek 21.000 MW dolaylar\u0131ndan 97000 MW de\u011ferini a\u015fm\u0131\u015f bulunuyor. Ancak ne var ki \u00fclkemiz enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 bir yap\u0131da. Y\u0131llar itibari ile de\u011fi\u015fim g\u00f6steriyor olsa da genel olarak ithal edilen oran 1990\u2019larda %66 iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde %70-75 aras\u0131nda seyrediyor. Keza enerji \u00fcretiminde de genel manada fosil kaynak kullanan geleneksel y\u00f6ntemlerden olan termik santrallerden yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hava kirlili\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere k\u00fcl ve c\u00fcruf at\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00f6netimi ile y\u00fcksek so\u011futma suyu kullan\u0131m\u0131 ile de su kaynaklar\u0131na yap\u0131lan \u00e7evresel bask\u0131lar\u0131n yan\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00fcresel sorunu iklim krizine yol a\u00e7an seragazlar\u0131n\u0131n da ba\u015fl\u0131ca kayna\u011f\u0131 enerji \u00fcretimi olmu\u015ftur. T\u00dc\u0130K 2018 y\u0131l\u0131 Seragaz\u0131 Emisyon Envanteri de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re \u00fclkemizde enerji \u00fcretimi %71 ile ba\u015f\u0131 \u00e7ekmektedir.<\/p>\n

Enerji kaynaklar\u0131n\u0131n belirli \u00fclkelerin uhdesinde olmas\u0131, enerji arz\u0131n\u0131n s\u00fcreklili\u011fini yer yer tehlikeye sokabilmektedir. 1970\u2019lerdeki petrol krizi bunun bariz bir \u00f6rne\u011fi. Keza kaynaklar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olu\u015fu da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik noktas\u0131nda soru i\u015fareti bar\u0131nd\u0131ran farkl\u0131 bir husus. Yap\u0131lan tespitlere g\u00f6re k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte mevcut fosil bazl\u0131 enerji kaynaklar\u0131n\u0131n en \u00e7ok 150 y\u0131l yetecek miktarda kald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ba\u015fl\u0131ca enerji kaynaklar\u0131 olan k\u00f6m\u00fcr, petrol ve do\u011falgaz gibi fosil yak\u0131tlar\u0131n kullan\u0131m \u00f6m\u00fcrlerinin s\u0131n\u0131rl\u0131 olu\u015funun yan\u0131nda, hava kirlili\u011fi ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi \u00e7evre \u00fczerindeki olumsuz bask\u0131lar\u0131 hi\u00e7 ku\u015fkusuz temiz ve yenilenebilir alternatif kaynaklar\u0131n de\u011ferlendirilmesini gerekli k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme do\u011fru<\/strong><\/p>\n

Paris Anla\u015fmas\u0131 her \u00fclkenin kendi imkan ve kabiliyetleri dahilinde emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f, bu itibarla \u00fclkelerin niyet edilmi\u015f ulusal katk\u0131 beyanlar\u0131n\u0131 (INDC) sunmalar\u0131 istenmi\u015ftir. \u00dclkemiz bu kapsamda 2030 y\u0131l\u0131na kadar art\u0131\u015ftan %21\u2019lik bir azalt\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6ren hedefi d\u00fcnya kamuoyu ile payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 2030 y\u0131l\u0131na kadar 1,9 milyar ton CO2e azalt\u0131m manas\u0131na gelir ki bu de\u011fer 2018 y\u0131l\u0131ndaki emisyon de\u011ferinin 3,5 kat\u0131na e\u015fde\u011ferdir.\u00a0 INDC’miz kapsam\u0131ndaki azalt\u0131m hedefimiz \u00fclkemizin 3,5 y\u0131l boyunca net s\u0131f\u0131r karbon (karbon n\u00f6tr) sal\u0131m\u0131nda bulunmas\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Geli\u015fen bir \u00fclke olarak bu iddial\u0131 hedefe ula\u015fmak i\u00e7in de yenilenebilir kaynaklar b\u00fcy\u00fck enerji \u00f6nem arz etmektedir. Bunun yan\u0131nda, enerjinin etkin kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere temiz \u00fcretim ve kaynak verimlili\u011fi ilkeleri dahilinde hareket etmek de ayr\u0131ca \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

\u00dclkemiz kalk\u0131nma noktas\u0131nda d\u00fcnya tarihinde b\u00fcy\u00fck etki olu\u015fturan sanayi ve teknolojik devrimlerde ne yaz\u0131k ki beklenen at\u0131l\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirememi\u015ftir. Ancak \u015fimdi \u00f6n\u00fcnde yeni bir f\u0131rsat daha var. \u00dcstelik d\u00fcnya kaynaklar\u0131n\u0131 f\u00fctursuzca kullanan ve do\u011fal dengeyi alt\u00fcst eden \u00f6nceki devrimlere k\u0131yasla \u00e7evre ve iklim dostu bir devrim olan ye\u015fil devrim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir potansiyeli bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Evet, Akdeniz havzas\u0131nda yer alan ve 3 taraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili \u00fclkemiz yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 ba\u011flam\u0131nda b\u00fcy\u00fck olanaklara sahip.<\/p>\n

Bu potansiyeli de\u011ferlendirmek \u00fczere geli\u015ftirilen politika ve stratejilerle alternatif enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015f, k\u0131s\u0131tl\u0131 kullan\u0131m \u00f6m\u00fcrlerine sahip olan ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi k\u00fcresel \u00e7evre sorunlar\u0131na ba\u015fl\u0131ca kaynaklar\u0131 olan fosil yak\u0131t t\u00fcketiminden ziyade r\u00fczgar, g\u00fcne\u015f gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelme sa\u011flanm\u0131\u015f, bu itibarla yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 enerji kurulu g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn %52\u2019sine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. bu kapsamda 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda enerjideki pay\u0131n sadece %0,1 oldu\u011fu r\u00fczgarda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde\u00a0 %8 gibi ciddi bir de\u011fere ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f,\u00a0 RES kurulu g\u00fcc\u00fc 9200 MW de\u011ferine \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 2004 y\u0131l\u0131ndan sonra g\u00fcne\u015fte de yat\u0131r\u0131mlara ba\u015flanm\u0131\u015f ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde GES kurulu g\u00fcc\u00fc 7000 MW de\u011ferine \u00e7\u0131kar\u0131larak enerjideki pay\u0131 s\u0131f\u0131rdan %7 seviyelerine y\u00fckseltilmi\u015ftir. Bu de\u011ferler baz\u0131nda Avrupa Birli\u011fi\u2019nde 6\u2019nc\u0131, D\u00fcnyada ise 13\u2019\u00fcnc\u00fc s\u0131raday\u0131z. Jeotermal kaynaklardan enerji \u00fcretiminde ise Avrupa\u2019da ilk s\u0131rada, d\u00fcnyada ise d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131rada bulunuyoruz. Yine son y\u0131llarda organik i\u00e7erikli evsel ve sanayi at\u0131klar\u0131, at\u0131ksu ar\u0131tma \u00e7amurlar\u0131 gibi y\u00f6netimi zor ve maliyetli at\u0131klar da biyok\u00fctleden enerji \u00fcretilmesi alan\u0131nda de\u011ferlendirilmekte, bu kapsamdaki kurulu g\u00fc\u00e7 ise 1,2 GW de\u011ferini bulmu\u015f durumda.<\/p>\n

\u00dcstelik yerli olan bu kaynaklar enerji arz g\u00fcvenli\u011fine de b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sunuyor. \u00d6zellikle de son y\u0131llarda geli\u015ftirilen yenilenebilir enerji destek mekanizmalar\u0131 (YEKDEM) sistemi ile enerjinin devlet eliyle al\u0131m garantisinin yan\u0131nda yerli imalat sanayisini de g\u00fc\u00e7lendirmek ve\u00a0 \u00f6zendirmek noktas\u0131ndaki yerli par\u00e7a kullan\u0131ma dair destek ile ayr\u0131ca katk\u0131 sunulmu\u015ftur.\u00a0 Bu kapsamda RES, HES, BES, GES, JES gibi adlarla an\u0131lan r\u00fczgar, su, biyok\u00fctle, g\u00fcne\u015f, jeotermal gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kaynaklar\u0131n de\u011ferlendirilmesi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yine at\u0131ktan enerji \u00fcretimi ile de do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 gibi at\u0131k bertaraf maliyetlerinin \u00f6nlenmesi de sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu minvalde evsel at\u0131klar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bertaraf\u0131n\u0131 sa\u011flayan 90 adet kat\u0131 at\u0131k d\u00fczenli depolama alan\u0131nda olu\u015fan metan gaz\u0131 toplanmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi sonucunda 1,5 milyon konutun y\u0131ll\u0131k\u00a0 ihtiya\u00e7 duydu\u011fu enerji \u00fcretimi ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Yine\u00a0 at\u0131k \u0131s\u0131dan b\u00f6lgesel \u0131s\u0131tma yap\u0131lmas\u0131 ile de enerjinin verimli kullan\u0131m\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r. Bu noktada \u00f6zellikle de yenilenebilir kaynaklardan biri olan ve d\u00fcnyada kurulu g\u00fc\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131rada bulundu\u011fumuz jeotermal kaynaklar da ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor.<\/p>\n

2018 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve hayata ge\u00e7irdi\u011fimiz \u00f6nemli d\u00fczenlemelerden birisi de yenilenebilir enerji \u00fcretiminin a\u00e7\u0131k denizlerde de (off-shore) yap\u0131labilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 olmu\u015ftur. Hem \u00fcretim miktar\u0131n\u0131 hem maliyetini hem de verimini art\u0131ran ve \u0130ngiltere, Danimarka, Kanada gibi \u00fclkelerde aktif olarak kullan\u0131lan bu sistem ile dalga enerjisinden istifade imkan\u0131 da sunulmu\u015ftur. 3 taraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili ve 8300 km k\u0131y\u0131 \u015feridine sahip \u00fclkemiz bu manada g\u00fc\u00e7l\u00fc bir potansiyeli elinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Enerjide g\u00fcvenli arz<\/em><\/strong><\/p>\n

Hemen hemen her alanda enerjiye olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k enerjiye duyulan ihtiyac\u0131 s\u00fcrekli k\u0131l\u0131yor. Bu nedenle de g\u00fcvenli arz \u00f6ner \u00e7\u0131kan hususlardan birisi. Her ne kadar iklim ve \u00e7evre dostu yap\u0131lar\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile yenilenebilir kaynaklara y\u00f6nelme iste\u011fi olsa da – enerjinin depolanmas\u0131 hen\u00fcz teknolojik a\u00e7\u0131dan yeterli miktarda geli\u015ftirilemedi\u011fi i\u00e7in –\u00a0 \u00f6zellikle de r\u00fczgar, su ve g\u00fcne\u015f gibi kaynaklardan s\u00fcrekli bir \u00fcretim s\u00f6z konusu olmayabilir.<\/p>\n

2021 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda ABD\u2019nin en b\u00fcy\u00fck eyaleti Teksas\u2019ta s\u00fcren g\u00fcnlerce so\u011fu\u011fa ve karanl\u0131\u011fa mahkum eden kesintilerin \u00f6ne \u00e7\u0131kan nedenlerinden birisi de donan r\u00fczgar enerji t\u00fcrbinleri olmu\u015ftu. Enerjisinin %25 gibi b\u00fcy\u00fck bir de\u011ferini r\u00fczgar enerjisinden sa\u011flayan Teksas\u2019da bu kaynaklar\u0131n devre d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131 \u015febekeye bir bask\u0131 uygulam\u0131\u015f ve sistemin topyekun \u00e7\u00f6kmesine neden olmu\u015ftur.<\/p>\n

Bu ve benzer durumlar fosil kaynaklar\u0131n da kullan\u0131m\u0131n\u0131 gerekli k\u0131larak y\u00fcksek miktarda seragaz\u0131 sal\u0131m\u0131na neden olmaktad\u0131r. Enerjinin s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in temiz enerji kaynaklar\u0131ndan biri olan n\u00fckleer bu noktada hem kesintisiz enerji hem de s\u0131f\u0131r emisyonla iklim dostu bir yap\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 hayat\u0131m\u0131za giren bu temiz enerji geli\u015fmi\u015f bir \u00e7ok \u00fclkede de yayg\u0131n ve y\u00fcksek oranda kullan\u0131lmaktad\u0131r. ABD\u2019de enerjinin %20\u2019si, \u0130sve\u00e7\u2019te %40\u2019\u0131, Ukrayna\u2019da %54\u2019\u00fc, Fransa\u2019da %70\u2019i\u00a0 ve AB genelinde ise enerjinin %25\u2019i n\u00fckleer santrallerden elde edilmektedir. Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 (IEA) verilerine g\u00f6re g\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplam enerjinin %4\u2019\u00fc, elektrik enerjisinin ise %10\u2019u n\u00fckleerden kar\u015f\u0131lan\u0131yor.<\/p>\n

\u00dclkemizde de bu itibarla kurulum \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam eden ve 2023 y\u0131l\u0131nda hizmete girmesi beklenen 4800 MW kurulu g\u00fcce sahip Akkuyu N\u00fckleer Santrali -ki \u0130zmir ve Ankara \u0130limizin y\u0131ll\u0131k elektrik ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131layabilecek kapasiteye sahip-<\/em> bu manada \u00f6nem arz ediyor.<\/p>\n

Enerjiyi verimli kullanma<\/em><\/strong><\/p>\n

Enerji kaynaklar\u0131na sahip olmak kadar onu etkili ve verimli kullanmak da ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011ferli. Sanayide temiz \u00fcretim faaliyetleri bu itibarla \u00f6nem arz eden uygulamalardan birisi. At\u0131klar\u0131n tekrar i\u015flenerek de\u011fer zincirine kat\u0131lmalar\u0131 da yine enerjiyi ve kaynaklar\u0131 daha etkin ve verimli kullanma y\u00f6ntemlerinden birisi. Bu minval \u00fczere hayata ge\u00e7irilen s\u0131f\u0131r at\u0131k projesi ile olu\u015fan at\u0131klar\u0131n be\u015fte birisinin depolanmas\u0131 yerine i\u015flenerek sanayiye hammadde olarak sunuluyor.<\/p>\n

Hem kaynaklar\u0131 koruyan hem de seragazlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere zararl\u0131 emisyonlar\u0131 da \u00f6nleyen ve Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n e\u015fi Say\u0131n Emine Erdo\u011fan\u2019\u0131n himayelerinde Kas\u0131m 2018\u2019de BM Tar\u0131m ve G\u0131da \u00d6rg\u00fct\u00fc, Mart 2021\u2019de ise BM Kalk\u0131nma Program\u0131 (UNDP) taraf\u0131ndan BM 2030 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131 Eylem \u00d6d\u00fcl\u00fcne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen S\u0131f\u0131r At\u0131k Projesi son zamanlarda hayata ge\u00e7irilen en \u00f6nemli ad\u0131mlardan birisi. Proje kapsam\u0131nda 2023 y\u0131l\u0131nda olu\u015fan at\u0131klar\u0131n en az 3\u2019te birinin tekrar de\u011fer zincirine dahil edilmesi hedefleniyor. B\u00f6ylece, ihtiya\u00e7 duyulan hammaddenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, i\u015flenmesi, depolanmas\u0131, ta\u015f\u0131nmas\u0131 gibi s\u00fcre\u00e7ler elimine edilerek bu s\u00fcre\u00e7lerde olas\u0131 seragaz\u0131 emisyonlar\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6nlenecektir.<\/p>\n

Seragazlar\u0131n\u0131n %30-40\u2019\u0131ndan sorumlu olan binalarda enerji verimlili\u011fi de \u00f6ne \u00e7\u0131kan hususlardan birisi. 2017 y\u0131l\u0131nda \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 olarak Planl\u0131 Alanlar \u0130mar Y\u00f6netmeli\u011finde hayata ge\u00e7irilen d\u00fczenleme ile binalar\u0131n kendi enerjilerini \u00fcretmek \u00fczere \u00e7at\u0131lara fotovoltaik panel konulmas\u0131 i\u00e7in ruhsat \u015fart\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ferdi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde, ya\u011fmur suyunun hasat edilmesini sa\u011flayan yasal d\u00fczenleme ile de su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve do\u011fal su kaynaklar\u0131ndan suyun depolanmas\u0131, iletilmesi, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 gibi y\u00fcksek enerji isteyen s\u00fcre\u00e7lerin elimine edilmesi sa\u011flanarak enerjinin etkin kullan\u0131m\u0131na destek verildi.<\/p>\n

Ula\u015f\u0131mda da bisikletli ula\u015f\u0131m\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ad\u0131na 3000 km bisiklet yolu ve 3000 km ye\u015fil y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yolunun yap\u0131lmas\u0131, son y\u0131llarda yollarda s\u0131kl\u0131kla g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz elektrikli scooterlar\u0131n trafikte g\u00fcvenle seyretmesi i\u00e7in yap\u0131lan yasal d\u00fczenleme ile de ula\u015f\u0131m kaynakl\u0131 enerjinin tasarruf edilmesi ve bu ba\u011flamda olu\u015fmas\u0131 muhtemel seragaz\u0131 sal\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nd\u0131. Yo\u011fun trafi\u011fin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 anlarda trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ilave enerji t\u00fcketimi ve hava kirlili\u011finin \u00f6nlenmesi ad\u0131na da d\u00fc\u015f\u00fck emisyon alanlar\u0131n\u0131n (LEZ) belirlenmesi ve bu b\u00f6lgelere ara\u00e7 giri\u015flerinin \u00fccret dahilinde, kontroll\u00fc yap\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flayan yasal d\u00fczenleme kazand\u0131r\u0131ld\u0131. b\u00f6ylece hem hava kirlili\u011fi hem de ilave seragaz\u0131 sal\u0131m\u0131 \u00f6nlenecek.<\/p>\n

S\u0131f\u0131r emisyon \u00f6zelli\u011fine sahip yerli otomobil, yerli g\u00fcne\u015f paneli \u00fcretim fabrikas\u0131n\u0131n hizmete girmesi de \u00fclkemizde \u00e7evre ve iklim dostu uygulamalar\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren uygulamalar\u2026<\/p>\n

\u00c7evresel kazan\u00e7lar \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor<\/strong><\/p>\n

Yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 hem \u00e7evresel ayak izleri olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck de\u011fere sahipler hem de seragaz\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131f\u0131r emisyon \u00f6zelli\u011fi ile adeta do\u011fa dostu uygulamalar olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re 1 terawatt-saat enerjinin \u00fcretiminde t\u00fcm ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc boyunca (kaynaklar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, i\u015flenmesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131, kullan\u0131m\u0131, at\u0131k hale gelmesiyle olu\u015fan at\u0131k y\u00f6netimi vb t\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7eren d\u00f6ng\u00fc) <\/em>g\u00fcne\u015f enerjisi \u00fcretiminde 5 ton, r\u00fczgarda 4 ton, n\u00fckleerde 3 ton CO2 e\u015fde\u011feri seragaz\u0131 sal\u0131n\u0131rken bu de\u011fer do\u011falgazda 490 ton, petrolde 720 ton, k\u00f6m\u00fcrde ise 820 ton olarak hesap edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Can kay\u0131plar\u0131 noktas\u0131nda da yenilenebilirler daha g\u00fcven sunuyor. Bir terawatt-saat cinsinden enerji \u00fcretimi esnas\u0131nda olu\u015fan kaza ve sal\u0131nan hava kirleticileri emisyonlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla neden olunan \u00f6l\u00fcmler baz\u0131nda de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; g\u00fcne\u015fte %0.02, r\u00fczgarda %0.04, n\u00fckleerde %0.07 kay\u0131p oranlar\u0131 ya\u015fan\u0131rken bu de\u011fer do\u011falgazda %2.8, petrolde %18.4, k\u00f6m\u00fcrde ise %24.6 ki bu de\u011fer g\u00fcne\u015f enerjisi \u00fcretiminin 1230 kat\u0131ndan fazlad\u0131r.<\/p>\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin her ge\u00e7en g\u00fcn etkilerini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 su kaynaklar\u0131na etkileri kapsam\u0131nda da yenilenebilir kaynaklar daha b\u00fcy\u00fck avantaj sunuyor. \u00d6rne\u011fin r\u00fczgar santralleri ile b\u00fcy\u00fck miktarda su tasarrufu sa\u011flamak da m\u00fcmk\u00fcn. Zira mevcut fosil kaynaklarla \u00fcretim yapan santrallerde \u00fcretim ve so\u011futma i\u00e7in ciddi miktarda suya ihtiya\u00e7 duyulurken r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f gibi kaynaklardan enerji \u00fcretimi s\u00fcrecinde su kullan\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmamaktad\u0131r. Avrupa \u00c7evre Ajans\u0131 verilen g\u00f6re 2016 y\u0131l\u0131nda sadece Avrupa Birli\u011fi\u2019nde enerji \u00fcretimi i\u00e7in kullan\u0131lan su miktar\u0131 toplam su t\u00fcketiminin %44\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n

Enerjimiz \u201cH\u0130\u00c7\u201d bitmesin<\/strong><\/p>\n

Enerji art\u0131k hayat\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131. \u00d6yle ki kendimizi k\u00f6t\u00fc hissetti\u011fimizde enerjim yok diye tepki vererek enerjinin adeta hayat\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde vazge\u00e7ilmez oldu\u011funu dile getiririz. O halde \u00fclke olarak yerli ve milli enerji i\u00e7in ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kap\u0131 aralamal\u0131, enerjimizin bitmemesi i\u00e7in de temiz enerjiye y\u00f6nelmeliyiz. Avrupa\u2019n\u0131n, \u00c7in\u2019in, \u015eili\u2019nin karbon n\u00f6tr olma hedefi var. Bizim de imkanlar\u0131m\u0131z, kabiliyetlerimiz var. Onlar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve yerinde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece \u00f6z\u00fcm\u00fcze d\u00f6nebilir, \u00e7evre dostu ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrebiliriz. Kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 daha etkin ve verimli kullanabiliriz.<\/p>\n

Bu noktada hepimize, bireylerden toplumlara, h\u00fck\u00fcmetlerden devletlere kadar herkese birtak\u0131m sorumluluklar d\u00fc\u015f\u00fcyor. De\u011fi\u015fim i\u00e7in hepimize sorumluluk d\u00fc\u015f\u00fcyor. O g\u00fc\u00e7 ve enerji esas\u0131nda elimizde…<\/p>\n

<\/a><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Enerji hayat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 ile birlikte hep ya\u015fam\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015ftur. Sadece insanlar\u0131n de\u011fil esas\u0131nda t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu enerjinin ana kayna\u011f\u0131 ise g\u00fcne\u015ftir. Medeniyetlerin geli\u015fmesinde de etkin rol oynayan enerji, insanl\u0131\u011f\u0131n ilk zamanlar\u0131nda g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131km\u0131\u015f, bu noktada bir t\u00fcr \u0131s\u0131tma, kurutma ve ayd\u0131nlatma arac\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. G\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fu ile hayat\u0131n…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":681,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/680"}],"collection":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=680"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/680\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":685,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/680\/revisions\/685"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/681"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}