{"id":276,"date":"2020-06-02T21:50:00","date_gmt":"2020-06-02T18:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/demo.birpinar.com\/?p=276"},"modified":"2021-01-08T11:11:25","modified_gmt":"2021-01-08T08:11:25","slug":"afetlerle-etkin-mucadele-icin-kentsel-donusum-ve-gelisim-zamani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/birpinar.com\/en\/afetlerle-etkin-mucadele-icin-kentsel-donusum-ve-gelisim-zamani\/","title":{"rendered":"Afetlerle Etkin M\u00fccadele \u0130\u00e7in Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve Geli\u015fim Zaman\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>AFETLERLE ETK\u0130N M\u00dcCADELE \u0130\u00c7\u0130N KENTSEL D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM VE GEL\u0130\u015e\u0130M ZAMANI<\/strong><\/p>\n<p><strong>D\u00fcnden Bug\u00fcne Afetler<\/strong><\/p>\n<p>Tarihin her d\u00f6neminde afetler ya\u015fand\u0131. Nerede, ne zaman ve ne \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tam olarak bilinmedi\u011finden etkileri \u00e7ok daha fazla oluyor.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle n\u00fcfusun yo\u011fun oldu\u011fu alanlarda ger\u00e7ekle\u015fmesi, etkilerini bir\u00e7ok y\u00f6nden -ekonomi, sosyal, toplumsal, fiziksel, ruhsal vb- artt\u0131rarak g\u00f6sterebiliyor.<\/p>\n<p>Sanayi devrimi ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7ten bu yana afet say\u0131lar\u0131nda art\u0131\u015flar oldu. H\u0131zl\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, plans\u0131z \u015fehirle\u015fme gibi etmenler dolay\u0131s\u0131 ile y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri de giderek artt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Y\u00fczbinlerce Can Kayb\u0131<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO) de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re D\u00fcnya genelinde sel, kurakl\u0131k, deprem gibi do\u011fal afetler sonucunda y\u0131lda ortalama 90.000 can kayb\u0131 ya\u015fan\u0131rken 160 milyon insan da bu afetlerden etkileniyor<\/p>\n<p>Kurakl\u0131k dolay\u0131s\u0131yla 1930\u2019da 3 milyon, 1943\u2019de 1,9 milyon,1960\u2019da 1,5 milyon ve 1983\u2019de 450.000 kay\u0131p ya\u015fan\u0131rken, sel bask\u0131nlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla 1931\u2019de 3,7 milyon, 1959\u2019da 2 milyon kay\u0131p ya\u015fand\u0131.<\/p>\n<p>Ancak, son y\u0131llarda en b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131c\u0131 etkiyi depremler olu\u015fturuyor. 2004 y\u0131l\u0131nda 227.000 ve 2010\u2019te 226.000 kayb\u0131n ya\u015fanmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n<p><strong>Ekonomik Kay\u0131plar da cabas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>1900\u2019lerden bu yana, vaka say\u0131lar\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6zlemlenirken, al\u0131nan \u00f6nlemler dolay\u0131s\u0131 ile can kay\u0131plar\u0131nda azalma s\u00f6z konusu. Ancak ekonomik kay\u0131plar art\u0131yor. K\u0131sa vadede yerel halka ve sigorta acentelerine mali y\u00f6nden b\u00fcy\u00fck etki yap\u0131yorlar.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle fiziki etkiler kapsam\u0131nda yer alan y\u0131k\u0131mlar\u0131n, yeniden in\u015fa edilmesi b\u00fcy\u00fck maliyetler gerektiriyor.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck reas\u00fcrans \u015firketlerinden biri olan Alman MunichRe de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re do\u011fal afetlerin neden oldu\u011fu mali kay\u0131p 1980\u2019de 50 Milyar ABD dolar\u0131 idi. Ancak, mali kay\u0131plar her ge\u00e7en y\u0131l katlanarak art\u0131\u015f g\u00f6sterdi ve 1980\u2019den bu yana olu\u015fan toplam mali etki 5 Trilyon ABD dolar\u0131 seviyesine ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>En \u00e7ok etkinin oldu\u011fu y\u0131llara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>2011 y\u0131l\u0131; <\/strong>Uluslararas\u0131 Acil Durum Veritaban\u0131na (EM-DAT) g\u00f6re ise 366 Milyar Dolar (MunichRe de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re 354 Milyar Dolar) etki ile en b\u00fcy\u00fck ekonomik kayb\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 y\u0131l olmu\u015ftur. 2011 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya genelinde 322 do\u011fal afet ya\u015fanm\u0131\u015f, 30.773 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybederken yakla\u015f\u0131k 245 milyon insan da bu afetlerden etkilenmi\u015ftir. Japonya\u2019da ya\u015fanan 9 \u015fiddetindeki deprem yakla\u015f\u0131k 20.000 can kayb\u0131n\u0131n yan\u0131nda 210 Milyar Dolarl\u0131k mali etki olu\u015fturmu\u015ftur. Deprem dolay\u0131s\u0131 ile olu\u015fan Tsunami sonucu hasar g\u00f6ren Fuku\u015fima N\u00fckleer Santralinden yay\u0131lan radyasyon b\u00fcy\u00fck pani\u011fe yol a\u00e7t\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00dclkemizde de o y\u0131l Van\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen depremler sonucunda ya\u015fanan kay\u0131plar dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkemiz o y\u0131l i\u00e7in en \u00e7ok kay\u0131p ya\u015fayan ilk 10 \u00fclkeden biri oldu.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>2017 y\u0131l\u0131;<\/strong> Uluslararas\u0131 Acil Durum Veritaban\u0131na (EM-DAT) g\u00f6re ise 335 Milyar Dolar (MunichRe de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re 345 Milyar Dolar) etki ile en b\u00fcy\u00fck ekonomik kayb\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ikinci y\u0131l olmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Y\u0131l i\u00e7erisinde yakla\u015f\u0131k 10.000 can kayb\u0131 ile sonu\u00e7lanan 335 afet ya\u015fanm\u0131\u015f,\u00a0 yakla\u015f\u0131k 100 milyon ki\u015fi de etkilenmi\u015ftir. Di\u011fer y\u0131llara nazaran daha az say\u0131da vaka ya\u015fanmas\u0131na ra\u011fmen ekonomik etkisi olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck olmu\u015ftur. En b\u00fcy\u00fck kay\u0131plara ise Harvey, Irma ve Maria\u00a0 kas\u0131rgalar\u0131 neden oldu.<\/p>\n<p>Harvey, D\u00fcnyan\u0131n 12. b\u00fcy\u00fck ekonomisi (ABD\u2019nin de Kaliforniya Eyaletinden sonraki en b\u00fcy\u00fck ekonomisi) olarak da bilinen Teksas Eyaletini vurdu. Ayn\u0131 zamanda, ABD\u2019nin en b\u00fcy\u00fck petrol \u00fcretim merkezi. Haliyle zarar\u0131n boyutu kat be kat art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. Ev, okul, fabrikalar\u0131n yan\u0131nda bir\u00e7ok rafineri etkilenmi\u015f, yar\u0131m milyon ara\u00e7 kullan\u0131lamaz hale gelmi\u015fti. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck rafinerisi g\u00fcnlerce kapat\u0131lmak zorunda kald\u0131. Evet, bu kas\u0131rga olduk\u00e7a \u00f6nemli bir sanayi \u015fehrini, ABD\u2019nin en kalabal\u0131k ikinci \u015fehrini esir alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, gerek \u015fehrin sanayi \u00fcss\u00fc, buna ba\u011fl\u0131 olarak da n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu dolay\u0131s\u0131 ile zarar di\u011fer kas\u0131rgalara nazaran daha y\u00fcksek seyretti.<\/p>\n<p>Yine MunichRe de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re k\u00fcresel bazda cereyan eden do\u011fal afetler 2005 y\u0131l\u0131nda 280 Milyar Dolar, 2018 y\u0131l\u0131 160 Milyar ABD dolar\u0131 ve 2019\u2019da 150 Milyar ABD Dolar\u0131 ile son 10 y\u0131l\u0131n ortalamas\u0131 olan 187 Milyar Dolar\u0131n alt\u0131nda bir de\u011fer olu\u015ftu. 2018 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen en b\u00fcy\u00fck afetler ise Amerika ve Asya\u2019da g\u00f6r\u00fclen tayfunlar olurken Kaliforniya\u2019daki orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu mali kayb\u0131n 24 Milyar ABD dolar\u0131 oldu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>Al\u0131nan \u00f6nlemler art\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Devletler ve h\u00fck\u00fcmetler bu y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri azaltmak ve \u00f6nlemek i\u00e7in her ge\u00e7en g\u00fcn daha \u00e7ok \u00e7aba sarf etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bu zaviyede, \u00f6zellikle 1960 sonras\u0131 konu k\u00fcresel boyutta ele al\u0131nm\u0131\u015f ve Birle\u015fmi\u015f Milletler b\u00fcnyesinde Uluslararas\u0131 Afetleri Azaltma Stratejisi kurularak bu konuda destek ve koordinasyon vazifesini \u00fcstlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>1990 y\u0131l\u0131nda ilk kez, 10 y\u0131ll\u0131k Do\u011fal Afet Azaltma Eylemini hayata koymu\u015ftur. 1994 y\u0131l\u0131nda kabul edilen ve 2005 y\u0131l\u0131na kadar etkin bir \u015fekilde uygulanan Yokohama Stratejisi (1994-2005); Do\u011fal Afetlerin \u00d6nlenmesi, Haz\u0131rl\u0131k ve \u00d6nlemleri i\u00e7eren ve d\u00fcnyan\u0131n daha g\u00fcvenli bir yer olmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan eylem plan\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Yokohama Stratejisi ayn\u0131 zamanda 2005 y\u0131l\u0131nda kabul edilen ve \u201cUluslar\u0131n ve Topluluklar\u0131n Afetlere Dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Art\u0131rmak\u201d temel amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Hyogo \u00c7er\u00e7eve Program\u0131 (2005-2015) de temel olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Son olarak 2015 y\u0131l\u0131nda ise K\u00fcresel S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma hedefleri i\u00e7in belirlenen 2030 y\u0131l\u0131na kadar Do\u011fal afetlere y\u00f6nelik at\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131, zararlar\u0131 \u00f6nleme ve etkilerini azaltmak \u00fczere Sendai \u00c7er\u00e7eve (2015-2030) Program\u0131 (Sendai Framework) hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Sendai \u00c7er\u00e7eve Program\u0131, 2015 sonras\u0131 olas\u0131 afet risklerinin \u00f6nlenmesi, etkilerinin azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik eylem, \u00f6ncelik ve politikalar i\u00e7ermektedir.\u00a0 Bu kapsamda; afet risklerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131, risk y\u00f6netiminin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, etkin ve h\u0131zl\u0131 m\u00fcdahale gibi s\u00fcre\u00e7lerin geli\u015fimi i\u00e7in afetlere haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olma gibi temel \u00f6nceliklere sahiptir.<\/p>\n<p>Genel manada 1950\u2019lerden bu yana olu\u015fan afet say\u0131s\u0131 s\u00fcrekli art\u0131\u015f g\u00f6sterirken, k\u00fcresel bazdaki \u00f6nleme ve etki azaltma faaliyetlerini i\u00e7eren Yokohama-Hyogo Eylem planlar\u0131n\u0131n etkin olarak devreye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 2000\u2019li y\u0131llardan sonra bir azal\u0131\u015f seyretmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ancak, ne var ki say\u0131sal olarak azal\u0131m g\u00f6stermi\u015f olsalar da n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, \u015fehirlerin b\u00fcy\u00fcmesi gibi etmenler dolay\u0131s\u0131 ile bu noktalarda olu\u015fan afetlerin etkileri art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. Etkilenen n\u00fcfus, olu\u015fan mali kay\u0131plarda art\u0131\u015flar g\u00f6zlemlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>AFETLER D\u0130YARI T\u00dcRK\u0130YE (Ba\u015fl\u0131k olarak \u00dcLKEM\u0130ZDEK\u0130 DURUM ifadesi kullan\u0131lm\u0131\u015f)<\/strong><\/p>\n<p>\u00dclkemiz 3 taraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili, ortalama rak\u0131m\u0131n 1000 metreleri ge\u00e7ti\u011fi bir co\u011frafyaya sahip.<\/p>\n<p>Konum itibari ile d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nemli fay hatlar\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi, yery\u00fcz\u00fcnde ikinci en \u00e7ok depremlerin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Akdeniz-Himalaya Deprem Ku\u015fa\u011f\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu y\u00f6nleri ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, sel, heyelan, deprem vb bir\u00e7ok do\u011fal afetin \u00e7oklukla ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkeyiz.<\/p>\n<p>N\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, k\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7ler, plans\u0131z \u015fehirle\u015fme ne yaz\u0131k ki olas\u0131 afetlerin etkilerini art\u0131rabilecek temel baz\u0131 hususlar olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde, afetlerin b\u00fcy\u00fck kentlerde olmas\u0131 etki alan\u0131n\u0131 art\u0131racak, zarar\u0131n da katlanarak b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7acak.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde 1950 sonras\u0131nda k\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7te art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. 1950\u2019de n\u00fcfusun ancak %26\u2019s\u0131 \u015fehirlerde ya\u015f\u0131yorken bug\u00fcn bu oran 3 kat artarak %75\u2019lere varm\u0131\u015f durumda. \u0130l ve il\u00e7e merkezlerindeki n\u00fcfus oran\u0131 %92,8\u2019ye ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Toplam n\u00fcfusun 2019 sonu itibari ile 83 milyonu buldu\u011fu \u00dclkemizde 1 milyonu a\u015fan 22 \u015fehir bulunuyor. Bunlardan \u0130stanbul 15 milyon ile \u00fclke n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k 5\u2019te birini, Marmara b\u00f6lgesi ise %30\u2019unu olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p><strong>120 Y\u0131lda 100.000 Can Kayb\u0131<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Afet Bilgi Bankas\u0131 kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re \u00fclkemizde 1900-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan 3\u2019te biri toprak kaymas\u0131 olan yakla\u015f\u0131k 50.000 afet sonucunda toplamda 100.000 can kayb\u0131 ile 60.000\u2019den fazla yaralanma olu\u015ftu. Ayr\u0131ca, bu d\u00f6nemde 1.337.000 bina hasar g\u00f6r\u00fcrken 108.000 bina da y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar aras\u0131nda en \u00f6l\u00fcmc\u00fcl ve y\u0131k\u0131c\u0131 etkiyi ise hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu s\u00fcre zarf\u0131nda meydana gelen 3368 adet deprem yol a\u00e7m\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Yak\u0131n tarihteki en b\u00fcy\u00fck kay\u0131p hi\u00e7 ku\u015fkusuz 99 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen G\u00f6lc\u00fck (Marmara) Depreminde oldu. 17.500 can kayb\u0131n\u0131n yan\u0131nda 44.000 yaralanma ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p><strong>Ekonomik olarak da y\u0131k\u0131m ya\u015fad\u0131k<\/strong><\/p>\n<p>Son 60 y\u0131ll\u0131k verileri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, afetlerin \u00fclkemiz ekonomisine do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak etkisi, GSMH\u2019nin %3\u2019\u00fc oran\u0131nda kay\u0131p kadar oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>1980-2018 d\u00f6neminde ger\u00e7ekle\u015fen do\u011fal afetlerin olu\u015fturdu\u011fu toplam ekonomik kayb\u0131n en az 26 Milyar ABD Dolar\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<p><strong>Risk Seviyesi Y\u00fcksek seyrediyor<\/strong><\/p>\n<p>\u00dclkemiz, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte 191 \u00fclkenin yer ald\u0131\u011f\u0131 ve k\u0131sa ad\u0131 INFORM olan Risk y\u00f6netimi Endeksi 2020 verilerine g\u00f6re 10 \u00fczerinden 5.0 puanla \u201cy\u00fcksek risk seviyesi\u201d ta\u015f\u0131yan \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Alt ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri olan tehlike ve maruziyet kategorisinde ise 10 \u00fczerinden 7,9 puan ile 191 \u00fclke aras\u0131nda 10. s\u0131rada, en b\u00fcy\u00fck do\u011fal afet olan deprem olu\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda ise b\u00fcy\u00fck bir deprem olma riskinde 9,7 gibi bir\u00e7ok y\u00fcksek risk ta\u015f\u0131yorken, sel bask\u0131n\u0131 olma riskinde ise 5,7 puanla yine y\u00fcksek risk ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u00dclkemizin b\u00fcy\u00fck bir alan\u0131 deprem tehdidi alt\u0131nda<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de en y\u0131k\u0131c\u0131 etkiyi depremler g\u00f6steriyor. AFAD taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan ve 2019 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131ndan beri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan \u201cT\u00fcrkiye Deprem Haritas\u0131\u201dna g\u00f6re topraklar\u0131m\u0131z\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 66\u2019s\u0131 maalesef y\u00fcksek deprem riski ta\u015f\u0131yan b\u00f6lgelerde yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>N\u00fcfusumuzun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun, y\u00fczde 70\u2019den fazlas\u0131 bu alanlarda ikamet ediyor.<\/p>\n<p>Finans\u0131n merkezi \u0130stanbul, sanayinin kalbi Kocaeli ile Bursa, \u0130zmir, Hatay, Adana gibi sanayi \u00fcretiminin (otomotiv, petrokimya, demir \u00e7elik, enerji gibi b\u00fcy\u00fck \u00fcretimlerin ana merkezleri) b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi topraklar\u0131m\u0131z yine y\u00fcksek risk ta\u015f\u0131yan deprem alanlar\u0131nda.<\/p>\n<p>BM D\u00fcnya Turizm \u00d6rg\u00fct\u00fc verilerine g\u00f6re 2018\u2019de yakla\u015f\u0131k 46 milyon, 2019\u2019da ise yakla\u015f\u0131k 50 milyon turist ile D\u00fcnyada en \u00e7ok turist a\u011f\u0131rlayan 6. \u00fclke konumunda olan \u00fclkemizdeki turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn can damarlar\u0131 Antalya, Ayd\u0131n, Mu\u011fla yine y\u00fcksek riskin bulundu\u011fu alanlar.<\/p>\n<p>Yani gelirlerimizin \u00e7o\u011fu riskli alanlarda.<\/p>\n<p><strong>Afetler bitmiyor, sadece t\u00fcrleri de\u011fi\u015fiyor<\/strong><\/p>\n<p>Evet, \u00fclkemiz 4 mevsimi bir arada ta\u015f\u0131yan, Asya-Avrupa ve Afrika aras\u0131nda bir ba\u011f olu\u015fturan muhte\u015fem co\u011frafyas\u0131n\u0131n yan\u0131nda ayn\u0131 zamanda da bir afetler \u00fclkesi.<\/p>\n<p>Ya\u011f\u0131\u015f\u0131n \u00e7ok\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Karadeniz B\u00f6lgesi ba\u015fta olmak \u00fczere k\u0131y\u0131 kesimlerde olduk\u00e7a y\u0131k\u0131c\u0131 sel ve heyelanlar g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, i\u00e7 kesimlerde yo\u011funluklu olarak deprem ve sel bask\u0131nlar\u0131, do\u011fuda ise yine \u00e7etin k\u0131\u015f \u015fartlar\u0131nda ya\u015fanan \u00e7\u0131\u011f felaketleri ne yaz\u0131k ki \u00e7o\u011fu zaman bir \u00e7ok can kayb\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ciddi manada maddi zarara da yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>En y\u0131k\u0131c\u0131 etkiler depremlerden geldi<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Afet Bilgi Bankas\u0131 (TABB) kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re \u00fclkemizde 1900-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan 3\u2019te biri toprak kaymas\u0131 (heyelan) olan yakla\u015f\u0131k 50.000 afet sonucunda toplamda 100.000 can kayb\u0131 ile 60.000\u2019den fazla yaralanma olu\u015ftu. Ayr\u0131ca, bu d\u00f6nemde 600.000 adeti a\u011f\u0131r hasarl\u0131 (di\u011fer bir tabirle kullan\u0131lamaz hale gelen konut) olmak \u00fczere toplamda 1.337.000 bina hasar g\u00f6r\u00fcrken 108.000 bina da y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fanan can kay\u0131plar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 ne yaz\u0131k ki sadece 2 tane b\u00fcy\u00fck depremde olu\u015ftu. Bunlardan 939 y\u0131l\u0131nda Erzincan\u2019da ya\u015fanan ve 33.000 can\u0131m\u0131z\u0131 yitirdi\u011fimiz Erzincan Depremi co\u011frafyam\u0131zda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z en \u015fiddetli oland\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci en b\u00fcy\u00fck olan\u0131 ise hala haf\u0131zalar\u0131m\u0131zda olan 17 A\u011fustos 1999 Marmara Depremi. Orada da 17.480 kay\u0131p ya\u015fad\u0131k.<\/p>\n<p><strong>Sesimi Duyan var m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>\u201cSesimi duyan var m\u0131\u201d s\u00f6z\u00fc hala kulaklar\u0131m\u0131zda\u2026 Her deprem olu\u015funda bir kez daha hat\u0131rl\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Evet, 17 A\u011fustos 1999\u2019da etkilerinin kom\u015fu \u00fclkelerde dahi hissedildi\u011fi 7,4 \u015fiddetindeki Marmara Depremi oldu.<\/p>\n<p>Zira, deprem sanayinin kalbi, milyonlarca insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, uluslararas\u0131 karayollar\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi, otomotiv ve petrokimya tesislerinin yo\u011funluklu olarak bulundu\u011fu Kocaeli\u2019yi vurmu\u015ftu.<\/p>\n<p>17.500 insan\u0131m\u0131z ahirete irtihal etti.\u00a0 2.000 bina y\u0131k\u0131l\u0131rken; 4.000 tanesi \u00e7ok a\u011f\u0131r hasarl\u0131, 120.000 tanesi a\u011f\u0131r hasarl\u0131, 30.000 tanesi de hafif hasarla atlatt\u0131. Dile kolay 300.000 insan evsiz kald\u0131.<\/p>\n<p>Maddi hasar ise kaynaklara g\u00f6re de\u011fi\u015fmekle birlikte 15-20 Milyar Dolar oldu.<\/p>\n<p>Bu deprem di\u011fer b\u00fct\u00fcn deprem ve afetlerden farkl\u0131 idi. Olu\u015fan zarar, bundan yakla\u015f\u0131k 4 kat daha \u015fiddetli olan Erzincan depreminden kat be kat fazlayd\u0131.<\/p>\n<p>Zira deprem sanayinin kalbi; otomotiv, beyaz e\u015fya, boya, tekstil, cam, \u00e7imento, liman ve petrokimya tesislerinin yo\u011funluklu olarak bulundu\u011fu, milyonlarca insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, uluslararas\u0131 karayollar\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi Kocaeli\u2019yi vurmu\u015ftu. Deprem onlar\u0131 da vurdu.<\/p>\n<p>Trans-Avrupa (E-80) otoyolu ve \u00fczerindeki 20 viyad\u00fck, 5 t\u00fcnelin a\u011f\u0131r hasar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir deprem oldu.<\/p>\n<p>T\u00dcPRA\u015e rafinerisinde 5 g\u00fcn s\u00fcren ve g\u00fc\u00e7l\u00fckle kontrol alt\u0131na al\u0131nan bir yang\u0131na da yol a\u00e7t\u0131. \u00c7\u0131kan yang\u0131n\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in Antalya\u2019dan destek al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ok dev sanayi g\u00fcnlerce i\u015fba\u015f\u0131 yapamad\u0131. k\u0131sa s\u00fcre olsa dahi \u00fcretim ve iletim hatlar\u0131n\u0131n hasar g\u00f6rmesi dolay\u0131s\u0131 ile t\u00fcm \u00fclkede elektrikler kesildi, \u00fclke karanl\u0131\u011fa bo\u011fuldu.<\/p>\n<p>Bu deprem \u00fclkenin acil bir afet y\u00f6netim mekanizmas\u0131na ihtiya\u00e7 duydu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, etkilenen b\u00f6lgelerde kay\u0131p tahmini i\u00e7in bir sistemin bulunmamas\u0131, afet senaryolar\u0131n\u0131n olmamas\u0131, afet y\u00f6netim planlar\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131, ekipman, te\u00e7hizat ve malzeme yetersizli\u011fi, afet m\u00fcdahale e\u011fitimlerinin yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, arama-kurtarma ekiplerinin yetersiz olu\u015fu ile ak\u0131lda kalm\u0131\u015ft\u0131 99 depremi.<\/p>\n<p><strong>Yard\u0131m \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 bu kez Do\u011fudan y\u00fckseldi<\/strong><\/p>\n<p>Ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yak\u0131n bir tarihe geliyoruz. Takvimler 2011\u2019i g\u00f6sterdi\u011finde bu sefer \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar do\u011fudan, Van\u2019dan y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Tarihteki en b\u00fcy\u00fck depremi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc Van Halk\u0131. 7,2 ile sars\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Ancak bu sefer kriz y\u00f6netimi daha etkili idi 99 depremine k\u0131yasla. 4400 ki\u015fiden olu\u015fan arama-kurtarma ekibi i\u015f ba\u015f\u0131ndayd\u0131. 18 e\u011fitimli k\u00f6pekten destek al\u0131n\u0131yordu. Bir ya\u015fam belirtisi alabilmek i\u00e7in. Zamanla yar\u0131\u015f vard\u0131 yine.<\/p>\n<p>M\u00fccadeleler sonu\u00e7 verdi ve 252 vatanda\u015f\u0131m\u0131z sa\u011f olarak kurtar\u0131ld\u0131. Ancak ne var ki bu depremden de 604 vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kaybettik.<\/p>\n<p>bir\u00e7ok binan\u0131n y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 depremde 28.000 yap\u0131da da hasar olu\u015ftu. Bu depremde olu\u015fan zararlar\u0131n mali de\u011ferinin ise 0,55-2 Milyar ABD Dolar\u0131 oldu\u011fu tahmin ediliyor.<\/p>\n<p><strong>Son y\u0131llarda afet say\u0131lar\u0131 ve y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri art\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze daha yak\u0131ndan bakal\u0131m. 2019 y\u0131l\u0131. Yine bir\u00e7ok y\u0131k\u0131c\u0131 afetin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir y\u0131l oldu. Sel bask\u0131nlar\u0131, hortumlar, heyelanlar ve depremler\u2026<\/p>\n<p>26 Eyl\u00fcl 2019\u2019da \u0130stanbul\u2019da 5,8, 22 Ocak 2020\u2019de Manisa\u2019da 5,4 ve 24 Ocak 2020\u2019de Elaz\u0131\u011f\u2019da 6,8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde depremler oldu.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok ilde b\u00fcy\u00fck zararlara yol a\u00e7an sel ve su bask\u0131nlar\u0131 ya\u015fand\u0131. Antalya\u2019da hortumlar seralar\u0131 vurdu.<\/p>\n<p>Trabzon Arakl\u0131, Samsun, Artvin, D\u00fczce Ak\u00e7akoca ve \u0130stanbul\u2019da g\u00f6r\u00fclen seller yakla\u015f\u0131k 1 Milyar TL\u2019yi bulan zararlara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>20\u2019den fazla can kayb\u0131 ve y\u00fczden fazla bina y\u0131k\u0131ld\u0131, y\u00fczlercesi de hasar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Sadece deprem y\u0131km\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Evet, ancak ne var ki \u00fclkemiz de y\u0131k\u0131m sonucu kay\u0131plar\u0131 afet olmaks\u0131z\u0131n da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlar oldu. Konya ve \u0130stanbul Kartal\u2019da \u00e7\u00f6ken binalar bu durumun en bariz \u00f6rnekleri.<\/p>\n<p>\u0130lki 2004 y\u0131l\u0131nda oldu. 16 y\u0131ll\u0131k dinmeyen bir ac\u0131ya neden oldu. 92 ki\u015fiye mezar olan bir bina. Konya\u2019da bir apartman, z\u00fcmr\u00fct apartman\u0131.<\/p>\n<p>Bir bayram vaktiydi. Bayramlarda gelene\u011fimiz gere\u011fi b\u00fcy\u00fckler, kom\u015fular, akrabalar, e\u015f, dostlar ziyaret edilir, hasbihal edilir. Kimi bina sakinleri misafirli\u011fe gitmi\u015fti. Kimi farkl\u0131 bina sakinleri de bu binada oturan yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yan\u0131na, misafirli\u011fe, bayramla\u015fmaya gelmi\u015fti. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir ak\u015famd\u0131.<\/p>\n<p>Bir bayram ak\u015fam\u0131.. Hem de kurban bayram\u0131. Ancak bu sefer kurbanlar farkl\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok ihmal vard\u0131. Kullan\u0131lan yap\u0131 malzemesinin kalitesi, projeye uygunsuz hareketler, denetim yetersizli\u011fi ve daha niceleri. Ama bunlardan en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ise projenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131larak yenilenen ve i\u00e7erisinde bir ma\u011faza ile garaj bulunan bodrum kat.<\/p>\n<p>Y\u0131k\u0131lan sadece tek bir bina. Ama yard\u0131m\u0131n, arama-kurtarma ekiplerinin gelmesi saatleri buldu.<\/p>\n<p>Bize ders olur, b\u00f6ylesi hadiseleri bir daha ya\u015famay\u0131z diyorduk ki bu sefer farkl\u0131 bir bina \u00e7\u00f6kmesine \u015fahit olduk. Tarihler 2019\u2019yu g\u00f6sterdi\u011finde, bu sefer mega kent \u0130stanbul\u2019dan \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar y\u00fckseldi.<\/p>\n<p>2 \u015eubat 2019\u2019da, yine standartlara ayk\u0131r\u0131 hareket sonucu \u0130stanbul Kartal\u2019da bir bina y\u0131k\u0131ld\u0131. 21 Ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n<p>15 y\u0131l \u00f6ncesinde, 2 \u015eubat 2004\u2019te Konya\u2019da 92 ki\u015fiye mezar olan Z\u00fcmr\u00fct Apartman\u0131\u2019n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>Evet, buralarda da ne yaz\u0131k ki yeterli yap\u0131lara verilen zararlar vard\u0131. Projeden farkl\u0131 i\u015flemler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Evet y\u0131k\u0131lan iki binadan 100\u2019den fazla vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 topra\u011fa verdik.<\/p>\n<p>Ve bu makaleyi kaleme ald\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnlerde yine \u0130stanbul\u2019da, Bah\u00e7elievler\u2019de \u00e7\u00f6ken 7 katl\u0131 bina\u2026 Allah\u2019tan can kayb\u0131 olmad\u0131\u2026<\/p>\n<p>6 ay \u00f6nce, Eyl\u00fcl 2019&#8217;da \u0130stanbul&#8217;da ger\u00e7ekle\u015fen 5.8 de\u011ferindeki orta \u015fiddetteki depremden a\u011f\u0131r hasar g\u00f6ren bir binayd\u0131 bu&#8230;<\/p>\n<p>T\u00fcm bu \u00f6rnekler bizlere \u015funu g\u00f6steriyor:<\/p>\n<p>\u201c\u00d6ncelikle b\u00fcy\u00fck kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve geli\u015fimlerin yap\u0131lmas\u0131. Bunun yan\u0131nda da g\u00fc\u00e7l\u00fc, etkin ve periyodik denetimler.. Sadece ruhsat vermek de\u011fil, belirli zamanlarda yap\u0131da olan de\u011fi\u015fimlerin kontrol edilmesi laz\u0131m. En az\u0131ndan belli bir ya\u015f\u0131 dolduran veya eski teknoloji ile in\u015fa edilen yap\u0131larda bunlar\u0131 yapmak gerekiyor.<\/p>\n<p>Peki kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve geli\u015fime dair \u00dclkemizde neler yap\u0131ld\u0131 bug\u00fcne kadar?<\/p>\n<p><strong>1950 sonras\u0131 kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 h\u0131z kazan\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Evet, hemen hemen t\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de \u00f6ncelikli olarak sanayi devriminin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 19 y\u00fczy\u0131la dayan\u0131rken, esas olarak kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve geli\u015fim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 1950 sonralar\u0131na dayan\u0131yor. Olduk\u00e7a y\u0131k\u0131c\u0131 ge\u00e7en, sadece 30 y\u0131l gibi k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fen 2 d\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131. 80-90 Milyon insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi, b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya sava\u015flar\u0131 sonras\u0131nda insanl\u0131k yeniden bir geli\u015fim ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6ncesinde ba\u015flayan sanayi devrimi yeni bir evreye do\u011fru ilerledi. Otomasyon sistemleri hayat\u0131m\u0131za girdi. Sanayi \u015fehirleri olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Evet, \u00fclkemizde kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve geli\u015fim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ilk ad\u0131mlar\u0131 1950\u2019lerde at\u0131ld\u0131. \u00c7ok partili hayata ge\u00e7i\u015f sonras\u0131 sanayi \u015fehirlerinin geli\u015fmesi, liberal ekonomi gibi nedenlerle k\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7te art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>O d\u00f6nemde n\u00fcfusun sadece %26\u2019s\u0131 \u015fehirlerde ya\u015f\u0131yordu. Daha rahat ya\u015fam beklentileri, i\u015f-sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim gibi imkanlar dolay\u0131s\u0131 ile k\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7ler ba\u015f g\u00f6stermi\u015f. Ancak, kentler ya\u015fanan bu b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7lere mevcut halleriyle cevap verememi\u015f, \u00f6zellikle konut stoku ba\u011flam\u0131nda ya\u015fanan taleplere yeterli arz sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta halk, kendi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc geli\u015ftirdi ve ortaya gecekondu denilen yap\u0131lar \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlarla m\u00fccadele i\u00e7in <em>\u201cGecekondu Yasas\u0131\u201d<\/em> \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 d\u00f6nemde, 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda, hayat\u0131m\u0131za y\u00fcksek katl\u0131 binalar girmeye ba\u015flad\u0131. Bunun i\u00e7in de <em>\u201cKat M\u00fclkiyeti Kanunu\u201d <\/em>yap\u0131ld\u0131. Bu Kanun ile ayn\u0131 binada \u00e7ok say\u0131da konut yap\u0131labilmesinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131. Deyim yerindeyse bu Kanun ile birlikte y\u00fcksek katl\u0131 binalar g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k \u00fclkemizde.<\/p>\n<p>1980\u2019li y\u0131llarda ise kamu eliyle konut ihtiyac\u0131n\u0131n giderilmesi hedeflendi. Bu itibarla Toplu Konut \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 <em>(TOK\u0130)<\/em> kuruldu. Ancak, ilk etapta beklenen olmad\u0131 ve 2002 y\u0131l\u0131na kadar ge\u00e7en s\u00fcrede sadece 43.000 civar\u0131nda konut tamamlanabildi.<\/p>\n<p><strong>Milenyuma felaketlerle girdik<\/strong><\/p>\n<p>90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonunda, \u00f6nce 98\u2019de, ard\u0131ndan 99\u2019da \u00fcst \u00fcste gelen felaketler ya\u015fad\u0131k. D\u00fcnya yeni biny\u0131l olarak adland\u0131r\u0131lan \u201cMilenyum\u201da, yani 2000 y\u0131l\u0131na renkli bir \u015fekilde girmeye haz\u0131rlan\u0131rken, biz de karalar ba\u011fl\u0131yorduk.<\/p>\n<p>\u0130lk felaket haberi kuzeyden, Karadeniz\u2019den geldi. Afetin ad\u0131 o y\u00f6renin me\u015fhur ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 nedeniyle olu\u015fan Sel ta\u015fk\u0131n\u0131. Dere yollar\u0131na yap\u0131lan yap\u0131la\u015fma etkisini art\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bart\u0131n, Zonguldak ve Karab\u00fck gibi bir\u00e7ok ilde 1,2 milyonun \u00fczerinde insan\u0131 etkileyen ve Bat\u0131 Karadeniz Seli olarak adland\u0131r\u0131lan afet, 17 can kayb\u0131na, DS\u0130 kaynaklar\u0131na g\u00f6re 1 Milyar ABD Dolar\u0131 e\u015fde\u011ferinde hasar\u0131n olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ok de\u011fil, 5 hafta sonras\u0131nda bu sefer g\u00fcneyden geldi \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar. Afetin ad\u0131 yabanc\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir durumdu. \u00dclkemizin bir ger\u00e7e\u011fi idi. Evet, deprem olmu\u015ftu. Adana Ceyhan\u2019da 27 Haziran 1998 g\u00fcn\u00fc ve AFAD\u2019a g\u00f6re 6,2 \u015fiddetinde bir depremdi. Esas\u0131nda y\u0131k\u0131c\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131nda yer almayan bu \u015fiddetteki deprem, ne yaz\u0131k ki yine b\u00fcy\u00fck izler b\u0131rakt\u0131 arkas\u0131nda.<\/p>\n<p>Y\u00fczlerce vatanda\u015f\u0131m\u0131z yaralan\u0131rken 145 vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n da aram\u0131zdan ayr\u0131lmas\u0131na neden oldu. Hasar bununla da bitmedi.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 8.800 tanesi a\u011f\u0131r olmak \u00fczere 61 bin konut ile 400 tanesi a\u011f\u0131r olmak \u00fczere yakla\u015f\u0131k 3.700 i\u015fyerinin de hasar g\u00f6rmesine neden oldu.<\/p>\n<p>Adana Ceyhan\u2019\u0131n ard\u0131ndan da 2000\u2019e aylar kala tarihe Marmara Depremi olarak ge\u00e7en ve 1939 tarihli \u201cB\u00fcy\u00fck Erzincan Depremi\u201dnden sonraki en b\u00fcy\u00fck ve y\u0131k\u0131c\u0131 ikinci depremi ya\u015fad\u0131k.<\/p>\n<p><strong>Marmara Depremleri d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu<\/strong><\/p>\n<p>Evet, \u00fclke olarak \u00f6zellikle depremlerden \u00e7ok can\u0131m\u0131z yand\u0131. B\u00fcy\u00fck marmara depremi bu noktada bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ilk kilometre ta\u015flar\u0131ndan biri olmu\u015f idi. \u0130lk olarak \u201cUlusal Deprem Konseyi\u201d kuruldu. Denetim sisteminin olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in 2001\u2019de \u201cYap\u0131 Denetimi Hakk\u0131nda Kanun\u201d \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. 3194 say\u0131l\u0131 \u0130mar Kanunu\u2019nun etkinli\u011fini art\u0131rmak \u00fczere bir\u00e7ok revize yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Depreme dayan\u0131kl\u0131 konutlar i\u00e7in standartlar geli\u015ftirildi, Y\u00f6netmelik ve k\u0131lavuzlar g\u00fcncellendi. Kaynak i\u00e7in deprem vergisi uygulamas\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131. Yine bu devirde deprem sonras\u0131 hasarlar\u0131n giderilmesi i\u00e7in halk aras\u0131nda zorunlu deprem sigortas\u0131 olarak bilinen DASK ile tan\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p><strong>Bu sefer de Ekonomik Kriz vurdu<\/strong><\/p>\n<p>Evet, Marmara depreminin ac\u0131s\u0131 hala taze iken \u00fclkemiz bu sefer de tarihinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ekonomik kriz ile sars\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Evet, 98-99 afetlerinin \u00fczerine bir de 2001 y\u0131l\u0131ndaki ekonomik kriz ne yaz\u0131k ki mevcut y\u00f6netimin sorun \u00e7\u00f6zmede yetersiz olu\u015funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Ve 2002 y\u0131l\u0131nda Milletimizin tevecc\u00fch\u00fc ile iktidar el de\u011fi\u015ftirdi. Bu olumlu hava her alanda kendisini g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>\u00dclke tarihine kara leke olarak ge\u00e7en 2001 ekonomik krizi sonras\u0131 T\u00fcrkiye yeni bir d\u00f6neme girdi.<\/p>\n<p><strong>D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve Geli\u015fim D\u00f6nemi<\/strong><\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde kentsel geli\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ayr\u0131ca bir \u00f6nem verildi. Yap\u0131 stoku ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in kamu elini bir kez daha ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymaya haz\u0131rland\u0131. Ve TOK\u0130\u2019nin \u00f6nemi bir kez daha ortaya konuldu.<\/p>\n<p>2002 y\u0131l\u0131nda ortaya konulan \u201cPlanl\u0131 Kentle\u015fme ve Konut \u00dcretim Seferberli\u011fi\u201d ile TOK\u0130\u2019nin etkinli\u011fi de art\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Sadece 2002-2011 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 500.000 konut yap\u0131larak hak sahiplerine teslim edildi.<\/p>\n<p>Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in ilk kez 2004 y\u0131l\u0131nda Meclis\u2019e <em>\u201cKentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve Geli\u015fim Kanunu Yasa Tasar\u0131s\u0131\u201d<\/em> bir yasa tasar\u0131s\u0131 sunuldu.<\/p>\n<p>5393 say\u0131l\u0131 Belediye ve 5216 say\u0131l\u0131 B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Kanunlar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, yerel y\u00f6netimlere kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yapabilme imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f, ne var ki etkin olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmedi.<\/p>\n<p><strong>\u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 kuruldu<\/strong><\/p>\n<p>Temmuz 2011\u2019de \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 kuruldu. Temel hedef \u00e7evresel de\u011ferlerin korunarak \u015fehirle\u015fmenin geli\u015ftirilmesi idi.<\/p>\n<p>3 ay sonras\u0131nda yine bir afetle sars\u0131ld\u0131k. Bu sefer do\u011fudan y\u00fckseldi \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar. 23 Ekim 2011\u2019de Van\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen 7,2 \u015fiddetinde y\u0131k\u0131c\u0131 bir deprem oldu. Ne yaz\u0131k ki 604 vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kaybettik.<\/p>\n<p>Akabinde Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Say\u0131n ERDO\u011eAN taraf\u0131ndan iktidar\u0131 kaybetme pahas\u0131na \u00fclkemizde kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn yap\u0131laca\u011f\u0131, riskli alanlar\u0131n yenilece\u011fi m\u00fcjdesi verildi. Takip eden s\u00fcre\u00e7te de kamuoyunda <em>\u201cKentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Yasas\u0131\u201d<\/em> olarak bilinen 6306 say\u0131l\u0131 <em>\u201c<\/em><a href=\"https:\/\/webdosya.csb.gov.tr\/db\/altyapi\/icerikler\/6306-sayili-kanun-20190927161544.pdf\"><em>Afet Riski Alt\u0131ndaki Alanlar\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi Hakk\u0131nda Kanun<\/em><\/a><em>\u201d<\/em> y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Bu ayn\u0131 zamanda bir seferberlik olarak ilan edildi.<\/p>\n<p><strong>\u201cKentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Seferberli\u011fi\u201d ba\u015flad\u0131 ama\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Ancak, hedeflenen ba\u015far\u0131 sa\u011flanamad\u0131. Zira, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde etkin bir\u00e7ok akt\u00f6r var. Bir tarafta Bakanl\u0131k. Di\u011fer tarafta konunun as\u0131l muhataplar\u0131 Yerel Y\u00f6netimler. \u0130\u015fin bir de ger\u00e7ek sahibi var. Hak sahipleri, bir de bu i\u015flerden nemalanmak isteyen m\u00fcteahhitler.<\/p>\n<p>Evet, konu can ve mal g\u00fcvenli\u011finden ziyade gelir kayg\u0131s\u0131na\/beklentisine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnce ilerlemeler k\u0131s\u0131tl\u0131 kald\u0131.<\/p>\n<p>Burada yine hiyerar\u015fi ve b\u00fcrokrasiden kaynaklanan sorunlar g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6zellikle de yerel y\u00f6netimler baz\u0131nda. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ana akt\u00f6rlerinden birisi olan yerel y\u00f6netimlerin konuya yeterince e\u011filim g\u00f6stermediklerini g\u00f6rd\u00fck. Belediyelerin bu i\u015fi yeterince sahiplenmediklerini, gerekli ilgili g\u00f6stermediklerini g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p>Halbuki, bu konu art\u0131k bir afet diyar\u0131 olan \u00fclkemiz i\u00e7in \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m meselesi. G\u00fcn\u00fcbirlik siyasetle ge\u00e7i\u015ftirilecek bir konu de\u011fil. Siyaset \u00fcst\u00fc bir konu gibi. \u00c7evre gibi.<\/p>\n<p>\u0130leride se\u00e7ilme nedeni olacak bir konu bu. Art\u0131k, \u015furada \u015fu kadar konser, burada \u015f\u00f6yle bir heykel yapt\u0131m devri bitti, bitmeli de.<\/p>\n<p>Art\u0131k ger\u00e7ekten vatanda\u015flar\u0131n can ve mal g\u00fcvenli\u011fini \u00f6nceleyen, onlara rahat ve huzurlu ya\u015fam alanlar\u0131 sunacak y\u00f6neticilere ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde, Bakanl\u0131k bir\u00e7ok giri\u015fimde bulunmu\u015f ancak, yerel y\u00f6netimlerin farkl\u0131 bir Bakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6zellikle yerel y\u00f6netimler \u00fczerindeki etkinli\u011finin k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle gerekli ehemmiyet g\u00f6sterilemedi.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc fiili olarak ger\u00e7ekle\u015ftiren TOK\u0130\u2019nin yine Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 da bir di\u011fer etmen idi.<\/p>\n<p><strong>G\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bu k\u0131s\u0131tl\u0131 geli\u015fmeler \u00fclkeye \u00e7a\u011f atlatan irade taraf\u0131ndan da g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Geli\u015fmelere mani hususlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in d\u00fc\u011fmeye bas\u0131ld\u0131. 2018 y\u0131l\u0131nda tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi sonras\u0131 TOK\u0130 ve Yerel Y\u00f6netimler Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n da iradesiyle \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fland\u0131. Bu durum hi\u00e7 ku\u015fkusuz kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve geli\u015fim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m oldu.<\/p>\n<p>Geli\u015fmeler art arda geldi. \u0130lk olarak, 2019 Eyl\u00fcl ay\u0131nda Bakanl\u0131k, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm anayasas\u0131 olarak duyurdu\u011fu \u201ckentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Strateji Belgesi ve Plan\u0131n\u0131\u201d kamuoyu ile payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Burada d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc gereken 6,7 milyon konutun en az 1,5 milyonunun aciliyet arz etti\u011fi ve 2023 y\u0131l\u0131na kadar da d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn tamamlanaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u015eu ana kadar 2012 y\u0131l\u0131nda ilan edilen kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm seferberli\u011fi kapsam\u0131nda 1 milyon 350.000 konutun d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ancak sa\u011flanabildi. Di\u011fer bir s\u00f6ylem ile y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 200.000 konutun d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Yeni hedef ise Cumhuriyetimizin y\u00fcz\u00fcnc\u00fc ya\u015f\u0131na denk gelen 2023 y\u0131l\u0131 sonuna kadar, aciliyet arz eden 1,5 milyon konutun d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi olarak belirlendi. Di\u011fer bir ifade y\u0131lda ortalama 400.000 civar\u0131nda bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bu da \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck azim, ceht, gayret, daha verimli \u00e7al\u0131\u015fma ve m\u00fc\u015fterek hareket etmeyi gerektirecek.<\/p>\n<p><strong>Ve ELAZI\u011e<\/strong><\/p>\n<p>Bir yandan b\u00f6ylesi g\u00fczel geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131rken bir yandan da uyuyan tehlikeler kendisini g\u00f6stermeye, hat\u0131rlatmaya devam ediyor.<\/p>\n<p>2019\u2019un son aylar\u0131 ile 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk aylar\u0131. Ard arda yine deprem haberleri geldi. 26 Eyl\u00fcl 2019\u2019da, \u00fclke n\u00fcfusunun %18\u2019ine, yani her 6 ki\u015fiden birisinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul 5,8 ile sars\u0131ld\u0131. Esas\u0131nda b\u00fcy\u00fckl\u00fck olarak orta \u015fiddette bir deprem, ancak yap\u0131larda hasar olu\u015ftu, halkta ciddi pani\u011fe yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan 22 Ocak\u2019ta, bu sefer Manisa 5,4 ile salland\u0131. \u00c7ok de\u011fil, sadece 2 g\u00fcn sonra, hen\u00fcz Manisa\u2019n\u0131n \u015fokunu atlamadan bu sefer \u00fclkenin do\u011fusu, Elaz\u0131\u011f\u2019da bir ak\u015fam vakti 6.8 \u015fiddetinde bir deprem meydana geldi. Bu deprem b\u00fcy\u00fckl\u00fck olarak \u0130stanbul\u2019un 10, Manisa\u2019n\u0131n ise 25 kat\u0131 daha \u015fiddetliydi.<\/p>\n<p>Merkez \u00fcss\u00fc Sivrice idi. Etkiler sadece Elaz\u0131\u011f ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. Civar illerde de hissedildi. \u00d6zellikle de kom\u015fu Malatya\u2019da da bir\u00e7ok bina hasar g\u00f6r\u00fcrken baz\u0131lar\u0131 y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Etkileri de y\u0131k\u0131c\u0131 oldu. \u00d6zellikle de biti\u015fik nizam yap\u0131lar dolay\u0131s\u0131yla. Baz\u0131 \u00dcniversitelerce haz\u0131rlanan teknik raporlara g\u00f6re bu depremdeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkinin y\u00fcksek setretmesinin ana nedenlerinden birisi biti\u015fik yap\u0131lar. \u00dclkemizde olduk\u00e7a yayg\u0131n. ge\u00e7mi\u015fte belli b\u00f6lgelere fazla ilgi g\u00f6sterilmi\u015f ve biti\u015fik olacak \u015fekilde bir\u00e7ok bina in\u015fa edilmi\u015ftir. Bu durumda,i herhangi bir binan\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 halinde domino etkisiyle biti\u015fik olanlara da ayn\u0131 \u015fekilde sirayet edebilir veya kal\u0131c\u0131 zararlara yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan de\u011ferlendirmelere g\u00f6re; Elaz\u0131\u011f ve Malatya illerinde \u00e7o\u011fu 99 \u00f6ncesi standartlara g\u00f6re yap\u0131lm\u0131\u015f 87 bina y\u0131k\u0131ld\u0131. Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zca mahalinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda da 7 bin 698 a\u011f\u0131r hasarl\u0131, 1540 orta hasarl\u0131 bina, bunun d\u0131\u015f\u0131nda da 558 acil y\u0131k\u0131lacak bina tespiti yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ne yaz\u0131k ki kay\u0131plar verildi. 37 Elaz\u0131\u011f, 4\u2019te Malatya\u2019da olmak \u00fczere 41 can\u0131m\u0131z\u0131 yitirirken yap\u0131lan m\u00fcdahalelerle enkazlardan 45 ki\u015fi de sa\u011f olarak kurtar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>Devlet Milletiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fti<\/strong><\/p>\n<p>Bu deprem farkl\u0131yd\u0131. Hemen hemen her t\u00fcrl\u00fc afette birlik olan T\u00fcrk halk\u0131nda bu sefer farkl\u0131 bir\u015feyler g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Belki de ilk kez devlet ile millet b\u00fct\u00fcnle\u015fti. Yek v\u00fccut olundu. \u0130lk andan itibaren olay yerine \u0130\u00e7i\u015fleri, Sa\u011fl\u0131k ile \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanlar\u0131 intikal etti.<\/p>\n<p><strong>G\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6ken Ba\u015fkan<\/strong><\/p>\n<p>Evet, hi\u00e7 olmas\u0131n\u0131 istemeyiz elbette ancak bu deprem birli\u011fimizin tam olarak hissedildi\u011fi bir afet oldu.<\/p>\n<p>Devlet Ba\u015fkan\u0131 olay\u0131n hemen ertesi g\u00fcn\u00fc alana geliyor. Halk\u0131n derdiyle dertleniyor. Halk neyi ya\u015f\u0131yorsa o da ya\u015f\u0131yor. Var\u0131n\u0131 yokunu kaybedenler var. Canlar\u0131n\u0131 kaybedenler var. Bu manzara kar\u015f\u0131s\u0131nda Ba\u015fkan da g\u00f6z ya\u015f\u0131 d\u00f6k\u00fcyor. S\u00fcrekli hor g\u00f6r\u00fclen, hakir g\u00f6r\u00fclen milletimizin a\u015fina olmad\u0131\u011f\u0131 bir durum daha.<\/p>\n<p>Devletin milletiyle bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fu, devletin adeta hizmetkar oldu\u011fu bir afet ya\u015fad\u0131k. \u00dc\u00e7 Bakan\u0131m\u0131z g\u00fcnlerce sahada kald\u0131. Arama-kurtarma, enkaz kald\u0131rma ve hasar tespit \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na bizzat kat\u0131l\u0131m sa\u011flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Arama-kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 idi. Art\u0131k sahada sadece AKUT yok. Altyap\u0131s\u0131n\u0131 geli\u015ftiren Jandarma, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ekipleri UMKE ve AFAD ekipleri. Koordineli hareket ettiler. Neticede 45 vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011f olarak kurtar\u0131lmas\u0131na vesile oldular.<\/p>\n<p>Bar\u0131nma, \u0131s\u0131nma ve beslenme i\u00e7in imkanlar seferber edildi, \u00e7ad\u0131rlar kuruldu, gezici mutfaklar olay yerine intikal etti. Ve Kadir\u015finas Milletimiz de tabii ki seyirci kalmad\u0131. Elindeki ekme\u011fini yiyece\u011fini giyece\u011fini oradaki karde\u015flerine g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p>\u00c7evre ve \u015eehircilik Bakan\u0131 Say\u0131n Kurum, mahalle mahalle dola\u015f\u0131yor, hasar tespit \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131l\u0131yor, y\u00f6re halk\u0131 ile isti\u015fare ediyor ve k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde kal\u0131c\u0131 konutlar\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 m\u00fcjdesini veriyor.<\/p>\n<p>Bunu daha \u00f6ncede g\u00f6rd\u00fck. TOK\u0130 marifetiyle Van depreminin yaralar\u0131 1 y\u0131lda sar\u0131ld\u0131. Kartal\u2019da \u00e7\u00f6ken binalar\u0131n yerine yenileri 11 ay gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede yap\u0131larak hak sahiplerine teslim edildi.<\/p>\n<p>Burada da ayn\u0131 yol izlenecek, ancak daha s\u00fcratli olunaca\u011f\u0131 a\u015fikar. Evet, kriz y\u00f6netimi olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131 ge\u00e7ti. Peki ya Risk Y\u00f6netimi?<\/p>\n<p><strong>KR\u0130Z y\u00f6netiminden R\u0130SK Y\u00f6netimine<\/strong><\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz \u00fclkemiz ge\u00e7irdi\u011fi say\u0131s\u0131z afet kar\u015f\u0131s\u0131nda bir\u00e7ok deneyim kazand\u0131, altyap\u0131s\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. Afetlere m\u00fcdahale konusunda kriz y\u00f6netimini ba\u015far\u0131l\u0131 olarak sunuyor.<\/p>\n<p>98-99 y\u0131llar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen sel ve deprem afetlerinde g\u00fcnlerce b\u00f6lgeye ula\u015f\u0131m sa\u011flanamazken, Van ve Elaz\u0131\u011f depremleri ile D\u00fczce Ak\u00e7akoca gibi sel bask\u0131nlar\u0131nda devletin k\u0131sa s\u00fcrede t\u00fcm imkanlar\u0131n\u0131 seferber ederek b\u00f6lgede oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Ancak art\u0131k kriz y\u00f6netiminden kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z tecr\u00fcbelerimizi risk y\u00f6netimine aktarmal\u0131y\u0131z. Olu\u015fmas\u0131 muhtemel afetler, etkileyebilece\u011fi b\u00f6lge veya yap\u0131lar, olu\u015fmas\u0131 muhtemel zararlar\u0131n \u00f6nlenmesi, bunlar\u0131n \u00f6nlenemedi\u011fi durumlarda da olumsuz etkilerinin asgari seviyeye indirgenmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmeliyiz.<\/p>\n<p>D\u00fcnya farkl\u0131 bir y\u00f6ne gidiyor. Bak\u0131n\u0131z Birle\u015fmi\u015f Milletler 2030 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedefleri var. 17 hedeften birisi de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fehirlerle ilgili 11 nolu hedef..<\/p>\n<p>Biz de bunu zaten Kalk\u0131nma Planlar\u0131m\u0131za koyduk. Kendimize bir hedef olarak belirledik. Ancak sahada uygulamalar\u0131n\u0131 yeterince g\u00f6remiyoruz. Bu konudan birinci derece mesul yerel y\u00f6netimlerin ellerini yeterince ta\u015f\u0131n alt\u0131na koyamad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Nitekim baz\u0131 yerel bas\u0131n sitelerine g\u00f6re El\u00e2z\u0131\u011f S\u00fcrs\u00fcr\u00fc Mahallesinde 2017 y\u0131l\u0131ndan beri kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 planlanm\u0131\u015f ancak birtak\u0131m sorunlar dolay\u0131s\u0131 ile hayata ge\u00e7irilmemi\u015f. Burada da ya\u015fanan depremden bir\u00e7ok kay\u0131p verdi\u011fimizi unutmayal\u0131m.<\/p>\n<p>Haliyle ba\u015fkanlar\u0131m\u0131z\u0131n art\u0131k kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve geli\u015fimi \u00f6nceliklendirmeli, bu konuda projeler geli\u015ftirmeli ve halk\u0131 buna katk\u0131 sunmaya davet etmelidir.<\/p>\n<p><strong>Yeni bir uyar\u0131 almadan<\/strong><\/p>\n<p>10 y\u0131lda bir b\u00fcy\u00fck bir deprem bizi uyar\u0131yor. 99 depremi ile irkildik, biraz kendimize gelir gibi olduk. Yap\u0131la\u015fma standartlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirdik, yap\u0131 denetimini \u00f6n plana \u00e7\u0131kard\u0131k.<\/p>\n<p>Bunu 2011 Van Depremi sonras\u0131 bir ad\u0131m daha ileriye ta\u015f\u0131d\u0131k. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm seferberli\u011fini ba\u015flatt\u0131k. Art\u0131k 2020 Elaz\u0131\u011f milat olsun. Bir 10 y\u0131l daha beklemeyelim.<\/p>\n<p><strong>D\u00f6n\u00fc\u015fen ve geli\u015fen bir T\u00fcrkiye\u2019ye do\u011fru<\/strong><\/p>\n<p>\u00dclkemiz yar\u0131ndan tezi yok bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve geli\u015fimi s\u00fcresine girmeli. Ancak samimiyetle hareket edilmeli. Gerek yerel y\u00f6netimler, gerek m\u00fcteahhitler gerekse de vatanda\u015flar rant veya gelir kayg\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6n planda tutmamal\u0131, bilakis can ve mal g\u00fcvenli\u011fini esas almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Amac\u0131m\u0131z sadece y\u0131k\u0131lan binan\u0131n yerine yenisini yapmak de\u011fil, ki bu kentsel de\u011fil bina d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olur, Aksine B\u00d6LGEN\u0130N tamam\u0131n\u0131 i\u00e7erecek \u015fekilde g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131na uygun hale getirmeliyiz.<\/p>\n<p>Bunu yaparken de kendi mimarimize, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze uygun yap\u0131 ve yerle\u015fmeler in\u015fa etmeliyiz ki Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z da \u015fu anda buna y\u00f6nelmi\u015f durumda. Zaten \u015fehirler tarihimiz boyunca en \u00e7ok \u00f6nem verdi\u011fimiz ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131z, medeniyetimizin simgesi olmu\u015f, tarihin ilk yerle\u015fimlerine Anadolu ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p>Bir zamanlar medet umulan ve \u0130stanbul\u2019a kurtar\u0131c\u0131 g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131lan Frans\u0131z Mimar Henry Prost ile egemenli\u011fimizin ba\u015fkenti Ankara\u2019y\u0131 teslim etti\u011fimiz Alman Hermann Jansen\u2019e ihtiyac\u0131m\u0131z yok.<\/p>\n<p>Evet, Depreme haz\u0131rl\u0131k, sadece konutlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini i\u00e7ermez. Bina D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc de\u011fil, kentin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc sa\u011flanmal\u0131. Ula\u015f\u0131m, ileti\u015fim, altyap\u0131 gibi hususlar\u0131 da kapsamal\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden ama\u00e7 her anlamda daha iyisini yapmak olmal\u0131. \u00d6ncelikle dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, akabinde enerjisini, suyunu verimli kullanma\u2026<\/p>\n<p>Yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ak\u0131ll\u0131 sistemlerinin \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, s\u0131f\u0131r at\u0131k gibi ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131n hayat\u0131n merkezine konuldu\u011fu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler\u2026<\/p>\n<p>Art\u0131k \u00e7at\u0131larda g\u00fcne\u015f panelleri kullan\u0131labiliyor. \u00dclkemiz g\u00fcne\u015f konusunda da zengin bir potansiyele sahip. Kendi enerjisini \u00fcreten binalar, ya\u011fmur suyunu toplayarak de\u011ferlendiren binalar, gri su uygulamas\u0131 ile su kaynaklar\u0131n\u0131n verimli kullanan binalar.<\/p>\n<p>Bunun d\u0131\u015f\u0131nda periyodik denetimler yap\u0131lmal\u0131, binalar i\u00e7in kimlik belgeleri geli\u015ftirilmeli. Sadece ruhsat vermekle kalmamal\u0131. Belirli zamanlarda yap\u0131da olu\u015fan de\u011fi\u015fimi g\u00f6zlemlemek i\u00e7in periyodik denetimler yap\u0131lmal\u0131.<\/p>\n<p>Enerji kimlik belgesi uygulamas\u0131 ba\u015flad\u0131. Enerjisini verimli kullanan binaya \u201cA Sertifikas\u0131\u201d verilirken, enerjisini savuran binalara da \u201cG sertifikas\u0131\u201d veriliyor art\u0131k. Bu d\u00fczenlemenin amac\u0131 enerjiyi daha etkin kullanmaya sevk etmek. Vatanda\u015flar\u0131n alaca\u011f\u0131 veya kiralayaca\u011f\u0131 yerlerin enerji giderlerini \u00f6ng\u00f6rebilmelerini sa\u011flamak.<\/p>\n<p>Aynen bunun gibi binalar\u0131n dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de kimlik belgesi veya etiket d\u00fczenlenmeli. \u0130\u015f\u00e7ilik kalitesi, kullan\u0131lan malzemenin miktar\u0131, kalitesi ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi birtak\u0131m bilgileri i\u00e7ermeli.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar al\u0131m-sat\u0131m yaparken buna g\u00f6re hareket edebilmeli. Art\u0131k sadece konumundan dolay\u0131 kalitesiz i\u015f\u00e7i ve malzemenin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 binalar\u0131n fahi\u015f bedellere verilmesinden vazge\u00e7meliyiz.<\/p>\n<p>Bu noktada da bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmeliyiz. Zira y\u0131llarca emek vererek bitirdi\u011fimiz o paralarla ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve i\u00e7erisinde rahat edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ev, k\u00fc\u00e7\u00fck bir deprem veya afette dahi sizlere mezar olabilir.<\/p>\n<p><strong>Co\u011frafya Kaderdir<\/strong><\/p>\n<p>Evet, co\u011frafya kaderdir. Nimetlerinden istifade etti\u011fimiz gibi elbette ki olumsuzluklarla da ba\u015f edece\u011fiz. \u201cG\u00fcl\u00fc seven dikenine katlan\u0131r\u201d misali.<\/p>\n<p>Ama bu \u201cba\u015f\u0131m\u0131za ne gelirse kabul\u00fcm\u00fczd\u00fcr\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 ta\u015f\u0131mamal\u0131d\u0131r. Olas\u0131 zararlar\u0131 \u00f6nleme ve etkilerini azaltmak ad\u0131na ad\u0131mlar atacak, ona g\u00f6re hareket edece\u011fiz.<\/p>\n<p>Nas\u0131l ki bir deprem b\u00f6lgesi olan Japonya depremle ya\u015famas\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi, \u015fehirleri ona g\u00f6re in\u015fa ettiyse bizim \u00fclkemiz de burada say\u0131lan di\u011fer t\u00fcm olumsuzluklarla ba\u015f edecek \u015fekilde kendisini geli\u015ftirecek. Bu kapasite bizde var.<\/p>\n<p>Yeter ki isteyelim.<\/p>\n<p>Yeter ki akl\u0131 selim hareket edelim.<\/p>\n<p>Yeter ki g\u00fcn\u00fcbirlik \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, nesiller boyu faydalan\u0131lacak \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirelim.<\/p>\n<p>Sorunun de\u011fil, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olal\u0131m.<\/p>\n<p><a href=\"\/time-for-urban-transformation-and-development-to-effectively-combat-disasters\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">English:\u00a0Time for urban transformation and development to effectively combat disasters<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AFETLERLE ETK\u0130N M\u00dcCADELE \u0130\u00c7\u0130N KENTSEL D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM VE GEL\u0130\u015e\u0130M ZAMANI D\u00fcnden Bug\u00fcne Afetler Tarihin her d\u00f6neminde afetler ya\u015fand\u0131. Nerede, ne zaman ve ne \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tam olarak bilinmedi\u011finden etkileri \u00e7ok daha fazla oluyor. \u00d6zellikle n\u00fcfusun yo\u011fun oldu\u011fu alanlarda ger\u00e7ekle\u015fmesi, etkilerini bir\u00e7ok y\u00f6nden -ekonomi, sosyal, toplumsal, fiziksel, ruhsal vb- artt\u0131rarak g\u00f6sterebiliyor. Sanayi devrimi ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7ten bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":291,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/276"}],"collection":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=276"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":434,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/276\/revisions\/434"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}