{"id":529,"date":"2013-12-03T18:39:44","date_gmt":"2013-12-03T15:39:44","guid":{"rendered":"https:\/\/demo.birpinar.com\/?p=529"},"modified":"2021-01-08T15:59:25","modified_gmt":"2021-01-08T12:59:25","slug":"karbon-ticareti-neler-getirecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/birpinar.com\/en\/karbon-ticareti-neler-getirecek\/","title":{"rendered":"Karbon Ticareti Neler Getirecek?"},"content":{"rendered":"

G\u00f6n\u00fcll\u00fc karbon piyasalar\u0131; h\u00fck\u00fcmetlerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele hedefleri ve politikalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geli\u015ftirilmi\u015f, i\u015f d\u00fcnyas\u0131ndan, yerel y\u00f6netimler, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ve bireylere kadar ilgili her kesimin karbon denkle\u015ftirme maksad\u0131yla kat\u0131l\u0131m sa\u011flayabilece\u011fi niteli\u011fe sahip piyasalard\u0131r. G\u00f6n\u00fcll\u00fc Karbon Piyasas\u0131, D\u00fcnya Karbon Piyasas\u0131 i\u00e7erisinde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdeyi temsil etmekle birlikte bu piyasay\u0131 hali haz\u0131rda etkili bi\u00e7imde kullanmakta olan T\u00fcrkiye\u2019nin ileri d\u00f6nemde karbon piyasalar\u0131na kat\u0131l\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir f\u0131rsat sunmaktad\u0131r.<\/em><\/h2>\n

Faili ve ma\u011fduru insano\u011flu olan bu problem; k\u00fcresel ve ortak bir meseledir. \u00c7\u00f6z\u00fcm de k\u00fcresel ve ortak olmal\u0131d\u0131r. Bu konuda k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte at\u0131lm\u0131\u015f en b\u00fcy\u00fck ad\u0131m, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi ve s\u00f6zle\u015fmenin sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131nda hukuki a\u00e7\u0131dan ba\u011flay\u0131c\u0131 belgesi olan Kyoto Protokol\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

\u00d6zellikle fosil yak\u0131tlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131, arazi kullan\u0131m\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri, ormanlar\u0131n tahribi ve at\u0131klardan kaynaklanan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n sebep oldu\u011fu k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi meselesi d\u00fcnya g\u00fcndeminde s\u00fcrekli yer almakta ve \u00f6nemi her ge\u00e7en g\u00fcn artmaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019nin (IPCC) 2007 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc De\u011ferlendirme Raporu\u2019na g\u00f6re, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma art\u0131k tart\u0131\u015fmas\u0131z bir ger\u00e7ektir ve bunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla insano\u011flu sorumludur.<\/p>\n

F\u0131rsat<\/strong> ve tehdit<\/strong><\/p>\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelenin temel unsurlar\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine neden olan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum sa\u011flamakt\u0131r. Esasen, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele ekonomiler \u00fczerinde farkl\u0131 y\u00f6nlerden f\u0131rsat ve tehditleri i\u00e7ermektedir. Sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131nda aslolan \u00fclkelerin kendi ulusal \u00f6nlemleridir (enerji verimlili\u011fi, yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015f vb.) ve bu \u00f6nlemlerin yetersiz veya daha maliyetli oldu\u011fu durumlarda piyasa esasl\u0131 ara\u00e7lar devreye girer.<\/p>\n

Piyasa esasl\u0131 ara\u00e7lar, daha maliyet etkin emisyon kontrol ve \u00f6nleme teknolojilerinin geli\u015ftirilmesini te\u015fvik ettikleri ve teknoloji se\u00e7iminde daha fazla esneklik sa\u011flad\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, emisyon azalt\u0131m\u0131nda ekonomik a\u00e7\u0131dan daha etkin olabilirler. Ayr\u0131ca, devlete \u00e7evresel ve sosyal giri\u015fimleri destelemek i\u00e7in kullan\u0131labilecek bir gelir kayna\u011f\u0131 sa\u011flayabilirler.<\/p>\n

Son d\u00f6nemde olduk\u00e7a g\u00fcndem olan emisyon ticareti veya daha bilinir ad\u0131yla \u201ckarbon ticareti\u201d konusu, finansal te\u015fvikler yaratarak arzu edilen emisyon azalt\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan ara\u00e7lar aras\u0131ndad\u0131r. D\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde uygulanmalar\u0131 halinde olduk\u00e7a etkili olabilecek bir piyasa esasl\u0131 ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n

Proje veya sekt\u00f6r temelli olan bu mekanizmalar azalt\u0131lan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n sertifikaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve piyasada al\u0131n\u0131p sat\u0131lmas\u0131 prensibine dayan\u0131r. Meselenin daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan karbon finansman\u0131 ve karbon denkle\u015ftirme kavramlar\u0131n\u0131n bilinmesinde fayda vard\u0131r. Karbon finansman\u0131, sera gaz\u0131 emisyon azalt\u0131mlar\u0131n\u0131 sat\u0131n almak \u00fczere bir projeye sa\u011flanan kaynak \u015feklinde tan\u0131mlanmaktad\u0131r. (World Bank, 2006). Karbon denkle\u015ftirme ise; bir kaynaktan olu\u015fan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde ba\u015fka bir kaynak \u00fczerinden azalt\u0131lan ya da \u00f6nlenen sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 sonucunda edinilen kredilerin ya da di\u011fer bir deyi\u015fle sertifikalar\u0131n sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 faaliyeti ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen emisyon denkle\u015ftirme i\u015flemidir.<\/p>\n

Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin, say\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sera gaz\u0131 azalt\u0131m hedeflerine ula\u015fmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak ve karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azalt\u0131c\u0131 uygulamalar\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle ger\u00e7ekle\u015ftirmek; geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin ise karbon finans\u0131na ve temiz teknolojilere eri\u015fimini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in Kyoto Protokol\u00fc\u2019nde emisyon ticareti mekanizmalar\u0131 tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Karbon finansman\u0131<\/strong><\/p>\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelede iktisadi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm arac\u0131 olan ve karbon finansman\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na zemin yaratan karbon piyasalar\u0131; \u00f6zellikle 2005 y\u0131l\u0131nda Kyoto Protokol\u00fc\u2019n\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden bu yana katlanarak b\u00fcy\u00fcmeye devam etmi\u015f ve \u015fu an bu piyasalar \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fen emisyon azalt\u0131m\u0131 11 milyar ton CO2 e\u015fde\u011fere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Parasal de\u011feri 170 milyar dolar civar\u0131nda olan karbon piyasas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck pay\u0131 140 milyar dolar ile Avrupa Birli\u011fi\u2019ne \u00fcye 28 \u00fclke i\u00e7erisinde kurulan AB Emisyon Ticareti Sistemi almaktad\u0131r. Kyoto Protokol\u00fc alt\u0131nda yer alan emisyon ticareti mekanizmalar\u0131n\u0131n i\u015flem hacmi de yakla\u015f\u0131k 30 milyar dolar\u0131 bulmaktad\u0131r. G\u00f6n\u00fcll\u00fc Karbon Piyasas\u0131, 600 milyon dolar ile hen\u00fcz s\u0131n\u0131rl\u0131 bir hacimde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kyoto protokol\u00fc<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye, her ne kadar Kyoto Protokol\u00fc\u2019n\u00fcn emisyon ticaretine konu olan esneklik mekanizmalar\u0131ndan yararlanam\u0131yorsa da; bu mekanizmalardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak i\u015fleyen, \u00e7evresel ve sosyal sorumluluk ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde kurulmu\u015f G\u00f6n\u00fcll\u00fc Karbon Piyasas\u0131\u2019na y\u00f6nelik projeler \u00fclkemizde geli\u015ftirilmekte ve uygulanmaktad\u0131r.
\nG\u00f6n\u00fcll\u00fc karbon piyasalar\u0131; h\u00fck\u00fcmetlerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele hedefleri ve politikalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geli\u015ftirilmi\u015f, i\u015f d\u00fcnyas\u0131ndan, yerel y\u00f6netimler, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ve bireylere kadar ilgili her kesimin karbon denkle\u015ftirme maksad\u0131yla kat\u0131l\u0131m sa\u011flayabilece\u011fi niteli\u011fe sahip piyasalard\u0131r. G\u00f6n\u00fcll\u00fc karbon piyasalar\u0131nda ticareti yap\u0131lan sera gaz\u0131 emisyon sertifikalar\u0131na G\u00f6n\u00fcll\u00fc Emisyon Azalt\u0131m (Voluntary or Verified Emission Reduction -VER) Sertifikas\u0131 ad\u0131 verilmektedir.<\/p>\n

Kurulu\u015flar; faaliyetleri \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fturduklar\u0131 sera gaz\u0131 emisyon miktarlar\u0131n\u0131 hesaplayarak (karbon ayak izlerini \u00f6l\u00e7erek) bu emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmak ve dengelemek i\u00e7in sera gaz\u0131 emisyon azalt\u0131m\u0131 sa\u011flayan projelerin \u00fcretmi\u015f olduklar\u0131 karbon sertifikalar\u0131n\u0131 sosyal sorumluluk prensibi \u00e7er\u00e7evesinde sat\u0131n almaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Mevcut durum itibar\u0131yla, T\u00fcrkiye\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen projelerin tamam\u0131 G\u00f6n\u00fcll\u00fc Karbon Piyasas\u0131nda i\u015flem g\u00f6rmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de geli\u015ftirilen ve \u00e7o\u011funlu\u011fu yenilenebilir enerji t\u00fcr\u00fcnde olan 218 proje ile y\u0131ll\u0131k piyasa de\u011feri 100 milyon ABD dolar\u0131 civar\u0131nda olan16 Milyon ton CO2 e\u015fde\u011fer sera gaz\u0131 emisyonunun azalt\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de k\u0131sa bir s\u00fcrede y\u00fcksek kalitede bir potansiyeli harekete ge\u00e7iren g\u00f6n\u00fcll\u00fc karbon piyasas\u0131n\u0131n, ileriye d\u00f6n\u00fck T\u00fcrkiye\u2019nin teknik altyap\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in temiz teknolojilere yat\u0131r\u0131m\u0131 daha cazip hale getirdi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

G\u00f6n\u00fcll\u00fc Karbon Piyasas\u0131, D\u00fcnya Karbon Piyasas\u0131 i\u00e7erisinde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdeyi temsil etmekle birlikte bu piyasay\u0131 hali haz\u0131rda etkili bi\u00e7imde kullanmakta olan T\u00fcrkiye\u2019nin ileri d\u00f6nemde karbon piyasalar\u0131na kat\u0131l\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir f\u0131rsat sunmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130vme yakaland\u0131<\/strong><\/p>\n

Di\u011fer taraftan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelede \u00f6nemli bir iktisadi ara\u00e7 olan karbon ticareti ile ilgili \u00fclkemizdeki \u00e7al\u0131\u015fmalarda son zamanlarda \u00f6nemli bir ivme yakalanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Eylem Plan\u0131\u2019nda, \u0130stanbul Uluslararas\u0131 Finans Merkezi Stratejisi Eylem Plan\u0131nda ve Enerji Verimlili\u011fi Strateji Belgesinde, 2015 y\u0131l\u0131na kadar karbon piyasas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131yla ilgili hedeflerimiz bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Son olarak, karbon piyasalar\u0131n\u0131n temel akt\u00f6rlerinden \u00f6zel sekt\u00f6re de \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir. K\u00fcresel pazarda rekabet eden T\u00fcrk \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyada \u015fekillenmekte olan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi rejimini yak\u0131ndan takip etmesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fan ekonomik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn getirdi\u011fi risklere kar\u015f\u0131 gerekli \u00f6nlemleri al\u0131p, yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131rsatlar\u0131 ise zaman\u0131nda kullanabilmesi \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00f6n\u00fcll\u00fc karbon piyasalar\u0131; h\u00fck\u00fcmetlerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele hedefleri ve politikalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geli\u015ftirilmi\u015f, i\u015f d\u00fcnyas\u0131ndan, yerel y\u00f6netimler, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ve bireylere kadar ilgili her kesimin karbon denkle\u015ftirme maksad\u0131yla kat\u0131l\u0131m sa\u011flayabilece\u011fi niteli\u011fe sahip piyasalard\u0131r. G\u00f6n\u00fcll\u00fc Karbon Piyasas\u0131, D\u00fcnya Karbon Piyasas\u0131 i\u00e7erisinde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdeyi temsil etmekle birlikte bu piyasay\u0131 hali haz\u0131rda etkili bi\u00e7imde…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529"}],"collection":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=529"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":530,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions\/530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}