\u00dclkemizde, \u00f6zellikle son 25 y\u0131lda ya\u015fam standartlar\u0131ndaki ve t\u00fcketim al\u0131\u015fkanlar\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fimler oldu. Bu de\u011fi\u015fimler dolay\u0131s\u0131 ile enerji t\u00fcketimimiz tam 2 kat art\u0131\u015f g\u00f6sterdi.<\/p>\n
\u00dclkemiz ne yaz\u0131k ki enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 bir yap\u0131da. Y\u0131llar itibari ile de\u011fi\u015fim g\u00f6steriyor olsa da genel olarak ithal edilen oran 1990\u2019larda %66 iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde %70-75 aras\u0131nda seyrediyor.<\/p>\n
\u00dclkemizin kurulu elektrik enerjisi \u00fcretim g\u00fcc\u00fc son 25 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 4,5 kat art\u0131\u015f g\u00f6stererek, 21.000 MW dolaylar\u0131ndan 90.700 MW de\u011fere ula\u015ft\u0131. 2019 Eyl\u00fcl itibari ile bu de\u011ferin %22\u2019si k\u00f6m\u00fcre dayal\u0131 52 termik santralden kar\u015f\u0131lan\u0131yor.<\/p>\n
Termik santraller kirletici vasf\u0131 y\u00fcksek tesisler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Hele ki bir de gerekli \u00f6nlemler al\u0131nm\u0131yorsa \u00e7evre i\u00e7in risk de\u011fil felaket olu\u015fturur.<\/p>\n
Bu durumda olan 13 adet Termik Santralimiz vard\u0131. Gerekli \u00e7evre yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen son s\u00fcre 31 Aral\u0131k 2019 idi. Bu d\u00fczenleme 2013 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Aradan 6 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f ancak, ne de olsa bir \u015fey olmaz d\u00fc\u015f\u00fcncesine sahip zihniyet kolunu k\u0131p\u0131rdatmam\u0131\u015f ve beklenen g\u00fcn gelip \u00e7atm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
S\u00fcrenin yeniden d\u00fczenlenmesi ve ileri bir tarihe \u00f6telenmesi istendi. \u00d6ng\u00f6r\u00fclen tarih ise 2022 idi. Yani 2,5 y\u0131l daha zehir sa\u00e7acaklard\u0131. Ancak, ge\u00e7mi\u015fi \u00e7evre yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an adam, Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z d\u00fczenlemeyi veto ettiler.<\/p>\n
\u00d6yle ya, bundan bir-iki ay \u00f6ncesinde \u00dclke genelinde bir seferberlik ba\u015flatm\u0131\u015f, rekor hedeflemi\u015flerdi. Bu itibarla, bir g\u00fcnde en \u00e7ok a\u011fa\u00e7 dikme kampanyas\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131. Meyvesinden, g\u00f6lgesinden, odunundan faydaland\u0131\u011f\u0131m\u0131z yetmezmi\u015f gibi zararl\u0131 karbondioksiti kendisine al\u0131p ya\u015fam\u0131n vazge\u00e7ilmezini, oksijeni bizlere sunan a\u011fa\u00e7lar dikilecekti.<\/p>\n
\u00d6yle de oldu. Tarihler 11 Kas\u0131m 2019, saat 11.11\u2019i g\u00f6sterdi\u011finde \u201cGelece\u011fe Nefes Olmak \u0130\u00e7in\u201d topland\u0131lar. \u0130lk kazmay\u0131 da kendileri vurdular. Yurdun t\u00fcm sath\u0131nda, 7\u2019den 77\u2019ye milyonlarca vatanda\u015f\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 ile bir g\u00fcnde 11.000.000\u2019dan fazla fidan\u0131n toprakla bulu\u015fmas\u0131na vesile oldular. Ayn\u0131 zamanda o g\u00fcn\u00fc Milli A\u011fa\u00e7land\u0131rma G\u00fcn\u00fc olarak ilan ettiler.<\/p>\n
Bunu yapan birisinden ba\u015fka bir \u015fey de beklenmezdi. Evet, tesisler \u00f6nemli idi. Zira \u00fclkemiz enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131. Y\u0131ll\u0131k ortalama enerjimizin %70-75\u2019ini yurtd\u0131\u015f\u0131ndan kar\u015f\u0131l\u0131yoruz. Buna ra\u011fmen taviz vermediler. Halk\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n planda tuttular. Geri ad\u0131m\u0131n kesinlikle at\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirttiler. Evet, tesisler \u00f6nemli idi. \u00dclkemizin elektrik enerjisi kurulu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn %9\u2019una tekab\u00fcl eden 8.400 MW. \u0130thal de\u011fil, yerli kaynak ile besleniyorlard\u0131.<\/p>\n
Say\u0131ca az g\u00f6r\u00fcnse de etkileri b\u00fcy\u00fck idi bu tesislerin. \u0130\u00e7lerinde \u00fclkemizin k\u00f6m\u00fcrden enerji \u00fcreten en b\u00fcy\u00fck ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fcretim kapasitesine sahip Af\u015fin-Elbistan tesisleri de vard\u0131.<\/p>\n
Bu 13 tesisin toplam 52 tesis i\u00e7erisindeki enerji \u00fcretim kapasiteleri ba\u011flam\u0131ndaki paylar\u0131 %41 idi. Bu de\u011fer neredeyse k\u00f6m\u00fcr ile \u00fcretilen enerjinin yar\u0131s\u0131na denk geliyor. Evet, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, rahat bir nefes i\u00e7in, ya\u015fama yol vermek i\u00e7in toplam enerji \u00fcretim kapasitesinin %9\u2019una, di\u011fer bir tabirle her 10 evden birisine enerji sa\u011flayan santrallere kilit vurulacakt\u0131.<\/p>\n
\u0130\u015fin ciddiyetinin fark\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131 art\u0131k yat\u0131r\u0131mc\u0131lar. T\u00fcrkiye o eski T\u00fcrkiye de\u011fildi. \u201cNe de olsa geri d\u00f6n\u00fc\u015f olur, taviz verilir\u201d beklentisi bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131, olmad\u0131. Olmayacakt\u0131 da. Tesis sahipleri h\u0131zl\u0131ca giri\u015fimlerde bulundular. Gerekli yat\u0131r\u0131m i\u00e7in i\u015f termin planlar\u0131n\u0131 sundular. Baz\u0131lar\u0131 gerekli yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da yapt\u0131.<\/p>\n
Ve o g\u00fcn geldi. Son tarih. 31 Aral\u0131k 2019 tarihi. T\u00fcrk halk\u0131 merak i\u00e7erisindeydi. Haberler \u00e7abuk yay\u0131ld\u0131. Resm\u00ee tatile ra\u011fmen halk\u0131n refah\u0131 i\u00e7in bir g\u00fcn daha beklenmeyecekti. Gerekeni yapmayan santraller, \u201cASLA durdurulamaz\u201d denilen yerler, tek tek m\u00fch\u00fcrlendi.<\/p>\n
G\u00fcn sonunda gereken \u00e7evre yat\u0131r\u0131m\u0131 yapmam\u0131\u015f veya bu konuda giri\u015fimde bulunmam\u0131\u015f, aralar\u0131nda \u00fclkenin k\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan en b\u00fcy\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc santrali olan Af\u015fin-Elbistan A Termik Santralinin de yer ald\u0131\u011f\u0131 5 santralin tamamen, di\u011fer bir santralin ise k\u0131smen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 durduruldu.<\/p>\n
Y\u0131llarca k\u00f6m\u00fcr kokular\u0131 ve toz bulutlar\u0131 i\u00e7erisinde ya\u015fayan Af\u015fin-Elbistan (K. Mara\u015f), Seyit\u00f6mer-Tun\u00e7bilek (K\u00fctahya), Kangal (Sivas) ve \u00c7atala\u011fz\u0131 (Zonguldak) halk\u0131 rahat bir nefes ald\u0131.<\/p>\n
Ve Soma. Termik Santralin at\u0131k \u0131s\u0131s\u0131ndan b\u00f6lge halk\u0131 istifade ediyordu. Evlerin \u0131s\u0131nmas\u0131 ve s\u0131cak sular\u0131 bu tesisten kar\u015f\u0131lan\u0131yordu. Ma\u011fduriyet olu\u015fmamas\u0131 i\u00e7in baz\u0131 \u00fcnitelerin ge\u00e7ici olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. B\u00f6lge halk\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lad\u0131 bunu.<\/p>\n
Evet, T\u00fcrkiye bunu beklemiyordu. Aynen birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6ncesinde, 27 Aral\u0131k\u2019ta tan\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131lan ve g\u00fcnlerce gerek ulusal gerekse de d\u0131\u015f bas\u0131na konu olan elektrikli yerli otomobil gibi. O da beklentilerin \u00fczerindeydi.<\/p>\n
G\u00f6z al\u0131c\u0131 Tasar\u0131m, dokunmatik kap\u0131lardan kameral\u0131 aynalara kadar son teknoloji donat\u0131lar ve daha say\u0131lamayacak bir\u00e7ok \u00f6zellik. Ama en \u00f6nemlisi \u00c7EVREC\u0130 idi. \u00c7EVRE-DOSTU idi. %100 Elektrikli bir ara\u00e7; emisyonun olmad\u0131\u011f\u0131, sesin olmad\u0131\u011f\u0131, fosil yak\u0131t t\u00fcketiminin olmad\u0131\u011f\u0131 bir ara\u00e7.<\/p>\n
Bunlar\u0131n hepsi son bir birka\u00e7 ayda oldu. B\u00fct\u00fcn bunlar hi\u00e7 geli\u015fmeler hi\u00e7 ku\u015fkusuz \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00e7evre a\u015fk\u0131, \u00e7evre hassasiyeti gerektiriyor.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcnsenize. Enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 olacaks\u0131n\u0131z. Bin bir zorlukla santraller yapacaks\u0131n\u0131z. \u00dclkenizin yerli k\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fc kullanacaks\u0131n\u0131z. Ancak, \u00e7evre s\u00f6z konusu oldu\u011fu zaman hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, teredd\u00fct etmeden kap\u0131lar\u0131na kilit vuracaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Evet, Baca gaz\u0131 ar\u0131tma tesisi kurmad\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle m\u00fch\u00fcrlenen Santrallerin kurulu g\u00fcc\u00fc ~4.500 MW. Yani, kurulu g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn %5’ine kilit vuruldu bug\u00fcn itibari ile. Her 20 konuttan birisine \u0131\u015f\u0131k olan g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn fi\u015fi \u00e7ekildi. Neden peki? Havas\u0131, suyu, topra\u011f\u0131 temiz sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir gelecek i\u00e7in. Rahat bir nefes alabilecekler.<\/p>\n
Evet, \u00dclkemizde baz\u0131 \u015feyler de\u011fi\u015fiyor. Olmaz denilen \u015feyler oluyor. \u00c7evre meselesi her zaman siyaset \u00fcst\u00fc bir meseledir ve \u00f6yle olacakt\u0131r. Zira, ufukta se\u00e7im yok. Hani derseniz bunlar\u0131 se\u00e7im malzemesi yapacak. Ama yok. Ufukta se\u00e7im yok.<\/p>\n
VE Ba\u015fkan ERDO\u011eAN bunu bir kez daha g\u00f6stermi\u015ftir. T\u00fcrk halk\u0131 olarak kendisine bir kez daha m\u00fcte\u015fekkiriz.<\/p>\n