{"id":273,"date":"2020-09-03T21:48:57","date_gmt":"2020-09-03T18:48:57","guid":{"rendered":"https:\/\/demo.birpinar.com\/?p=273"},"modified":"2021-01-08T11:07:53","modified_gmt":"2021-01-08T08:07:53","slug":"denizcilikteki-gelismeler-kanal-istanbulu-gerekli-kiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/birpinar.com\/en\/denizcilikteki-gelismeler-kanal-istanbulu-gerekli-kiliyor\/","title":{"rendered":"Denizcilikteki Geli\u015fmeler Kanal \u0130stanbulu Gerekli K\u0131l\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p><strong>1- Denizcilik faaliyetleri katlanarak geli\u015fiyor<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsano\u011flu tarih ba\u015flang\u0131c\u0131 ile birlikte suyu \u00f6nemli bir ta\u015f\u0131ma arac\u0131 olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir. \u00d6nceleri basit birka\u00e7 tomru\u011fun bir araya getirilmesiyle elde edilen sallarla hafif nitelikteki kargolar\u0131 uzak mesafelere nehir yolu ile aktarmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 5.000 y\u0131l \u00f6nce, milattan \u00f6nce 3.000 y\u0131llar\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Hindistan-Pakistan ve Arap Denizi olarak bilinen g\u00fczergahta ilk ana ticaret rotas\u0131 olu\u015fturuldu. Karayolundaki e\u015fkiya sald\u0131r\u0131lar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla deniz yolu daha g\u00fcvenli bir se\u00e7enek olmu\u015ftu. Y\u00f6n bulmak i\u00e7in ise usturlap kullan\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p>O zamanlarda, Romal\u0131lar Akdeniz\u2019i bir ayl\u0131k s\u00fcrede ge\u00e7ebilecek filolar geli\u015ftirmi\u015fti. Genellikle d\u00fc\u015f\u00fck katma de\u011ferli \u00fcr\u00fcnler olan tah\u0131l ve in\u015faat malzemeleri ta\u015f\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131yordu bu filolar. Kara ula\u015f\u0131m\u0131na nazaran olduk\u00e7a ucuz bir ta\u015f\u0131ma yolu idi denizcilik. Romal\u0131lar, zamanla da Hint Okyanusuna uzanan rotalar belirlediler.<\/p>\n<p>7-13. Y\u00fczy\u0131llar aras\u0131nda \u0130slam Co\u011frafyalar\u0131 \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Asya-Afrika ve Avrupa\u2019y\u0131 birbirine ba\u011flayan yeni rotalar belirlenmeye ba\u015fland\u0131. \u0130slam\u2019\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Arap co\u011frafyalar\u0131ndaki nehirler gemi ula\u015f\u0131m\u0131na \u00e7ok da uygun de\u011fillerdi. O y\u00fczden deniz \u00fczerinden ula\u015f\u0131m \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131. Bu noktada QAR\u0130P ad\u0131 verilen gemiler geli\u015ftirildi \u0130slam Co\u011frafyalar\u0131nda.<\/p>\n<p>15-19. Y\u00fczy\u0131llarda Bulu\u015f \u00c7a\u011f\u0131 ile birlikte Avrupal\u0131lar Atlantik\u2019e ula\u015fabilecek gemi ve navigasyon sistemleri geli\u015ftirdiler. Bu sayede Meksika&#8217;da g\u00fcm\u00fc\u015f ve ABD Virjinya\u2019da t\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in yeni rotalar geli\u015ftirildi.<\/p>\n<p>19-20. Y\u00fczy\u0131llarda yapay su yollar\u0131, kanallar a\u00e7\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. \u015eehir i\u00e7i ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik \u015fehir i\u00e7i kanallar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra S\u00fcvey\u015f ve Panama gibi Kanallarla k\u0131talar en k\u0131sa deniz yolu ile birbirine ba\u011fland\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 ile Afrika K\u0131tas\u0131n\u0131 dola\u015fmak (19.300 Km) yerine K\u0131z\u0131ldeniz-Akdeniz \u00fczerinden (11.600 Km) \u00c7in ve Hindistan gibi Asya \u00dclkeleri Avrupa\u2019ya, Panama Kanal\u0131 ile birlikte ise Amerika\u2019ya ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda ise yolcu ve konteyner gemileri in\u015fa edildi. \u00d6ncelikle konteyner \u00f6l\u00e7\u00fclerinde standardizasyon geli\u015ftirildi. Karada ve sudaki ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 olan gemi-t\u0131r-trenlerde ayn\u0131 \u015fekilde kullan\u0131labilen konteyner \u00f6l\u00e7\u00fcleri geli\u015ftirildi. Bu sayede i\u00e7lerindeki y\u00fckler bo\u015falt\u0131lmaks\u0131z\u0131n bir ara\u00e7tan di\u011fer araca transfer edilebiliyordu.<\/p>\n<p>Bu konuda, Uluslararas\u0131 Standartlar \u00d6rg\u00fct\u00fc (ISO) taraf\u0131ndan bir standart da yay\u0131mland\u0131. \u00d6l\u00e7\u00fcye, uzunlu\u011fu 20 aya\u011fa denk gelen TEU (twenty-foot equivalent) ad\u0131 verildi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ta\u015f\u0131nan y\u00fck miktarlar\u0131ndaki art\u0131\u015f ve gemi teknolojilerindeki b\u00fcy\u00fcme ile bu konteyner \u00f6l\u00e7\u00fclerinin katlar\u0131na sahip konteynerler geli\u015ftirildi. 40 ayak uzunlu\u011funa denk gelen FEU gibi birimler de kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>2- Deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok avantaj sa\u011fl\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131, di\u011fer ula\u015f\u0131m alternatiflerine nazaran bir\u00e7ok avantaj sunuyor. \u00d6zellikle bir sefer ile \u00e7ok miktarda y\u00fck\u00fcn ta\u015f\u0131nabilmesi, hem maliyetler hem verimlilik hem de \u00e7evresel hususlar baz\u0131nda bir\u00e7ok yarar sa\u011fl\u0131yor. Bu durum deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karan \u00f6nemli unsurlar aras\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n<p><em>-Verimlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirme-<\/em><\/p>\n<p>D\u00fcnya Gemicilik Konseyi de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re; gemi ile ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k, mal ve \u00fcr\u00fcn nakliyesinde kullan\u0131lan en etkili, en verimli yoldur. 1 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede b\u00fcy\u00fck kargo gemilerinden bir tanesi 200.000 konteyner mal ta\u015f\u0131yabiliyor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde, b\u00fcy\u00fck kargo gemileri tek seferinde 7600 ara\u00e7 ta\u015f\u0131yabilme imkan\u0131na sahiptirler. Bu ta\u015f\u0131may\u0131 havayolu ile yapsayd\u0131k y\u00fczlerce sefer, demiryolu ile yapacak olsayd\u0131k da millerce uzunlukta demiryolu ara\u00e7lar\u0131na ihtiya\u00e7 duyacakt\u0131k.<\/p>\n<p>E\u011fer 11.000 TEU gemideki t\u00fcm konteynerler bir trene bindirilecek olursa 44 mil &#8211; 77 km uzunlu\u011funda bir tren gerekirken ayn\u0131 y\u00fck\u00fc karayolunda ise y\u00fczlerce kilometre uzunlu\u011fundaki t\u0131r filolar\u0131 ile ta\u015f\u0131mak gerekecek.<\/p>\n<p><em>-Mali a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirme-<\/em><\/p>\n<p>Gemi ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sundu\u011fu bir di\u011fer avantaj ise ekonomik kazan\u00e7lard\u0131r. Tek seferde \u00e7ok miktarda y\u00fck\u00fcn ta\u015f\u0131nmas\u0131 hi\u00e7 ku\u015fkusuz en b\u00fcy\u00fck giderlerden biri olan ula\u015f\u0131m maliyetlerini en aza indirmektedir.<\/p>\n<p>Bu konuda yine D\u00fcnya Gemicilik Konseyi de\u011ferlendirmelerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; bir bisikletin Tayland\u2019dan Birle\u015fik Krall\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 10 ABD dolar\u0131na mal oluyor. Ayn\u0131 \u015fekilde, DVD\/CD s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn Asya\u2019dan Avrupa\u2019ya veya ABD&#8217;ye yakla\u015f\u0131k 1,5 USD, 1 kg kahve 15 cent, 1 kutu kola ise sadece 1 cent.<\/p>\n<p>Di\u011fer ula\u015f\u0131m alternatifleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise 1 pound <em>(0,45 kg)<\/em> a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki bir y\u00fck\u00fcn ta\u015f\u0131nma maliyeti;<\/p>\n<ul>\n<li>U\u00e7ak ile 1,5 dolar (150 cent) <em>(h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenli ancak en pahal\u0131 ta\u015f\u0131ma yolu)<\/em><\/li>\n<li>T\u0131r\/Kamyon ile 5-10 cent,<\/li>\n<li>Demiryolu ve di\u011fer ula\u015f\u0131m se\u00e7enekleri ile 3 cent,<\/li>\n<li>Sadece demiryolu ile 1 cent,<\/li>\n<li>Su yolu ile ta\u015f\u0131nmas\u0131 halinde ise sadece 0,5 cent <em>(yava\u015f, daha az g\u00fcvenilir)<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>Di\u011fer bir tabirle havayolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131, su yoluna nazaran 300 kat pahal\u0131, karayolu 10 kat,\u00a0demiryolu ise de\u011fi\u015fim g\u00f6stermekle birlikte en az 2 kat daha pahal\u0131 olabilmektedir.<\/p>\n<p>Yine, Havayolu en s\u00fcratli ta\u015f\u0131ma y\u00f6ntemi olmakla birlikte en pahal\u0131 (pahada a\u011f\u0131r ve zaman a\u00e7\u0131s\u0131ndan hassas olan mallar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131) ula\u015f\u0131m arac\u0131 iken su yolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fck fiyat, maksimum ta\u015f\u0131ma kapasitesi gibi avantajlar\u0131n yan\u0131nda ancak uzun bir ta\u015f\u0131ma s\u00fcreci gerektiriyor.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla su yolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle d\u00f6kme \u00fcr\u00fcnler<em> (ham petrol, di\u011fer petrol t\u00fcrevleri, tah\u0131l\/hububat, cevherler, kuru y\u00fckler, kimyasallar gibi)<\/em> i\u00e7in uygun olabilmektedir.<\/p>\n<p><em>-\u00c7evresel a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirme-<\/em><\/p>\n<p>Gemi ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n di\u011fer alternatiflere nazaran sundu\u011fu di\u011fer bir avantaj ise \u00e7evresel etkiler olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Hava kirlili\u011finden her y\u0131l 8 milyon insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin her ge\u00e7en g\u00fcn biraz daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu d\u00fcnyam\u0131zda denizyolu daha az kirletici ve seragaz\u0131 sal\u0131m\u0131 ile \u00e7evresel manada da pozitif bir etki olu\u015fturuyor. \u00d6rne\u011fin;<\/p>\n<ul>\n<li>1 ton mal\u0131n Avustralya Melbourne\u2019dan, ABD Port of Long Beach (12,770 km) denizyolu ile ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, ayn\u0131 mal\u0131n Dallas\u2019tan Long Beach (2,307 km) t\u0131rlarla ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan daha az CO2 emisyonuna neden oluyor.<\/li>\n<li>1 ton mal\u0131n Vietnam-Ho Chi Mint \u015eehri Liman\u0131ndan \u00c7in Tianjine (3327 km) deniz yolu ile ta\u015f\u0131nmas\u0131, ayn\u0131 mal\u0131n \u00c7in\u2019in i\u00e7erisinde Wuhandan Tianjine (988 km) t\u0131rlarla ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan daha az emisyona neden oluyor.<\/li>\n<li>\u015earap sanayisinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6re 1 \u015fi\u015fe Frans\u0131z \u015farab\u0131n\u0131n New York\u2019taki bir restoranda servis edilmesi i\u00e7in yap\u0131lan ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k <em>(6.000 km deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131)<\/em> kaynakl\u0131 karbon ayak izi, California \u015farab\u0131n\u0131n ayn\u0131 restoranda servis edilmesi i\u00e7in yap\u0131lan ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k <em>(kara 4.000 km kara ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131)<\/em> kaynakl\u0131 karbon ayak izinden daha azd\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>3-<\/strong> <strong>K\u00fcresel Ticaret Deniz \u00dczerinden Ger\u00e7ekle\u015fiyor<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnyada her 5 ki\u015fiden 4\u2019\u00fc geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde yer al\u0131yor. Bu durum daha \u00e7ok t\u00fcketime kap\u0131 aralad\u0131. Yerel kaynaklar\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda d\u0131\u015f kaynaklara y\u00f6nelim ba\u015f g\u00f6sterdi. \u00d6zellikle de ileti\u015fim ve ula\u015f\u0131m olanaklar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ile \u00fclkeler aras\u0131 ticaret olduk\u00e7a ilerledi.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta k\u00fcresel ticaret b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fim g\u00f6stermi\u015f, bu durum dolayl\u0131 olarak deniz ticaretine de yans\u0131d\u0131. \u00d6zellikle de son 2 y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnya deniz ticareti b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme g\u00f6sterdi. Zira deniz ticareti ula\u015f\u0131m maliyetleri ve g\u00fcvenlik ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok hususta olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck avantajlar sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bu b\u00fcy\u00fcmeler I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na kadar y\u00fckseli\u015f g\u00f6stermi\u015f, d\u00fcnya sava\u015flar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla gerileme ba\u015f g\u00f6stermi\u015f, ard\u0131ndan II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 tekrar b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme kaydetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz deniz ticaret hacmi 1913 <em>(I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131)<\/em> \u00f6ncesine nazaran 40 kat b\u00fcy\u00fcme sa\u011flad\u0131. \u00d6yle ki D\u00fcnya Denizcilik Odas\u0131 verilerine g\u00f6re k\u00fcresel cihette yap\u0131lan ticaretin yakla\u015f\u0131k %80-90 oran\u0131 deniz yolu ile yap\u0131l\u0131yor. Mali a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise y\u0131lda ortalama 30 trilyon dolar de\u011ferindeki ekonomik de\u011ferin %60-70\u2019ye tekab\u00fcl eden miktar\u0131 deniz \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler Ticaret ve Kalk\u0131nma Konferans\u0131 (UNCTAD) verilerine g\u00f6re deniz ticareti 2017 y\u0131l\u0131nda %4,1 b\u00fcy\u00fcme g\u00f6sterirken 2018\u2019de %2,7 de kald\u0131. Bu b\u00fcy\u00fcme, tarihsel ortalama (1970-2017) olan %3\u2019\u00fcn alt\u0131nda seyretti.<\/p>\n<p>Bunun ba\u015fl\u0131ca nedenleri aras\u0131nda uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin etkileri b\u00fcy\u00fck oldu. \u00c7in-ABD aras\u0131ndaki ek vergilendirmeler, H\u00fcrm\u00fcz bo\u011faz\u0131ndaki gerginlikler, \u0130ran ve Rusya\u2019ya ambargolar vs. ticareti olumsuz etkileyen ana unsurlar aras\u0131nda yer al\u0131yor. 2019-2024 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ortalama %3,4 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcmesi bekleniyor.<\/p>\n<p>Ancak, son aylarda ba\u015f g\u00f6steren vir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n hi\u00e7 ku\u015fkusuz deniz ticaretine de do\u011frudan etki yapaca\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc y\u00f6nde sonu\u00e7 olu\u015fturaca\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2r.<\/p>\n<p><em>-Denizyolu ile ta\u015f\u0131nan y\u00fck art\u0131yor-<\/em><\/p>\n<p>UNCTAD verilerine g\u00f6re denizyolu ile ta\u015f\u0131nan y\u00fck 1995 y\u0131l\u0131nda 4,7 milyar ton iken, 2000 y\u0131l\u0131nda 6 milyar, 2005 y\u0131l\u0131nda ise 7,1 milyara ula\u015ft\u0131. Takip eden y\u0131llarda da s\u00fcrekli olarak art\u0131\u015f g\u00f6steren denizyolu ile ta\u015f\u0131nan y\u00fck miktar\u0131 2010 y\u0131l\u0131nda 8,4 milyar tona, 2015 y\u0131l\u0131nda ise 10 milyar tonu buldu.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 rapora g\u00f6re deniz yoluyla ticaret 2019 y\u0131l\u0131nda 7,8 milyar tonu kuru y\u00fck olmak \u00fczere toplam 11 milyar tona ula\u015farak rekor k\u0131rd\u0131. Bu de\u011fer yakla\u015f\u0131k 40 y\u0131l \u00f6ncesinde, 1978 y\u0131l\u0131nda 3,5 milyar ton iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 3\u2019e katlanm\u0131\u015f durumda. Bunda hi\u00e7 ku\u015fkusuz artan t\u00fcketimin pay\u0131 olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n<p>Bu y\u00fck\u00fcn i\u00e7erisinde tehlikeli olarak addedilen petrol ve petrol t\u00fcrevleri ile di\u011fer kimyasallar az\u0131msanacak miktarda olmad\u0131\u011f\u0131 gibi y\u0131llar itibari ile de katlanarak art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Bu noktada, 1978 y\u0131l\u0131nda deniz yolu ile ta\u015f\u0131nan ham petrol\u00a01,5 milyar ton iken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 1,9 milyar tona, di\u011fer petrol t\u00fcrevleri ile kimyasal madde miktar\u0131 ise yine 1978 y\u0131l\u0131nda 0,35 milyar ton iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 1,3 milyar tona ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Toplamda tankerlerle ta\u015f\u0131nan tehlikeli y\u00fck miktar\u0131 1978\u2019de 1,8 milyar ton iken, 2018\u2019de 3,2 milyar tona ula\u015farak 40 y\u0131lda hemen hemen 2 kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde, kuru y\u00fck ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015flar g\u00f6zlemlendi. K\u00fcreselle\u015fmenin en b\u00fcy\u00fck getirisi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan ve ticarette art\u0131k s\u0131n\u0131rlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyam\u0131zda 1978 y\u0131l\u0131nda deniz yolu ile ta\u015f\u0131nan kuru y\u00fck miktar\u0131 1,4 milyar ton iken, 2018\u2019de 7,8 milyar tona ula\u015farak 40 y\u0131l i\u00e7erisinde 5,5 kat art\u0131\u015f g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p><em>-Bu art\u0131\u015flarda Denizcilik Filosunun geli\u015fimi etkili oldu-<\/em><\/p>\n<p>Ticaretin geli\u015fmesinde en destekleyici fakt\u00f6r hi\u00e7 ku\u015fkusuz denizcilik filosunun geli\u015fmesi oldu. 1970\u2019lerde gemicilik filosu 320 Milyon DWT iken 2019 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda bu de\u011fer 6 kat art\u0131\u015fla 1,98 Milyar DWT\u2019ye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ta\u015f\u0131nan y\u00fcklere g\u00f6re de\u011ferlendirdi\u011fimizde ise;<\/p>\n<ul>\n<li>Ham petrol 1990 y\u0131l\u0131nda 236 milyon DWT ta\u015f\u0131ma kapasitesinde iken 2018 y\u0131l\u0131nda bu de\u011fer 536 milyon DWT\u2019ye \u00e7\u0131karak 2 kat art\u0131\u015f sa\u011flad\u0131.<\/li>\n<li>D\u00f6kme y\u00fck gemilerinde (demir, fosfat, petrol t\u00fcrevleri gibi tehlikeli kimyasallar\u0131 ta\u015f\u0131yanlar dahil) benzer bir durum g\u00f6zlemlenmi\u015f ve 1990 y\u0131l\u0131nda\u00a0224 Milyon DWT ta\u015f\u0131ma kapasitesi, 2018 y\u0131l\u0131nda 842 milyon DWT de\u011ferine, di\u011fer bir s\u00f6ylem ile yakla\u015f\u0131k 4 kat art\u0131\u015f g\u00f6sterdi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te gemi say\u0131lar\u0131nda da s\u00fcrekli art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve toplam gemi say\u0131s\u0131 da 52.000 mertebelerine ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Gemi in\u015falar\u0131n\u0131n %90\u2019\u0131 \u00c7in, Kore ve Japonya gibi Asya \u00fclkelerinde yap\u0131l\u0131rken, band\u0131ra hususunda ise Panama, Liberya ve Mar\u015fal Adalar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. Toplam Denizcilik Filosu i\u00e7erisinde Panama Band\u0131ral\u0131 gemiler 330 Milyon DWT ile ilk s\u0131rada yer al\u0131rken, onu 246 Milyon DWT ile Mar\u015fal Adalar\u0131 ve 243 Milyon DWT ile Liberya takip ediyor.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle konteyner ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki geli\u015fmeler deniz ticaretinin geli\u015fiminde b\u00fcy\u00fck rol oynad\u0131. 1968 y\u0131l\u0131nda k\u00fcresel bazda konteyner ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131lan gemi say\u0131s\u0131 sadece 18 adet iken bunlardan sadece 10 tanesi 1.000 TEU kapasite ile hizmet verebiliyordu.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle de dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olarak adland\u0131r\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sanayi devrimi sonras\u0131nda, D\u00fcnya, konteyner gemicili\u011finde b\u00fcy\u00fck geli\u015fmelere \u015fahit oldu. 1972 y\u0131l\u0131nda 3.000 TEU kapasiteli gemiler \u00fcretildi. 1973 y\u0131l\u0131nda k\u00fcresel bazda toplam 4 milyon TEU y\u00fck ta\u015f\u0131nmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti. Bu de\u011fer 10 sene i\u00e7erisinde 3\u2019e katlanarak 12 milyon TEU\u2019ya ula\u015ft\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel bazda 34 milyon TEU konteyner filosu hizmet veriyor.<\/p>\n<p><strong>4- T\u00fcrkiye Denize A\u00e7\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin bir\u00e7o\u011funda denizcilik faaliyetlerinin ileri seviyede oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. D\u00fcnyam\u0131z\u0131n %71\u2019inin denizlerle kapl\u0131 olmas\u0131 da bunu tetikleyen unsurlardand\u0131r.\u00a0 Sundu\u011fu ta\u015f\u0131ma maliyetleri ekonomiktir. K\u0131talararas\u0131 g\u0131dalar\u0131n, teknolojinin, akaryak\u0131t\u0131n, kimyasallar\u0131n daha uygun maliyetle ta\u015f\u0131nmas\u0131na hizmet ederler. Bunu yaparken de daha az enerji t\u00fcketir, \u00e7evreyi daha az kirletirler.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada ta\u015f\u0131nan y\u00fcklerin hacimsel olarak yakla\u015f\u0131k %84\u2019\u00fc, de\u011fer olarak ise yakla\u015f\u0131k %70\u2019i denizyolu ile ta\u015f\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00dclkemiz 3 taraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili, Asya-Avrupa ve Afrika gibi 3 ana k\u0131tan\u0131n ortas\u0131nda, 8.300 km\u2019den fazla k\u0131y\u0131 \u015feridi bulunan, Asya\u2019y\u0131 Avrupa\u2019ya, Rusya\u2019y\u0131 Ortado\u011fu&#8217;ya su yoluyla bulu\u015fturan bir konumdad\u0131r. Bununla birlikte, yine bulundu\u011fu konumda bir\u00e7ok enerji ve ticaret yollar\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015f g\u00fczergah\u0131 \u00fczerinde yer al\u0131yor. Haliyle, denizcilik faaliyetlerinin geli\u015fimi \u00fclkemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>-Denizcilik faaliyetleri geli\u015fiyor-<\/p>\n<p>\u00dclkemiz konumunun getirdi\u011fi avantajlar\u0131 son y\u0131llarda yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlarla sonuna kadar kullan\u0131yor. Bu kapsamda, Ula\u015ft\u0131rma\u00a0ve Altyap\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131 2018 Denizcilik sekt\u00f6r raporuna g\u00f6re T\u00fcrk sahipli deniz ticaret filosu 2003 y\u0131l\u0131nda 8,9 milyon DWT kapasite ile d\u00fcnyada 19\u2019uncu s\u0131rada iken 2017 y\u0131l\u0131nda 28,6 milyon DWT\u2019lik kapasite ile 15\u2019inci s\u0131raya kadar y\u00fckselme g\u00f6sterdi. Yine 2003 y\u0131l\u0131nda 37 olan tersane say\u0131s\u0131 2 kattan fazla art\u0131\u015fla 78\u2019e ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>-Konteyner Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 %300 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi-<\/p>\n<p>Son yirmi y\u0131ldaki ekonomik b\u00fcy\u00fcmeler kendisi her alanda g\u00f6sterdi\u011fi gibi konteyner ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da hissedilir \u015fekilde kendini g\u00f6sterdi. Limanlar\u0131m\u0131zda elle\u00e7lenen konteyner miktar\u0131 2003 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 2,5 milyon TEU iken, 2017 y\u0131l\u0131nda 2003 y\u0131l\u0131na g\u00f6re 4 kat art\u0131\u015fla 10 milyon TEU olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Liman \u0130\u015fletmecileri Derne\u011fi (T\u00dcRKL\u0130M) 2019 sekt\u00f6r raporuna g\u00f6re ise 2019 y\u0131l\u0131 sonunda limanlar\u0131m\u0131zda elle\u00e7lenen konteyner miktar\u0131 11 Milyon TEU\u2019a ula\u015ft\u0131. Evet, sadece 15 y\u0131lda T\u00fcrk limanlar\u0131ndaki konteyner elle\u00e7lemesi %340 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>Y\u00fck miktar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise 2003 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 190 milyon ton iken, 2018 y\u0131l\u0131nda 2003 y\u0131l\u0131na g\u00f6re 2,5 kat art\u0131\u015fla 460 milyon ton olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p><strong>5- Denizyolu Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda S\u00fcreklili\u011fi Sa\u011flama \u00c7abalar\u0131 Art\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya y\u00fczeyinin \u00be\u2019\u00fc sularla <em>(okyanus, deniz, g\u00f6l, nehir vb) <\/em>kapl\u0131. K\u0131talar\u0131 ve baz\u0131 \u00fclkeleri sadece dar su yollar\u0131 ay\u0131r\u0131yor. Bunlar bo\u011faz olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu bo\u011fazlardan baz\u0131lar\u0131 konum itibari ile olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahiptir. Zira D\u00fcnya ticaretinin yakla\u015f\u0131k %80-90\u2019\u0131 su yoluyla ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n<p>Hal b\u00f6yle olunca bu bo\u011fazlar\u0131n bulundu\u011fu \u00fclkeler stratejik olarak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem kazan\u0131yorlar. Danimarka gibi kimi geli\u015fmi\u015f ekonomilerin tarihteki en b\u00fcy\u00fck ana gelir kaynaklar\u0131ndan biri bo\u011fazlar olmu\u015ftur. Ayn\u0131 \u015fekilde, \u00f6zellikle de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn vazge\u00e7ilmezi konumunda bulunan petrol ve petrol t\u00fcrevlerinin (kimyasallar\u0131n) ta\u015f\u0131nmas\u0131nda \u00fclkeler aras\u0131 gerginliklerin <em>(H\u00fcrm\u00fcz sorunlar\u0131 gibi)<\/em> dahi ana nedeni olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ucuz olmas\u0131, daha g\u00fcvenli seyir gibi imkanlar sunmas\u0131, bu ula\u015f\u0131m yolunu di\u011fer alternatiflerine nazaran daha cazip k\u0131l\u0131yor. Bu durum, su yolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli k\u0131lmay\u0131 gerektirmi\u015f ve insanlar\u0131 do\u011fal su yollar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 alanlarda yapay su kanallar\u0131 in\u015fa etmeye te\u015fvik etmi\u015ftir. Tarih boyunca bu konuda say\u0131s\u0131z kanal yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131saca bunlardan baz\u0131lar\u0131na a\u015fa\u011f\u0131da yer verilmektedir;<\/p>\n<p><strong>5a. Do\u011fal Su Yollar\u0131-Bo\u011fazlar;<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Cebelitar\u0131k Bo\u011faz\u0131<\/li>\n<\/ol>\n<p>Atlantik ile Akdeniz\u2019i birle\u015ftiren Bo\u011faz 64 km uzunlu\u011funda ve 13-39 km geni\u015fli\u011fine sahip. 1704 y\u0131l\u0131ndan beri \u0130ngilizlerin kontrol\u00fcnde yer al\u0131yor. S\u00fcvey\u015f kanal\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ile beraber daha fazla \u00f6nem kazand\u0131. \u0130spanyollar\u0131n \u00f6zellikle kontrol\u00fcn\u00fc elinde bulundurmak istedikleri bir yer. O y\u00fczden yak\u0131n zamanda Avrupa Birli\u011fi\u2019nden ayr\u0131lmak isteyen \u0130ngiltere, AB ile BREX\u0130T g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine bu konuyu dahil etmediler. Ayr\u0131ca g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi tercih ettiler.<\/p>\n<ol>\n<li>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130ran k\u00f6rfezinde yer alan Bo\u011faz g\u00fcnl\u00fck d\u00fcnya petrol\u00fcn\u00fcn %20\u2019sinin ge\u00e7ti\u011fi bir Bo\u011faz. G\u00fcvenli\u011fi sa\u011flama noktas\u0131nda \u0130ran taraf\u0131ndan ge\u00e7i\u015f bedeli al\u0131nmas\u0131 g\u00fcndemde. Bu noktada bir tasar\u0131 haz\u0131rlan\u0131yor. Yak\u0131n zamanda meclise sunulmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/p>\n<p>Ancak, buran\u0131n Uluslararas\u0131 bir su yolu olmas\u0131 nedeniyle herhangi bir bedelin al\u0131namayaca\u011f\u0131, ayr\u0131ca \u00c7in, Rusya, Japonya gibi \u00fclkelerin de buna s\u0131cak bakmayaca\u011f\u0131 yap\u0131lan yorumlar aras\u0131nda.<\/p>\n<p>III. Malakka Bo\u011faz\u0131<\/p>\n<p>800 km uzunlu\u011funda, en dar b\u00f6lgesinin 2,5 km\u2019ye indi\u011fi ve minimum derinli\u011fin 23 metre oldu\u011fu Malezya\u2019da yer alan bir Bo\u011faz. Y\u0131ll\u0131k 50.000 geminin ge\u00e7ti\u011fi, Asya-Avrupa aras\u0131nda \u00f6nemli bir ba\u011flant\u0131 konumunda yer al\u0131yor bo\u011faz.<\/p>\n<p>D\u00fcnya ticaretinin %30\u2019u ile\u00a0Japon, G\u00fcney Kore ve Tayvan petrol ithalat\u0131n\u0131n %80\u2019nin <em>(2013 y\u0131l\u0131nda 15.2 Milyon Varil\/G\u00fcn)<\/em> yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer. D\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 ge\u00e7i\u015flerin oldu\u011fu ve bir transit ge\u00e7i\u015fin 20 saat s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir Bo\u011faz\u2026<\/p>\n<p>Tarih boyunca farkl\u0131 \u00fclke egemenlikleri alt\u0131na giren Bo\u011faz, 1867 y\u0131l\u0131ndan ikinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131na kadar &#8211; 1957 y\u0131l\u0131na kadar \u0130ngilizlerin kontrol\u00fc alt\u0131nda yer alan Bo\u011faz, 1957 y\u0131l\u0131nda Malezya\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmesiyle Malezya\u2019ya ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Bo\u011faz\u0131n en b\u00fcy\u00fck handikab\u0131 300.000 DWT \u00fczeri gemiler i\u00e7in yeterli derinli\u011fe sahip de\u011fil. O y\u00fczden biraz kaz\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Ancak, bunun nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131, kim vas\u0131tas\u0131 ile yap\u0131laca\u011f\u0131 ve bedellerin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in ne t\u00fcr bir \u00fccretlendirme yap\u0131laca\u011f\u0131 b\u00f6lge \u00fclkeleri taraf\u0131ndan netle\u015ftirilmi\u015f de\u011filler <em>(Endonezya, Malezya ve Singapur).<\/em><\/p>\n<p>Yine politik sorunlar ve korsan ihtimalleri di\u011fer g\u00fcvenlik problemleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Bo\u011faz G\u00fcney \u00c7in Denizinde son buluyor. Petrol ve do\u011falgaz rezervlerinin yo\u011fun oldu\u011fu bir b\u00f6lge\u2026<\/p>\n<p>Bo\u011fazda ileriye y\u00f6nelik sorunlar dolay\u0131s\u0131 ile s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekilmemesi i\u00e7in Tayland Kra B\u00f6lgesinde bir Kanal yap\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcncesi bulunuyor. Fikrin hayata ge\u00e7mesi halinde mesafeyi Bo\u011faza k\u0131yasen 2-3 g\u00fcnl\u00fck deniz yolculu\u011fu s\u00fcresine denk gelen 1200 km k\u0131saltacak bir yap\u0131ya sahip.<\/p>\n<ol>\n<li>Sound Bo\u011faz\u0131<\/li>\n<\/ol>\n<p>Danimarka ve \u0130sve\u00e7 aras\u0131nda yer alan Bo\u011faz, Kuzey Buz denizi ile Balt\u0131k Denizini birle\u015ftiriyor. Kuzey Buz denizinden Almanya, Polonya ve di\u011fer \u00fclkelere girmek isteyen gemilerin kullanmak zorunda olduklar\u0131 bir do\u011fal su yolu.<\/p>\n<p>En dar b\u00f6lgesi 4 km\u2019dir. Giri\u015f ve \u00c7\u0131k\u0131\u015flar Danimarka Krall\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan kontrol ediliyordu. Orta\u00e7a\u011fdan Sanayi Devrimi ba\u015flang\u0131c\u0131na kadar ki s\u00fcre\u00e7te Danimarkal\u0131lar ge\u00e7i\u015f \u00fccreti alm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Almanya taraf\u0131ndan Kiel Kanal\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 gibi alternatif yollar, bo\u011faz\u0131n \u00f6neminin yitirilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li>T\u00fcrk Bo\u011fazlar\u0131<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131, Marmara Denizi ve \u0130stanbul Bo\u011faz \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcnden meydana gelen toplam 164 deniz mili olan do\u011fal bir su yoludur. Karadeniz\u2019i; Ege ve Akdeniz\u2019e ba\u011flar. Karadeniz \u00fclke ekonomileri i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yorlar, zira alternatifleri olmayan bir su yoludur.<\/p>\n<p>1854 K\u0131r\u0131m ve 1915 \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131nda kritik roller oynam\u0131\u015flard\u0131r. 1936 Montr\u00f6 ile egemenlik T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7mi\u015f, ancak t\u00fcm ticari gemilerin herhangi bir denetime tabi tutulmaks\u0131z\u0131n serbest\u00e7e ge\u00e7i\u015flerine imk\u00e2n tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131 ile birlikte Bo\u011fazlar\u0131n \u00f6nemi artm\u0131\u015ft\u0131r. Hazar Denizindeki zengin petrol yataklar\u0131ndaki petrol ve do\u011falgaz\u0131n Akdeniz \u00dclkelerine ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan nadir yollardan bir tanesidir.<\/p>\n<p>B\u00f6lge n\u00fcfusuna ula\u015f\u0131m, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve deniz turizmi gibi say\u0131s\u0131z hizmet sunan bir su yolu olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda d\u00fcnyada en \u00e7ok petrol ve kimyasallardan olu\u015fan tehlikeli maddenin ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 do\u011fal su yollar\u0131ndan bir tanesi. Ula\u015ft\u0131rma ve Altyap\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re T\u00fcrk Bo\u011fazlar\u0131ndan y\u0131ll\u0131k ortalama olarak ta\u015f\u0131nan tehlikeli madde miktar\u0131 140-160 milyon ton aras\u0131nda seyrediyor. Bu de\u011fer de y\u0131ll\u0131k maksimum ta\u015f\u0131ma kapasitesi 50 milyon ton olan Bak\u00fc-Tiflis-Ceyhan boru hatt\u0131ndan ta\u015f\u0131nabilecek petrol miktar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 3 kat\u0131na tekab\u00fcl ediyor.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>5b. Yapay Su Yollar\u0131 &#8211; Kanallar;<\/strong><\/p>\n<p>Do\u011fal su yollar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, cazip ula\u015f\u0131m sunan denizyolu ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n hemen her b\u00f6lgesinde yapay su yollar\u0131, kanallar in\u015fa edilmi\u015ftir. Kimilerinin milattan \u00f6nceye kadar dayan\u0131rken \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00f6zellikle sanayi devrimini izleyen zamanda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><strong><u>Beijing &#8211; Hangzhou B\u00fcy\u00fck Kanal\u0131<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>D\u00fcnyadaki en uzun ve eski kanal olarak bilinir. \u00c7in\u2019in iki b\u00fcy\u00fck nehri Yellow ve Yangtze\u2019yi birle\u015ftiren kanal bir\u00e7ok ili ve di\u011fer bir\u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck nehri birbirine ba\u011flar. Toplam uzunlu\u011fu 1776 km. Milattan \u00f6nce 468\u2019de in\u015fa edilen Kanal UNESCO D\u00fcnya Miras Listesinde yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in kuzey ve g\u00fcneyini birle\u015ftiren kanal, \u00f6zellikle de ula\u015f\u0131mda sundu\u011fu imkanlarla ekonomik manada \u00fclkeye b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><strong><u>Panama Kanal\u0131<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bat\u0131daki en \u00f6nemli ge\u00e7i\u015flerden birisi olup, iki okyanusu birle\u015ftiren en k\u0131sa yol olman\u0131n yan\u0131nda d\u00f6nemin m\u00fchendislik harikas\u0131 olarak tarihte yerini ald\u0131. Kanal, Atlantik ve Pasifik Okyanuslar\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayan 82 km\u2019lik uzunlu\u011fa sahiptir.<\/p>\n<p><em>-D\u00f6nemin m\u00fchendislik harikas\u0131-<\/em><\/p>\n<p>Kanal d\u00f6nemin en iyi m\u00fchendislik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor. Zira deniz seviyesinden 25 metre yukar\u0131da yer al\u0131yor. \u0130lk olarak y\u00f6redeki Chagres Nehri \u00fczerine kurulan barajlar ile yapay iki g\u00f6l olu\u015fturuluyor ve bu g\u00f6llerden ge\u00e7i\u015f sa\u011flan\u0131yor. Deniz seviyesinden 25 metre yukar\u0131da yer alan g\u00f6llere ula\u015fmak ve oradan tekrar deniz seviyesine ula\u015fmak i\u00e7in ise farkl\u0131 y\u00fcksekliklerde yer alan havuzlar kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Her bir havuz, gemileri deniz seviyesine g\u00f6re belli bir y\u00fcksekli\u011fe ula\u015ft\u0131ran veya yak\u0131nla\u015ft\u0131ran \u201ckald\u0131rma-indirme tekni\u011fi ile \u00e7al\u0131\u015fma prensibine sahipler. Geni\u015fleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonras\u0131 havuz boyutlar\u0131 12.000 TEU kapasiteli konteyner gemilerinin ge\u00e7i\u015fine imk\u00e2n verecek \u015fekilde 427 metre uzunluk, 50 metre geni\u015flik ve 18,3 metre derinli\u011fe ula\u015f\u0131ld\u0131. M\u00fcsaade edilen Draft 15,2 metre.<\/p>\n<p>Havuzlardan ge\u00e7i\u015f yap\u0131larak g\u00f6llere ula\u015f\u0131l\u0131yor. G\u00f6l boyunca derinli\u011fi 14-26 metre aras\u0131nda de\u011fi\u015fim g\u00f6steriyor. En dar yeri ise 150 metre.<\/p>\n<p><em>-\u0130n\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcncesi 16. y\u00fczy\u0131la kadar uzan\u0131yor-<\/em><\/p>\n<p>Alternatif k\u0131sa ge\u00e7i\u015f yollar\u0131 esas\u0131nda 16. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flam\u0131\u015f. 1534\u2019te \u0130spanyollar kanal yapmak istiyor, ancak teknik zorluklar ve k\u0131s\u0131tlamalar dolay\u0131s\u0131 ile yap\u0131lam\u0131yor. 1848 y\u0131l\u0131nda Kaliforniya alt\u0131n \u00e7\u0131karmaya ba\u015flay\u0131nca ABD kanal yap\u0131m\u0131 i\u00e7in harekete ge\u00e7iyor. Nikaragua gibi yerlerde de olas\u0131 ge\u00e7i\u015f yollar\u0131 aran\u0131yor.<\/p>\n<p>1878 y\u0131l\u0131nda S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131n\u0131 in\u015fa eden Frans\u0131zlar talip oluyor bu sefer. Bu noktada, Frans\u0131z Kanal \u015eirketi olarak bir -Kolombiya- anla\u015fma yap\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Ancak, salg\u0131n hastal\u0131klar ki 25.000 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc tahmin ediliyor, deniz seviyesinin \u00fczerinde yer alan bir in\u015fa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n hi\u00e7 olmay\u0131\u015f\u0131n\u0131n getirdi\u011fi teknik zorluklar vs nedeniyle tamamlanam\u0131yor. Frans\u0131z Kanal \u015eirketi iflas ediyor ki bu ayn\u0131 zamanda 19 y\u00fczy\u0131ldaki en b\u00fcy\u00fck bat\u0131\u015f hikayesi olarak tarihe ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>\u0130spanya-Amerika sava\u015f\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile Amerikal\u0131lar\u0131n bu kanal\u0131 bunu yapmas\u0131 i\u00e7in bir f\u0131rsat oluyor 1898\u2019de\u2026 Frans\u0131zlarla yap\u0131lan Kolombiya Anla\u015fmas\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile Amerika\u2019n\u0131n bu kanal\u0131 yapmas\u0131 \u00f6nleniyor.<\/p>\n<p>Amerika bu i\u015fin pe\u015fini b\u0131rakm\u0131yor. 1903 y\u0131l\u0131nda ABD\u2019nin de deste\u011fi ile ger\u00e7ekle\u015fen Panama Devrimi sonucunda Panama ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan ediyor.<\/p>\n<p>1904\u2019te ABD tekrar ba\u015flad\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara. Sonu\u00e7ta Kanal 1904-1914 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ABD taraf\u0131ndan in\u015fa ediliyor. 82 km uzunlu\u011fundaki kanal\u0131n yap\u0131m maliyeti <em>(i\u00e7erisinde 10 milyon USD panamaya verilen tazminat ile \u00f6nceki projenin al\u0131nmas\u0131\u00a0i\u00e7in Frans\u0131z Kanal \u015eirketine verilen 40 milyon USD olacak \u015fekilde) <\/em>387 milyon USD\u2019e mal oluyor.<\/p>\n<p><em>-2006 y\u0131l\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir geni\u015fleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131-<\/em><\/p>\n<p>2006 y\u0131l\u0131nda Panama Kanal\u0131nda geni\u015flemeye, b\u00fcy\u00fcmeye gidildi. B\u00fcy\u00fck tonajl\u0131 gemilerin ge\u00e7ebilmesi i\u00e7in bu geni\u015flemeye gidildi.<\/p>\n<p>Cazibesini korumak i\u00e7in Panama y\u00f6netimi, 2006 y\u0131l\u0131nda kanal\u0131 geni\u015fleme karar\u0131 ald\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmalar 2016 y\u0131l\u0131nda tamamland\u0131.5,4 milyar dolara yap\u0131lan geni\u015fleme ile 15.000 TEU\u2019luk ve yine kanal nam\u0131 ile adland\u0131r\u0131lan NewPanamax-NeoPanamax gemi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015fine imk\u00e2n tan\u0131d\u0131.<\/p>\n<p>Her ne kadar daha b\u00fcy\u00fck gemiler in\u015fa ediliyor olsa da bu geni\u015fleme ile \u015fu anda d\u00fcnyadaki konteyner gemilerinin %95ine hizmet verebilecek kapasiteye ula\u015fm\u0131\u015f oldu kanal.<\/p>\n<p>Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde geli\u015fen teknoloji ve ula\u015f\u0131m maliyetleri azaltmak ad\u0131na daha b\u00fcy\u00fck kapasiteli gemiler yap\u0131lmakta. Bu kapsamda 22.000 TEU kapasiteli, 400 m boyunda dev gemiler hizmet veriyor.<\/p>\n<p>Kanal olas\u0131 bir kay\u0131p ya\u015famamak ad\u0131na bir geni\u015fleme daha planl\u0131yor. Bu geni\u015fleme sonucunda 20.000 TEU kapasiteli gemi ge\u00e7i\u015flerine uygun olacak.<\/p>\n<p><em>-Mesafeleri b\u00fcy\u00fck oranda k\u0131salt\u0131yor-<\/em><\/p>\n<p>Kanal, \u00f6zellikle de Birle\u015fik Devletler i\u00e7in en \u00f6nemli stratejik yollardan biri oldu. Zira, ABD\u2019nin do\u011fu k\u0131y\u0131s\u0131 ile bat\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki 21.000 km deniz yolu ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 13.000 km indirerek 8.000 km\u2019ye (deniz yolculu\u011funu 22 g\u00fcn azaltan) ula\u015ft\u0131rd\u0131. Kanal trafi\u011finin yakla\u015f\u0131k %70\u2019i ABD faaliyetlerinden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n<p>Yine, ABD\u2019nin kuzey ve g\u00fcney k\u0131y\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki mesafeyi 15.000 km, Kuzey Amerika ile G\u00fcney Amerika limanlar\u0131 aras\u0131ndaki mesafeyi 6500 km ve son olarak Avrupa-Do\u011fu Asya veya Avustralya aras\u0131ndaki gemi yolculu\u011funu da 3.700 km k\u0131saltt\u0131.<\/p>\n<p>Bir k\u0131y\u0131dan di\u011fer k\u0131y\u0131ya gemi ge\u00e7i\u015f s\u00fcresi 10 saat. Bekleme ile bu s\u00fcre 25 saati bulabiliyor.<\/p>\n<p><em>-Kanaldan ge\u00e7en y\u00fck katlanarak art\u0131yor-<\/em><\/p>\n<p>1916\u2019da 807 ge\u00e7i\u015f yap\u0131l\u0131rken kanalda, 1970 y\u0131l\u0131nda 15.000 mertebelerine ula\u015ft\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise ortalama 14.000 civar\u0131nda ge\u00e7i\u015f ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n<p>1970\u2019de y\u00fck 135 milyon metrik ton, 2000 y\u0131l\u0131nda 230 milyon metrik tona y\u00fckseldi. 2019 y\u0131l\u0131 sonunda bu de\u011fer 2000\u2019e g\u00f6re\u00a02 kattan fazla art\u0131\u015fla 470 milyon metrik tona ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><em>-Panama ekonomisine can veriyor-<\/em><\/p>\n<p>Kanal D\u00fcnya Deniz Ticaretinin %5\u2019ini, Amerika\u2019n\u0131n ise %12sini sa\u011fl\u0131yor. Kanal trafi\u011finin yakla\u015f\u0131k %70\u2019i ABD faaliyetlerinden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda Panama ekonomisinin de en b\u00fcy\u00fck gelir kap\u0131lar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor. Y\u0131ll\u0131k ortalama Panama GSYH\u2019n\u0131n %12\u2019sine tekab\u00fcl eden bir mali katk\u0131 sunuyor. Bu haliyle Panama halk\u0131n\u0131n refah seviyesi y\u00fckselmi\u015f, \u00fclkenin geli\u015fiminde \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sadece ge\u00e7i\u015f bedelleri gelirleri, 2000 y\u0131l\u0131nda 574 milyon Dolar iken bu de\u011fer, geni\u015fleme sonras\u0131 2014 y\u0131l\u0131 i\u00e7in 1,91 milyar dolara, 2019 y\u0131l\u0131nda ise 2000 y\u0131l\u0131na g\u00f6re 5 kat, 2014 y\u0131l\u0131na g\u00f6re ise 3\u2019te bir oran\u0131nda art\u0131\u015fla 2,59 Milyar dolara ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>2019 y\u0131l\u0131 toplam geliri 3,36 milyar\u00a0dolar, kanal\u0131n geli\u015fimi ve bak\u0131m\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar 192 milyon dolar, hazineye do\u011frudan katk\u0131 1,78 Milyar dolar iken Panama milli ekonomisine katk\u0131 ise 2,89 milyar dolar olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p><em>-Ge\u00e7i\u015flerden b\u00fcy\u00fck gelir elde ediliyor-<\/em><\/p>\n<p>ABD y\u00f6netiminde iken ge\u00e7i\u015f bedelleri Kanal bak\u0131m ve i\u015fletme masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde tayin ediliyordu. Ge\u00e7i\u015f bedelleri, geminin y\u00fck veya yolcu ta\u015f\u0131ma kapasitesine g\u00f6re belirleniyordu. 1914\u2019ten 1974\u2019e kadar 60 y\u0131l boyunca sabit kald\u0131. Ancak, 1974\u2019te kanal ilk kez zarar g\u00f6rd\u00fc. Gelirler, giderleri kar\u015f\u0131layamay\u0131nca ilk kez fiyat y\u00fckseltmeye gidildi.<\/p>\n<p>2006 y\u0131l\u0131ndaki geni\u015fletme dolay\u0131s\u0131yla da \u00fccretlerde art\u0131\u015f sa\u011flanaca\u011f\u0131 duyuruldu. Kabinenin bunu kabul etmesi 2012 y\u0131l\u0131n\u0131 buldu.\u00a0 2012 ve 2013 y\u0131llar\u0131nda iki a\u015famal\u0131 art\u0131\u015f sa\u011fland\u0131.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok yenilik getirildi. Ge\u00e7i\u015f yapan gemi kategorileri 8\u2019den 10\u2019a \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Tankerler; petrol ve t\u00fcrevleri, LPG ve kimyasal ta\u015f\u0131yanlar olmak \u00fczere 3 alt ba\u015fl\u0131\u011fa ayr\u0131ld\u0131. Toplanan ge\u00e7i\u015f bedellerinden y\u00f6netim, hazineye y\u0131ll\u0131k bir katk\u0131 pay\u0131 \u00f6d\u00fcyordu.<\/p>\n<p>\u00dccretlendirmede gemi tonaj \u00f6l\u00e7\u00fcm de\u011ferleri esas al\u0131nmaktad\u0131r. Baz\u0131 gemiler tonaja g\u00f6re \u00f6deme yaparlar, ancak i\u00e7erik malzemeye g\u00f6re farkl\u0131 oranlar s\u00f6z konusu oluyor. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcmler 1969 tarihli \u201cGemilerin Tonaj \u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi&#8217; kurallar\u0131na uygun olarak geli\u015ftirilen \u201cPanama Kanal\u0131 Evrensel \u00d6l\u00e7\u00fcm Sistemi (PC \/ UMS)\u201d kapsam\u0131nda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ifade ediliyor.<\/p>\n<p>\u00dccretler ta\u015f\u0131nan malzemelere g\u00f6re de farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor. E\u011fer, LNG yerine kuru tah\u0131l ta\u015f\u0131yorsan\u0131z daha az \u00f6d\u00fcyorsunuz. E\u011fer elektronik e\u015fya ta\u015f\u0131yorsan\u0131z farkl\u0131 bir faturaland\u0131rma mekanizmas\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yorsunuz.<\/p>\n<p>\u00dccretlendirme belirtilen \u015fartlara g\u00f6re baz\u0131 \u00f6rnekler;<\/p>\n<ul>\n<li>Kargo gemileri Konteyner ba\u015f\u0131na 59-99 Dolar <em>(dolu olmalar\u0131 halinde konteyner ba\u015f\u0131na 99 Dolar, bo\u015f olmalar\u0131 halinde konteyner ba\u015f\u0131na 59 dolar)<\/em> \u00f6deme yap\u0131yorlar. Ayr\u0131ca ABD Hava Yollar\u0131 gibi bunun \u00fczerine \u00e7ok say\u0131da ilave \u00fccretler var; Yer hizmetleri, k\u0131lavuz kaptan, havale hizmetleri, r\u00f6mork\u00f6r hizmetleri gibi bir\u00e7ok hizmet i\u00e7in de ilave \u00fccret al\u0131n\u0131yor.<\/li>\n<li>2014 y\u0131l\u0131nda 3800 konteyner y\u00fckl\u00fc bir gemi i\u00e7in yap\u0131lan \u00f6deme listesi;<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>446 dolar (konteyner i\u00e7in)<\/li>\n<li>445 Dolar (7 adet r\u00f6mork\u00f6r hizmeti i\u00e7in)<\/li>\n<li>4745 Dolar (yer hizmetleri)<\/li>\n<li>3600 Dolar (havale hizmetleri i\u00e7in)<\/li>\n<li>\u00c7ok b\u00fcy\u00fck kapasiteli konteyner gemilerinin s\u00fcrekli kanaldan ge\u00e7i\u015fini sa\u011flamak i\u00e7in sadakat programlar\u0131 geli\u015ftirilmi\u015f, bu minvalde yap\u0131lan indirimlerle ge\u00e7i\u015fler cazip hale getiriliyor.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Ge\u00e7en geminin yolcu gemisi olmas\u0131 halinde ise ilave yatak ba\u015f\u0131na ilave \u00fccretler al\u0131n\u0131yor. Al\u0131nan bedeller ortalama olarak yatak ba\u015f\u0131na 138-148 Dolar aras\u0131nda de\u011fi\u015fim g\u00f6sterebiliyor. Bu bedeller sadece transit ge\u00e7i\u015f bedeli olu yak\u0131t veya liman masraflar\u0131n\u0131 i\u00e7ermiyor.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>K\u00fc\u00e7\u00fck yat ve gemilerde ise boyuta ba\u011fl\u0131 olarak \u00fccretlendirme yap\u0131l\u0131yor. Bu kapsamda; 800-3200 Dolar.<\/li>\n<li>Boyu 50 feetten (15 metre) k\u00fc\u00e7\u00fck gemiler 880 Dolar,<\/li>\n<li>50-80 aras\u0131 olanlar i\u00e7in 1.300 Dolar.<\/li>\n<li>80-100 aras\u0131 olanlar 2.200 Dolar.<\/li>\n<li>Bundan b\u00fcy\u00fck olanlar i\u00e7in ise 3.200 Dolar transit ge\u00e7i\u015f \u00fccreti al\u0131n\u0131yor.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Kanal ge\u00e7i\u015fi esnas\u0131nda olas\u0131 zararlar i\u00e7in de depozito olarak 800 Dolar al\u0131n\u0131yor, kanal \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir zarar olmamas\u0131 halinde iade ediliyor.<\/li>\n<li>\u00d6demeler havale yoluyla da ger\u00e7ekle\u015ftirilebiliyor, gecikmenin olmas\u0131 halinde de 100 Dolar ceza veriliyor.<\/li>\n<li>2016 y\u0131l\u0131nda ilk a\u00e7\u0131l\u0131\u015fta al\u0131nan en y\u00fcksek de\u011fer 575.545 Dolar (COSCO Shipping Panama) iken 1 Temmuz 2016 tarihi ile ge\u00e7i\u015f yapan MOL Benefactor isimli konteyner gemisi taraf\u0131ndan \u00f6denen ge\u00e7i\u015f bedeli 829.468 Dolar ile rekor k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gemi 10.000 TEU\u2019luk NeoPanamaX tipi idi.<\/li>\n<li>Geni\u015fleme \u00f6ncesi rekor 461.000 Dolar iken, geni\u015fleme sonras\u0131nda 1,1 milyon dolar\u0131 bulmu\u015f durumda.<\/li>\n<li>Kanal Otoritesi Y\u00f6netici beyanlar\u0131na g\u00f6re Yolcu gemilerinde rekor 891.600 Dolar (5000 yolculu Norve\u00e7 gemisi) Konteyner i\u00e7in ise 1,2 milyon Dolar ile rekor k\u0131r\u0131ld\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p><em>-Y\u00f6netim Panama Kanal Otoritesine ge\u00e7iyor-<\/em><\/p>\n<p>Uzun s\u00fcre ABD y\u00f6netiminde olan kanal, 31.12.1999\u2019da Panama Anayasas\u0131nda yap\u0131lan bir d\u00fczenleme ile \u00f6zerk bir yap\u0131da olan Panama Kanal Otoritesi taraf\u0131ndan (idare, bak\u0131m, i\u015fletme, geli\u015fim gibi) y\u00f6netiliyor.<\/p>\n<p>Kanal Otoritesi 11 \u00fcyeden olu\u015fuyor. Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131, kanaldan sorumlu devlet bakan\u0131 stat\u00fcs\u00fcnde olup Panama Cumhuriyeti Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan se\u00e7ilir.<\/p>\n<p>Meclis taraf\u0131ndan da bir Genel M\u00fcd\u00fcr atan\u0131rken, geri kalan 9 \u00fcye kabine taraf\u0131ndan aday g\u00f6sterilerek Panama Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan atan\u0131r. 11 ki\u015filik y\u00f6netimin g\u00f6reve ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in de\u00a0Panama Meclisinde salt \u00e7o\u011funluk ile onay almalar\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, gemicilik ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda duayen isimlerden olu\u015fan ve Y\u00f6netim Kurulunu k\u00fcresel bazdaki geli\u015fmelere dair bilgilendiren, bu noktada de\u011ferlendirme yapmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6neriler sunan 18 ki\u015filik bir dan\u0131\u015fma kurulu hizmet veriyor.<\/p>\n<p>iii. <strong><u>S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131<\/u><\/strong><\/p>\n<p>190 km uzunlu\u011funda yapay bir su yoludur. Akdeniz ile K\u0131z\u0131ldeniz&#8217;i birbirine ba\u011flar. Asya&#8217;y\u0131 Afrika\u2019dan ay\u0131ran kanal, ayn\u0131 zamanda, Avrupa ile b\u00f6lgeyi birle\u015ftiren en k\u0131sa yoldur. Avrupa ile Asya aras\u0131ndaki mesafeyi 6500 km k\u0131saltm\u0131\u015ft\u0131r. (Afrika rotas\u0131)<\/p>\n<p>Akdeniz ile K\u0131z\u0131ldeniz&#8217;i seviyelerinin hemen hemen ayn\u0131 olmas\u0131ndan dolay\u0131 herhangi bir dengeleme havuzu\/kilit sistemi i\u00e7ermeyen en b\u00fcy\u00fck yapay su yoludur.<\/p>\n<p>\u0130n\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00e7ok ge\u00e7mi\u015fe dayan\u0131r. Nil ile K\u0131z\u0131ldeniz\u2019i birle\u015ftirme fikri Milattan \u00d6nce 13. y\u00fczy\u0131llara kadar uzan\u0131r. Ama\u00e7 Akdeniz ile Ortado\u011fu aras\u0131ndaki ticareti geli\u015ftirmek, canland\u0131rmak.<\/p>\n<p>150 y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fi olan kanal\u0131n yap\u0131m\u0131 10 y\u0131l\u0131 bulmu\u015ftur.1859-1869 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Frans\u0131z-M\u0131s\u0131r ortakl\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f, bedeli 100 milyon USD olmu\u015ftur. 1869\u2019da hizmete girmi\u015ftir. Akdeniz ile K\u0131z\u0131ldeniz\u2019i birle\u015ftirmi\u015f, Avrupa\u2019n\u0131n K\u00f6rfez \u00fclkelerine ula\u015fmas\u0131ndaki en k\u0131sa deniz yolu olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1874\u2019te B\u00fcy\u00fck Britanya hisselerini alarak tek egemen devlet olmu\u015ftur. 1954\u2019te M\u0131s\u0131r ile B\u00fcy\u00fck Britanya bir anla\u015fma yaparak b\u00f6lgedeki \u0130ngiliz kuvvetlerinin terki konusunda uzla\u015fma sa\u011flad\u0131lar. 1956\u2019da kanal y\u00f6netimi M\u0131s\u0131r\u2019a ge\u00e7ti. Bu durum, \u0130srail ile birtak\u0131m sorunlar\u0131n ya\u015fanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Zira \u0130srail gemilerinin ge\u00e7i\u015fine m\u00fcsaade edilmiyordu.<\/p>\n<p>Bu hareket ayn\u0131 zamanda Fransa ve \u0130ngiltere&#8217;yi de tehdit eden bir durum olu\u015fturuyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu devletler, M\u0131s\u0131r\u2019da Asvan Baraj\u0131 in\u015fas\u0131na mali yard\u0131m edeceklerini beyan etmelerine ra\u011fmen etmemi\u015flerdi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sonucunda; \u0130srail, Fransa ve Britanya 1956\u2019da M\u0131s\u0131r\u0131 i\u015fgal etti. M\u0131s\u0131r kar\u015f\u0131l\u0131k olarak kanaldaki gemileri bat\u0131rarak 1956-57\u2019de Kanal\u0131 ge\u00e7i\u015flere kapatt\u0131. Sonu\u00e7ta kanal kullan\u0131m\u0131na dair genel bir anla\u015fma sa\u011fland\u0131.<\/p>\n<p>Ancak, \u0130srail ve Arap devletleri aras\u0131ndaki gerginlikler devam ediyordu. \u0130srail&#8217;in, Sina Yar\u0131madas\u0131n\u0131 i\u015fgal etmesi \u00fczerine 6 G\u00fcn Sava\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131 ve kanal 1967-1975 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ge\u00e7i\u015fe kapat\u0131ld\u0131. Bu geli\u015fmeler, kanal yolu ile ula\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrekli diken \u00fcst\u00fcnde tutuyordu. 1975\u2019te M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n \u0130srail&#8217;e Kanal\u0131 kullanma izni vermesi \u00fczerine Kanal tekrar kullan\u0131ma a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><em>-3 kez b\u00fcy\u00fcmeye gidildi-<\/em><\/p>\n<p>1976-1980 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck ve tonajl\u0131 (VLCC) \u00f6zellikle de petrol gemilerinin ge\u00e7i\u015fini sa\u011flayabilmek ad\u0131na geni\u015fleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. \u0130lave geni\u015fleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda 2001 y\u0131l\u0131nda derinlik 22,5 metre, 2008\u2019de ise 23,5 metreye \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcvey\u015f Kanal y\u00f6netimi, Panama kanal\u0131nda 2006-2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan geni\u015fleme sonras\u0131nda, Panama ile rekabet edebilirli\u011fi sa\u011flamak \u00fczere bir kez daha b\u00fcy\u00fcmeye gideceklerini duyurdu ve A\u011fustos 2014\u2019te \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>\u00d6nceleri tek hat olarak tek y\u00f6nde hizmet veren kanal, 2014 y\u0131l\u0131ndaki geni\u015fleme ile \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc trafi\u011fe imk\u00e2n tan\u0131mak istediler.<\/p>\n<p>2014-2015 A\u011fustos d\u00f6nemindeki son geni\u015fleme ile ba\u011flant\u0131lar dahil toplamda 72 km yeni hatt\u0131n ilave edilmesinin yan\u0131 s\u0131ra derinlik de 24 metreye \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. B\u00f6ylece daha b\u00fcy\u00fck kapasiteli gemi geni\u015flerine imk\u00e2n tan\u0131nd\u0131. Son geni\u015flemenin maliyeti ise 8,4 milyar dolard\u0131.<\/p>\n<p>Geni\u015fleme \u00f6ncesi kanalda, tek y\u00f6nl\u00fc trafik ard\u0131. Bu da gemilerin ilave beklemelerine yol a\u00e7\u0131yordu. B\u00fcy\u00fcme ile 18 saat olan ge\u00e7i\u015f s\u00fcresi 11 saate indi. Bekleme s\u00fcresi de ortalama olarak 7 saat.<\/p>\n<p>Geni\u015fleme \u00f6ncesi kanalda (10-15 gemilik konvoylar, 2\u2019si g\u00fcneye 1\u2019i kuzeye olmak \u00fczere g\u00fcnde 3 konvoy) tek y\u00f6nl\u00fc trafik var iken, bu geni\u015flemede 35 km paralel kanal in\u015fa edilerek \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc trafik sa\u011fland\u0131. Kanal\u0131n y\u0131ll\u0131k kapasitesi 25.000 gemi oldu<em>. (G\u00fcnl\u00fck yakla\u015f\u0131k 78)<\/em> 2013 y\u0131l\u0131nda k\u00fcresel gemi ticaretinin %15\u2019i burada ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Uzakdo\u011fu ve Avrupa ticareti, Kanal trafi\u011finin %75\u2019ini olu\u015fturuyor. Kanal B\u00f6lgesi, Cidde ile birlikte Port Said (Said Port\/liman\u0131) ayr\u0131ca \u00f6nemli bir aktarma merkezi konumuna d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldu. Kanala paralel bir de demiryolu var.<\/p>\n<p><em>-M\u0131s\u0131r Ekonomisinin can damar\u0131-<\/em><\/p>\n<p>2014 y\u0131l\u0131nda 5,3 milyar Dolarl\u0131k gelirle M\u0131s\u0131r\u0131n (turizm ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi havalelerden sonraki) en b\u00fcy\u00fck 3. gelir kayna\u011f\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Gelirin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 ise konteyner gemileri sa\u011fl\u0131yor. Ortalama olarak 1.000 TEU\u2019nun alt\u0131ndaki gemiler i\u00e7in her bir TEU i\u00e7in 102 Dolar, Daha b\u00fcy\u00fckler i\u00e7in ise her bir TEU i\u00e7in 56 USD al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p><em>-Ge\u00e7i\u015f \u00fccretleri Kanal Y\u00f6netimince belirleniyor-<\/em><\/p>\n<p>Ge\u00e7i\u015f bedelleri S\u00fcvey\u015f Kanal Y\u00f6netimi\/\u0130daresi taraf\u0131ndan belirlenmektedir. Kanal\u0131 cazip k\u0131lacak \u015fekilde fiyatland\u0131rma yoluna gidiliyor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7i\u015f \u00fccretlerinin belirlenmesinde bir\u00e7ok husus ele de\u011ferlendiriliyor. Bunlar aras\u0131nda; yapan geminin olas\u0131 kazan\u00e7 potansiyeli, kanal ge\u00e7i\u015f \u00fccreti ile olas\u0131 alternatif seyahat maliyetlerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, y\u00fcklenen kargo miktar\u0131 ve t\u00fcr\u00fc, gemi tipi ve boyutlar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kan baz\u0131 etmenler.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131nda, ge\u00e7i\u015fleri daha cazip k\u0131lmak ad\u0131na baz\u0131 indirim ve promosyonlar uygulan\u0131yor. Bunlar genelgelerle resmiyete ba\u011flan\u0131yor. \u00d6ne \u00e7\u0131kan baz\u0131 uygulamalar;<\/p>\n<ul>\n<li>LNG tankerleri i\u00e7in \u00f6zel cazip ko\u015fullar (\u00d6r: 1 Ekim 2019 -30 Haziran 2020 aras\u0131nda Amerikan K\u00f6rfezleri ile do\u011fu seferleri aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015flerin S\u00fcvey\u015f\u2019ten yap\u0131lmas\u0131 halinde %50 yer yer %75 indirimler\u2026<\/li>\n<li>SUMED (S\u00fcvey\u015f-Akdeniz Petrol Boru hatt\u0131) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile gelen petrol\u00fcn ta\u015f\u0131nmas\u0131 halinde de baz\u0131 indirimler uygulan\u0131yor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Konteynerler i\u00e7in TEU cinsinden ta\u015f\u0131ma kapasiteleri\u00a0esas al\u0131narak de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor. Bu noktada, ortalama olarak 1.000 TEU\u2019nun alt\u0131ndaki gemiler i\u00e7in her bir TEU i\u00e7in 102 Dolar ge\u00e7i\u015f \u00fccreti talep edilirken daha b\u00fcy\u00fck kapasiteli gemiler\u00a0i\u00e7in ise her bir TEU i\u00e7in 56 USD al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<ol>\n<li><strong><u>Kiel Kanal\u0131<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Balt\u0131k Denizi ile Kuzey Denizini birle\u015ftiren kanal 1895 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, 98 km uzunlu\u011funda olup 250 deniz mili (460 km) yol tasarrufu ve daha g\u00fcvenli bir ula\u015f\u0131m sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Danimarka\u2019n\u0131n etraf\u0131ndaki zorlu deniz yolu ula\u015f\u0131m\u0131na alternatif olarak in\u015fa edilen Kanal 2 kez geni\u015fletme sonras\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 160 metre geni\u015fli\u011finde ve 11 metre derinli\u011fe sahiptir. Kanaldan ge\u00e7i\u015fine izin verilen maksimum uzunluk 235,5 metre boyundaki gemiler ile 74.000 DWT de\u011ferindeki gemiler.<\/p>\n<p><em>-Yerle\u015fim yerlerinden ge\u00e7iyor-<\/em><\/p>\n<p>Bir\u00e7ok yerle\u015fimin i\u00e7inden ge\u00e7en kanal\u0131n ortalama ge\u00e7i\u015f s\u00fcresi 8 saati bulabiliyor. Yerle\u015fim yerlerinin birbirine ba\u011flanmas\u0131 ve ula\u015f\u0131m\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kanal\u0131n \u00fcst\u00fcnde yakla\u015f\u0131k olarak 42 metre y\u00fcksekli\u011finde 10 adet\u00a0 k\u00f6pr\u00fc ile kanal\u0131n alt\u0131ndan ge\u00e7en 2 adet t\u00fcnel olmak \u00fczere 12 adet ula\u015f\u0131m yolu in\u015fa edilmi\u015f durumda.<\/p>\n<p>Ge\u00e7i\u015fler i\u00e7in bir\u00e7ok kural belirlenmi\u015ftir. \u00d6zellikle 200 metreden b\u00fcy\u00fck gemilerde pilotaj ve r\u00f6mork\u00f6r kullan\u0131m\u0131 zorunlu tutulabiliyor. Hatta baz\u0131 noktalarda \u00f6zel d\u00fcmencilerin zorunlu tutulmas\u0131 dahi var. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, Balt\u0131k ve Kuzey Denizleri birer SECA alan\u0131 olarak ge\u00e7iyor. Bu nedenle, ge\u00e7i\u015flerde d\u00fc\u015f\u00fck i\u00e7erikli k\u00fck\u00fcrte sahip yak\u0131t kullan\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>2018 y\u0131l\u0131nda 29.000 ge\u00e7i\u015f yap\u0131lm\u0131\u015f olup, bu zaviyede ta\u015f\u0131nan y\u00fck 87,5 milyon ton kargo olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>1990\u2019larda 45.000 dolaylar\u0131ndaki ge\u00e7i\u015f say\u0131s\u0131 ile yakla\u015f\u0131k 61,7 milyon ton y\u00fck ta\u015f\u0131nabilirken, 2000-2010 d\u00f6neminde ortalama 40.000 geminin ge\u00e7i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 kanalda, 2008 y\u0131l\u0131nda 105 milyon ton y\u00fck ge\u00e7i\u015fi ile rekor k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak, 2008 k\u00fcresel kriz ve 2014 y\u0131l\u0131ndan itibaren ba\u015flayan AB\u2019nin Rusya\u2019ya uygulad\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 ambargo politikalar\u0131 \u00c7in \u00fczerinden gelen gemi ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da etkilemi\u015f, say\u0131lar 2010 \u00f6ncesi olan 40.000\u2019lerden 30.000 seviyelerine inmi\u015f olsa da, ta\u015f\u0131nan y\u00fck miktar\u0131 90 milyon tonun \u00fczerinde seyretmeye devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<ol>\n<li><strong><u>Korint Kanal\u0131<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>6,4 km uzunlu\u011funda, 21 metre geni\u015fli\u011finde ve sadece 8 metre derinli\u011fi le d\u00fcnyan\u0131n en s\u0131\u011f kanal\u0131 konumundad\u0131r. Ege ve Adriyatik Denizini birbirine ba\u011flayan Kanal denizcilere 400 km yolculuktan tasarruf sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda deniz ula\u015f\u0131mda navigasyon teknolojilerinin yetersizli\u011fi, Mora yar\u0131madas\u0131n\u0131n etraf\u0131ndaki zorlu d\u00f6n\u00fc\u015fler, kanal\u0131n ekonomik olarak \u00f6nem \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6nemini yitirmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen hala y\u0131lda ortalama 11.000 dolaylar\u0131nda geminin ge\u00e7i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 bir kanald\u0131r.<\/p>\n<p>Dar ve s\u0131\u011f olmas\u0131 nedeniyle g\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern kargo gemileri taraf\u0131ndan tercih edilmemekte, yerine genellikle yolcu gemileri taraf\u0131ndan kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>15 metreye kadar olan yatlar i\u00e7in 230 Euro, 15-20 metre yatlar i\u00e7in 320 Euro ge\u00e7i\u015f bedeli al\u0131nmaktad\u0131r. Gece ge\u00e7i\u015f bedelleri daha y\u00fcksek seyretmektedir. \u00d6zel veya ticari olu\u015fa g\u00f6re de ayr\u0131 bir \u00fccretlendirme yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dccreti belirleyen bir\u00e7ok fakt\u00f6r var. Bunlar aras\u0131nda geminin flamas\u0131 (Yunan veya d\u0131\u015f \u00fclke), tipi (kargo, tanker, yolcu yat vs), kalk\u0131\u015f ve var\u0131\u015f limanlar\u0131, gidece\u011fi liman, net tonaj\u0131 ve toplam uzunlu\u011fu yer al\u0131yor. Baz\u0131 ge\u00e7i\u015f \u00fccretlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda;<\/p>\n<ul>\n<li>Kargo gemileri<\/li>\n<li>0-100 Net tona sahipler 120-160 Euro,<\/li>\n<li>100\u2019den b\u00fcy\u00fck olanlar (120\/160) + (KKX-100)*katsay\u0131 (0,28\/0,55\/0,43)<\/li>\n<li>Yat\/yolcu gemileri<\/li>\n<li>6m k\u00fc\u00e7\u00fck olanlar 50 Euro<\/li>\n<li>6-9 metre olanlar 80 Euro.<\/li>\n<li>9-15 m olanlar 80-218 Euro.<\/li>\n<li>15-25 m olanlar 230-480 Euro.<\/li>\n<li>25 m uzun olanlar &gt;482 Euro (her metre art\u0131\u015f\u0131nda +27 Euro)<\/li>\n<li>Onun d\u0131\u015f\u0131nda r\u00f6mork\u00f6r veya pilotaj hizmeti gibi di\u011fer olas\u0131 hizmetler i\u00e7in de ayr\u0131 bedeller al\u0131nmaktad\u0131r;<\/li>\n<li>R\u00f6mork\u00f6r hizmeti 515 Euro\/saat<\/li>\n<li>Pilotaj hizmeti 207 Euro\/saat<\/li>\n<li>Vin\u00e7 vb hizmet 277 Euro\/saat.<\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li><strong><u> Ren-Main-Tuna Kanal\u0131\u00a0<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bat\u0131 Avrupa\u2019da \u00fc\u00e7 \u00f6nemli nehri birle\u015ftiren bir kanal, olup toplam uzunlu\u011fu 171 km\u2019dir. Kuzey denizini Atlas Okyanusu \u00fczerinden Karadeniz\u2019e kavu\u015fturan bir suyoludur.<\/p>\n<p><strong><u>vii. Volga -Don Kanal\u0131<\/u><\/strong><\/p>\n<p>Volga ve Don nehirlerini birbirleri ba\u011flayarak Hazar Denizi ile Karadeniz\u2019in bir kolu olan Azov Denizini birle\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Toplam uzunlu\u011fu 101 km\u2019dir.<\/p>\n<p><strong>6- \u015eehirlerde Kapat\u0131lan Kanallar Tekrar G\u00fcn Y\u00fcz\u00fcne \u00c7\u0131kar\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya Ekonomik Forumu taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re bir\u00e7ok \u015fehrin ortas\u0131nda yer alan ve art\u0131k gereksinim duyulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kapat\u0131lan kanallar\u0131n tekrar g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte bir\u00e7ok kanal var idi. Tacirlerin kulland\u0131\u011f\u0131, ula\u015f\u0131m ama\u00e7l\u0131 vs. Ancak \u015fehirler b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Sanayi devrimleri ve karayolu\/demiryolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ile birlikte ihtiya\u00e7 olmayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek kapat\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Onlar \u015fehrin kalbindeydiler. Ve tekrar k\u0131ymete bindiler. Do\u011fal ayd\u0131nlatma olarak bilinen bir ak\u0131m var. Avrupa, Asya Avustralya ve kuzey Amerika\u2019da ba\u015flam\u0131\u015f durumda. Karanl\u0131\u011fa mahk\u00fbm edilen kanallar tekrar g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kacak. G\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na kavu\u015facak.<\/p>\n<p>\u015eehirler kapat\u0131lan kanallar\u0131 tekrar a\u00e7\u0131yorlar. Hem ta\u015fk\u0131nlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in, hem turizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi dolay\u0131s\u0131 ile \u015fehirlerde art\u0131\u015f g\u00f6steren \u0131s\u0131 adalar\u0131n\u0131 serinletme vazifesi g\u00f6recekler.<\/p>\n<p>Londra ve Z\u00fcrih bu \u015fehirlerin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor. Londra. Sanayi devriminde en b\u00fcy\u00fck \u015fehir idi. Bir\u00e7ok kanal, nehir kapat\u0131ld\u0131. \u00dczerlerinde d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc caddeler var. The FLEET, The Strand gibi. 2012 Londra Olimpiyatlar\u0131na kadar 2009\u2019da ba\u015flat\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma ile 17 km kanal a\u00e7\u0131ld\u0131. Londra Olimpiyat stad\u0131n\u0131n etraf\u0131nda su \u00fczerinde seyahat imk\u00e2n\u0131 olu\u015ftu.<\/p>\n<p>Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclkede kapat\u0131lan kanallar\u0131n tekrar a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Bunlardan baz\u0131lar\u0131;<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130svi\u00e7re Z\u00fcrih. \u00c7al\u0131\u015fmalar 30 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir yap\u0131l\u0131yor. 1980\u2019lerden beri. Bu konu i\u00e7in yasal d\u00fczenleme dahi yap\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/li>\n<li>G. Kore\u2019nin ba\u015fkenti Seul\u2019daki Cheonggyecheon Deresi. 2005 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma ile 11 km uzunlu\u011fundaki kanal k\u0131sm\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Buras\u0131 eskiden otoban olarak kullan\u0131lan bir yoldu. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n maliyeti 900 Milyon dolar\u0131 buldu. \u015eu anda g\u00fcnl\u00fck 60.000 ziyaret\u00e7i \u00e7ekmesinin yan\u0131nda ayn\u0131 zamanda m\u00fcthi\u015f bir ta\u015fk\u0131n \u00f6nleyici rol\u00fc de var.<\/li>\n<li>ABD New York Eyaleti. ABD 19 milyon $ yat\u0131r\u0131mla New York\u2019taki Saw Mill deresini tekrar g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131. Daha \u00f6nce otopark olarak kullan\u0131lan bir\u00e7ok alan kaz\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/li>\n<li>Yeni Zelanda Auckland. 180 m yeralt\u0131 boru sistemi ile 5000 m3 kum temizlenerek Fairburn ve Parahiku Nehri g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>7- D\u00fcnya Yeni Kanallarla Tan\u0131\u015facak<\/strong><\/p>\n<p>Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 planlanan bir\u00e7ok kanal da mevcuttur. Bunlar aras\u0131nda, Panama\u2019n\u0131n \u00f6zellikle 2050 y\u0131l\u0131nda kapasitesini dolduraca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda rakip olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yap\u0131m\u0131 planlanan Nikaragua Kanal\u0131 ilk s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Yine, Hazar Denizi ile Karadeniz\u2019i birle\u015ftirmeyi hedefleyen Rusya taraf\u0131ndan da bir kanal\u0131n in\u015fa edilmesi g\u00fcndemi me\u015fgul eden konular aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Avrupa\u2019y\u0131 kanallar ile birbirine ba\u011flamay\u0131 hedefleyen Avrupa Kanal\u0131 da ilerleyen s\u00fcre\u00e7te ad\u0131n\u0131 s\u0131k\u00e7a zikredece\u011fimiz projeler aras\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p>Ve Kanal \u0130stanbul. Bo\u011faza alternatif olarak yap\u0131lacak. Ge\u00e7i\u015f g\u00fcvenli\u011fi, bekleme s\u00fcresindeki azalma gibi avantajlar\u0131n yan\u0131nda Konteyner Limanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi hususlarla da ekonomik manada \u00dclkemize bir\u00e7ok katk\u0131 sunmas\u0131 beklenen proje i\u00e7in her \u015fey haz\u0131r. \u0130lk kazman\u0131n vurulmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p><strong>KANAL \u0130STANBUL<\/strong><\/p>\n<p>\u0130stanbul, \u00fclkemizdeki her 5 ki\u015fiden birisinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, \u00fclkemizdeki ekonomik faaliyetlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funa ev sahipli\u011fi yapan, bir\u00e7ok medeniyetin izlerini bar\u0131nd\u0131ran, tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel bir\u00e7ok zenginli\u011fi bir arada sunan, i\u00e7erisinde denizin ge\u00e7ti\u011fi d\u00fcnyadaki tek \u015fehir konumundad\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eehrin ortas\u0131ndan ge\u00e7en Bo\u011faz, bir tarafta m\u00fcthi\u015f bir g\u00f6rsel \u015f\u00f6len olu\u015ftururken bir taraftan da Akdeniz\u2019i Karadeniz\u2019e ba\u011fl\u0131yor. Bu y\u00f6n\u00fcyle olduk\u00e7a stratejik bir \u00f6neme ve konuma sahip.<\/p>\n<p>\u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 y\u0131ll\u0131k ortalama 43.000 y\u00fck gemisi ge\u00e7i\u015fine ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Bunun yan\u0131nda, yakla\u015f\u0131k 500.000 vatanda\u015f\u0131n kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7i\u015fine hizmet veren g\u00fcnl\u00fck \u015fehir i\u00e7i hatlar ve k\u00fc\u00e7\u00fck bal\u0131k\u00e7\u0131 teknelerinden olu\u015fan toplamda g\u00fcnl\u00fck 2.000 ge\u00e7i\u015fe de ev sahipli\u011fi yapan, trafik yo\u011funlu\u011fu y\u00fcksek seyreden bir Bo\u011faz.<\/p>\n<p><em>-D\u00fcnyadaki en tehlikeli seyir yollar\u0131ndan birisi-<\/em><\/p>\n<p>\u0130stanbul Bo\u011faz\u0131, 30 km uzunlu\u011funda ve en dar yeri 698 metre olan do\u011fal su ge\u00e7i\u015f yolu. Akdeniz-Ege-Marmara ve Karadeniz\u2019i birbirine ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Co\u011frafi yap\u0131s\u0131, kimi b\u00f6lgelerde 700 metreye kadar daralan alanlar, \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc kuvvetli ak\u0131nt\u0131lar\u0131, 80 dereceyi bulan keskin d\u00f6n\u00fc\u015fleri, de\u011fi\u015fken iklim \u015fartlar\u0131 ve her g\u00fcn ortalama 140 u\u011fraks\u0131z gemi, 25-30 tehlikeli y\u00fck ta\u015f\u0131yan gemi ge\u00e7i\u015fi ve 500 bin insan\u0131n ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 2.500 adet b\u00f6lgesel deniz trafik hareketi ile \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131, D\u00fcnyan\u0131n seyri en zor en \u00f6nemli do\u011fal ve dar su yollar\u0131ndan birisi olarak kabul ediliyor.<\/p>\n<p><em>-Gemi trafi\u011fi art\u0131yor-<\/em><\/p>\n<p>Evet, \u00fclkemiz bu y\u00f6n\u00fcyle hem ulusal hem de uluslararas\u0131 bazda bir\u00e7ok gemiye ev sahipli\u011fi yap\u0131yor, liman ve denizcilik faaliyetleri her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131\u015f g\u00f6steriyor. Bu durum k\u0131y\u0131larda g\u00f6r\u00fclen gemi trafi\u011finde de art\u0131\u015flar\u0131 beraberinde getiriyor. A\u00e7\u0131k denizlerde sorun olu\u015fturmayan bu trafik \u00f6zellikle Bo\u011fazlarda her ge\u00e7en g\u00fcn farkl\u0131 nedenlere ba\u011fl\u0131 kazalara davetiye \u00e7\u0131kartabiliyor.<\/p>\n<p>\u0130stanbul Marmara Ege Akdeniz Karadeniz (\u0130MEAK) Deniz Ticaret Odas\u0131 2019 sekt\u00f6r raporu de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131ndan 2006-2018 d\u00f6neminde ge\u00e7en gemi say\u0131s\u0131nda %25\u2019lik azalma g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ancak, buna kar\u015f\u0131n ta\u015f\u0131nan y\u00fck miktarlar\u0131nda ise art\u0131\u015f var. Ayn\u0131 d\u00f6nemde, \u0130stanbul bo\u011faz\u0131ndan ge\u00e7en gemi grostonlar\u0131nda %29 art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Benzer durum \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131nda da\u00a0g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. 2006-2018 d\u00f6neminde \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131nda ge\u00e7en gemi say\u0131s\u0131nda %10\u2019luk azalma ya\u015fan\u0131rken, gemilerin grostonlar\u0131nda %42\u2019lik bir art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu durum gemilerde g\u00f6r\u00fclen teknolojik geli\u015fmelerin bir g\u00f6stergesi. Zira en b\u00fcy\u00fck gider kalemini olu\u015fturan ta\u015f\u0131ma maliyetlerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in daha fazla y\u00fck ta\u015f\u0131yabilen, daha teknolojik gemilerin \u00fcretildi\u011fi a\u015fik\u00e2r.<\/p>\n<p>Toplam say\u0131s\u0131 y\u0131ll\u0131k 8.500-9.000 adedi tanker olan 40 binin \u00fczerinde ge\u00e7i\u015f yap\u0131l\u0131yor. Gemi boylar\u0131ndaki b\u00fcy\u00fcmeler, ta\u015f\u0131nan y\u00fck miktar\u0131ndaki art\u0131\u015flar dolay\u0131s\u0131 ile Bo\u011faz kapasitesini zorluyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>-K\u00fcresel geli\u015fmeler ge\u00e7i\u015f say\u0131lar\u0131n\u0131 etkiliyor-<\/em><\/p>\n<p>2000\u2019li y\u0131llardan itibaren k\u00fcresel bazda g\u00f6r\u00fclen ekonomik b\u00fcy\u00fcmeler deniz ticaretine de yans\u0131m\u0131\u015f, 2001 krizi sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen y\u00f6netim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile \u00fclkemizde gerek siyasi iklimin gerekse de ekonomik havan\u0131n olumlu seyretmesi sonucunda bo\u011fazlardan ge\u00e7en gemi say\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli olarak art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p>2000 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131ndan 48 binin \u00fczerinde ge\u00e7i\u015f ya\u015fan\u0131rken 2007 y\u0131l\u0131nda 2000 y\u0131l\u0131na k\u0131yasla %16 art\u0131\u015fla 56 bini a\u015fan say\u0131da ge\u00e7i\u015f ya\u015fand\u0131.<\/p>\n<p>Ancak 2008 k\u00fcresel kriz d\u00fcnya ekonomilerini etkiledi\u011fi gibi k\u00fcresel ticareti de etkilemi\u015f, bu durum deniz ticaretine de olumsuz etki yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla birlikte Hazar petrol\u00fc Akdeniz\u2019e bo\u011fazlar \u00fczerinden ta\u015f\u0131n\u0131yordu. Bu durumun olu\u015fturdu\u011fu b\u00fcy\u00fck riskin k\u0131smen azalt\u0131labilmesi ad\u0131na Bak\u00fc-Ceyhan-Tiflis Boru hatt\u0131 in\u015fa edildi ve 2008 y\u0131l\u0131nda aktif olarak devreye al\u0131nmas\u0131 ile bo\u011fazlardan ge\u00e7en gemi say\u0131lar\u0131nda azalmaya neden oldu.<\/p>\n<p>2014 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131ndan ge\u00e7en gemi say\u0131s\u0131 45 bin seviyelerine inerken bu sefer de Avrupa Birli\u011fi ile Rusya aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ambargolar bu b\u00f6lgelerdeki uluslararas\u0131 ticareti olumsuz etkilemi\u015f, Kiel Kanal\u0131nda g\u00f6r\u00fclen d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn benzeri \u0130stanbul\u2019da da ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, Kiel \u2019deki gibi b\u00fcy\u00fck orandaki ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f, say\u0131sal olarak 2017\u2019de 43.000, bu y\u0131l sonunda ABD ile \u00c7in aras\u0131ndaki ticaret sava\u015flar\u0131 sonucunda 2019 y\u0131l\u0131nda 41.000 olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck bu say\u0131sal d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerde siyasi gerilimler, ekonomik hususlar \u00f6n planda yer ald\u0131\u011f\u0131 gibi a\u00e7\u0131lan do\u011falgaz ve petrol boru hatlar\u0131 da k\u0131smen etkili olmu\u015ftur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z vir\u00fcs salg\u0131n\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile d\u00fcnya piyasalar\u0131 olumsuz etkilendi\u011fi gibi hi\u00e7 ku\u015fkusuz denizyolu ula\u015f\u0131m\u0131 da etkilenecek ve say\u0131sal bazda ge\u00e7i\u015flerde b\u00fcy\u00fck azalmalara \u015fahit olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>Bununla birlikte \u00f6zellikle de petrol\u00fcn boru hatlar\u0131 ile ta\u015f\u0131nmas\u0131 da y\u00fcksek maliyet gerektiriyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde vuku bulan petrol \u00fccretlerindeki sert d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler hi\u00e7 ku\u015fkusuz boru hatt\u0131 ile ta\u015f\u0131nmada azalmaya yol a\u00e7arken tanker ile deniz \u00fczerinden ula\u015f\u0131m\u0131 daha cazip k\u0131lacak, bu nedenle de ge\u00e7i\u015f yapan tanker say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f ya\u015fanmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n<p><em>-Ge\u00e7i\u015fler azalsa da ta\u015f\u0131nan y\u00fck art\u0131yor-<\/em><\/p>\n<p>2006-2018 aras\u0131nda \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131ndan ge\u00e7en gemi say\u0131s\u0131 55.000\u2019lerden 41.000\u2019lere, y\u00fczde 34 civar\u0131nda azal\u0131\u015f g\u00f6sterirken Groston a\u00e7\u0131s\u0131ndan da tam tersi bir izlenim g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu minvalde 2006 y\u0131l\u0131nda 475.000 Groston ge\u00e7i\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken bu de\u011fer y\u0131llar itibari ile s\u00fcrekli art\u0131\u015f g\u00f6stererek 2018\u2019de %30 civar\u0131nda art\u0131\u015fla 613 milyon tona ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>-Tehlikeli y\u00fck miktar\u0131 art\u0131yor-<\/em><\/p>\n<p>Karadeniz\u2019in Akdeniz\u2019e a\u00e7\u0131lan ve alternatifi bulunmayan, ticari ve stratejik \u00f6neme haiz d\u00fcnyan\u0131n en riskli do\u011fal dar su yolu \u0130stanbul\u2019dan y\u0131lda ge\u00e7i\u015f yapan gemilerin %20\u2019sini tehlikeli madde ta\u015f\u0131yan tankerler olu\u015fturuyor. Bu noktada 2003 y\u0131l\u0131nda 135 milyon tehlikeli y\u00fck ta\u015f\u0131n\u0131rken 2007 y\u0131l\u0131nda 144 milyon ton ,2018 y\u0131l\u0131nda ise 150 milyon tona ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Petrol ve do\u011falgaz\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n boru hatlar\u0131nda ta\u015f\u0131nmas\u0131 sonucu tankerlerle petrol ta\u015f\u0131ma \u00e7ok fazla art\u0131\u015f g\u00f6stermese de \u00f6zellikle de petrol t\u00fcrevleri ile kimya sekt\u00f6r\u00fcndeki k\u00fcresel geli\u015fmeler bu y\u00f6ndeki tehlikeli madde ticaretini tetiklemi\u015f ve ta\u015f\u0131nan tehlikeli kimyasallarda art\u0131\u015fa neden olmu\u015ftur. Sadece 2016-2018 d\u00f6nemindeki son \u00fc\u00e7 y\u0131lda kimyasal y\u00fck ta\u015f\u0131yan tanker say\u0131s\u0131nda %20 art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131.<\/p>\n<p><em>-\u00d6nlemler art\u0131yor, ancak yeterli gelmiyor-<\/em><\/p>\n<p>Do\u011fal su yolu konumundaki bo\u011fazlardan ge\u00e7i\u015fler 1936 y\u0131l\u0131nda imzalanan Montr\u00f6 S\u00f6zle\u015fmesi ile belirlenmi\u015f ve ticaret gemilerine gece ve g\u00fcnd\u00fcz ge\u00e7i\u015f serbestiyesi verilmi\u015ftir. Bunun yan\u0131nda, Anla\u015fma gere\u011fince, ge\u00e7i\u015f yapan gemilerin k\u0131lavuz kaptan veya r\u00f6mork\u00f6r gibi g\u00fcvenlik unsurlar\u0131n\u0131 da tercih etmeleri halinde alma hakk\u0131 veriyor.<\/p>\n<p>Ancak, o zamanlarda y\u0131lda 4.000 seviyelerinde gemi ge\u00e7i\u015fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken petrol ba\u015fta olmak \u00fczere tehlikeli madde ta\u015f\u0131m\u0131 ise ger\u00e7ekle\u015fmiyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ge\u00e7i\u015f yapan gemi say\u0131s\u0131 10 kattan fazla artm\u0131\u015f, gemi boylar\u0131 2 kattan fazla b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve gemilerle ta\u015f\u0131nan tehlikeli y\u00fckler y\u00fcz milyonlarca tonlar\u0131 bulmu\u015ftur. Bununla birlikte, k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sonucunda hava ko\u015fullar\u0131nda ciddi de\u011fi\u015fimler g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, bu durum \u00f6zellikle de bo\u011faz ge\u00e7i\u015flerini olduk\u00e7a zor duruma sokmu\u015ftur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler beraberinde b\u00fcy\u00fck etkiler olu\u015fturan bir\u00e7ok kazaya a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya g\u00fcndemine de d\u00fc\u015fen ve 1979 y\u0131l\u0131ndaki 95 bin ton petrol y\u00fckl\u00fc Independenta tankeri kazas\u0131 bunlardan sadece bir tanesi.<\/p>\n<p>Kaza sonucu olu\u015fan patlama civardaki yap\u0131lara b\u00fcy\u00fck hasarlar vermi\u015f, sonu\u00e7ta 2 ay s\u00fcren bir de yang\u0131n \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. 43 ki\u015finin de \u00f6lmesine yol a\u00e7an kaza, g\u00fcnlerce deniz y\u00fczeyinde yer alan petrol dolay\u0131s\u0131yla deniz ekosistemi \u00fczerinde de telafisi g\u00fc\u00e7 zararlara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Kaza mesnet al\u0131narak \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 i\u00e7in BBC gibi d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc haber kanal\u0131 taraf\u0131ndan Bo\u011fazdaki trafik yo\u011funlu\u011funa dair belgeseller haz\u0131rlam\u0131\u015f, ya\u015fanan kazalar d\u00fcnyaya duyurulmu\u015f, b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n nabz\u0131 tutularak talepleri belgesele dahil edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Her y\u0131l b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck onlarca kazan\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Bo\u011fazlarda, olu\u015fan maddi kay\u0131p ise \u015fu ana kadar 1,3 Milyar ABD dolar\u0131 a\u015fm\u0131\u015f bulunuyor.<\/p>\n<p>\u00dclkemiz, her ge\u00e7en g\u00fcn daha da tehlike olu\u015fturan bu ge\u00e7i\u015flerin olu\u015fturabilece\u011fi zararlar\u0131 \u00f6nlemek ad\u0131na bir\u00e7ok ad\u0131m atm\u0131\u015f, bu konuda mevzuatlar geli\u015ftirmi\u015ftir. Gemi trafik hizmetlerinde b\u00fcy\u00fck geli\u015fmeler sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda, al\u0131nan \u00f6nemli \u00f6nlemlerden birisi de 200 metreden b\u00fcy\u00fck tankerlerin gece ge\u00e7i\u015flerinin yasaklanmas\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, ihtiya\u00e7lar\u0131n <em>(<\/em><em>gemiadam\u0131 de\u011fi\u015fimi, yak\u0131t, kumanya, yedek par\u00e7a ikmali, ufak bak\u0131m onar\u0131m gibi)<\/em> temin edilmesi ve trafi\u011fin rahatlamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan 48 saat olarak belirlenen bekleme s\u00fcrelerini yeniden d\u00fczenlemi\u015f ve 7 g\u00fcne \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Her iki yakay\u0131 birle\u015ftiren bo\u011fazdaki \u015fehir i\u00e7i vapur trafi\u011fi ile y\u00fczlerce bal\u0131k\u00e7\u0131 teknesinin hareketleri de ayr\u0131 bir trafik olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu hususlar yo\u011fun trafi\u011fin olu\u015fmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, transit ge\u00e7i\u015flerde beklemelere, firma sahiplerine milyonlarca dolar zarar etmelerine yol a\u00e7\u0131yor. Yine, Ula\u015ft\u0131rma ve Altyap\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re; her bir normal gemi ge\u00e7i\u015fi i\u00e7in ortalama 14 saat, her bir tehlikeli y\u00fck ta\u015f\u0131yan gemi i\u00e7in 30 saat bekleme s\u00fcresi oldu\u011fu, bu bekleme s\u00fcresi seyr\u00fcsefer halindeki gemilere g\u00fcnl\u00fck ortalama 120 bin ABD dolar\u0131n\u0131 bulan ilave maliyet olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>Al\u0131nan t\u00fcm bu \u00f6nlemler Bo\u011fazlardaki her ge\u00e7en g\u00fcn b\u00fcy\u00fcyen k\u00fcresel ticaretin ana omurgas\u0131 konumundaki deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen kontrol alt\u0131na almay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131yor. Nitekim yak\u0131n zamanda, son \u00fc\u00e7 y\u0131lda ger\u00e7ekle\u015fen \u2018\u2019Vitaspirit\u2019\u2019 ve \u2018\u2019Songa Iridium\u2019\u2019 kuru y\u00fck gemileri ile Mare\u015fal Ustinov adl\u0131 sava\u015f gemilerinin kar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 kazalar bu riski bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n<p><em>-Bo\u011faz, Binlerce y\u0131ll\u0131k tarihe \u0131\u015f\u0131k tutuyor-<\/em><\/p>\n<p>\u0130stanbul gerek konumu gerek sahip oldu\u011fu imkanlar\u0131 ile tarih boyunca Romal\u0131lar, Bizansl\u0131lar ve Osmanl\u0131lar gibi tarihe y\u00f6n veren bir\u00e7ok medeniyete ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f, onlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrleri yo\u011frulmu\u015f, eserleri ile hayat bulmu\u015f nadide \u015fehirlerden bir tanesi.<\/p>\n<p>Baz\u0131lar\u0131 hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f olmakla birlikte \u00f6zellikle bo\u011faz b\u00f6lgesinde yal\u0131, saray gibi bir\u00e7ok tarihi \u015faheserler g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar korunmu\u015f, her y\u0131l y\u00fczbinlerce ziyaret\u00e7iyi bu g\u00fczelli\u011fe tan\u0131k olmaya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6n\u00fcyle tam bir tarih ve k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 olan \u0130stanbul&#8217;u bu a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirdi\u011fimizde, olu\u015fmas\u0131 muhtemel kazalar\u0131n, tarih\u00ee eserlere verebilece\u011fi zararlar paha bi\u00e7ilemez nitelikte olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Evet, \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131, 3000 y\u0131ll\u0131k tarihe ve 16 milyonu a\u015fk\u0131n n\u00fcfusa sahip bir metropol olan, UNESCO taraf\u0131ndan &#8220;d\u00fcnyan\u0131n k\u00fclt\u00fcr miras\u0131&#8221; olarak ilan edilen \u0130stanbul&#8217;un ortas\u0131ndan, \u015fehrin tarih\u00ee mekanlar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan k\u0131vr\u0131larak ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p><em>-Y\u0131lda sadece 150 milyon dolarl\u0131k gelir-<\/em><\/p>\n<p>Montr\u00f6 ile ge\u00e7i\u015f serbestisi tan\u0131nan gemilerin bo\u011fazdan g\u00fcvenli ge\u00e7i\u015fini sa\u011flamak \u00fczere T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetine fener tahlisiye i\u015flemlerinden \u00fccret al\u0131nmas\u0131n\u0131 serbest b\u0131rak\u0131rken k\u0131lavuzluk ve r\u00f6morkaj gibi hizmetler ise iste\u011fe ba\u011fl\u0131 tutulmu\u015ftur. Bu durum esas\u0131nda bir bak\u0131ma da kaza riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan sigorta maliyetlerini y\u00fckseltiyor.<\/p>\n<p>Bu durum gelir noktas\u0131nda da ciddi bir kayba yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda, K\u0131y\u0131 Emniyeti Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc verilerine g\u00f6re 2012 y\u0131l\u0131nda 126,6 milyon dolar, 2013 y\u0131l\u0131nda 129,9 milyon dolar gelir elde edilirken bu de\u011fer 2018 y\u0131l\u0131nda yine 126,5 milyon dolar olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve herhangi bir art\u0131\u015f g\u00f6stermedi.<\/p>\n<p>\u0130ste\u011fe ba\u011fl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen ge\u00e7i\u015f g\u00fcvenli\u011fi noktas\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenlemeler sonucunda k\u0131lavuz kaptan ve r\u00f6mork\u00f6r hizmeti alan gemi ge\u00e7i\u015flerinden sa\u011flanan gelir ise 2012 y\u0131l\u0131nda 123 milyon dolar seviyesinde iken 2018 y\u0131l\u0131nda 126,5 milyon dolar ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Toplamda ise y\u0131ll\u0131k bazda ortalama 250 milyon dolar bo\u011faz ge\u00e7i\u015flerinden, 50 milyon dolar da liman faaliyetlerinden olmak \u00fczere toplamda 300 milyon dolarl\u0131k bir gelir elde edilmektedir.<\/p>\n<p><em>-Peki, ne Gerekiyor? &#8211;<\/em><\/p>\n<p>\u0130stanbul&#8217;un can damar\u0131. 13 tane keskin k\u0131vr\u0131ma sahip Bo\u011fazdan g\u00fcnde ortalama 108-115 gemi ge\u00e7iyor. Bunlar\u0131n be\u015fte birini tehlikeli madde ta\u015f\u0131yanlar olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>K\u00fcresel ticaret hacminin s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcme g\u00f6stermesi halinde Bo\u011fazdan 2050 y\u0131l\u0131nda 80.000 civar\u0131nda ge\u00e7i\u015fin yap\u0131lmas\u0131 bekleniyor ki bu g\u00fcvenli ge\u00e7i\u015f i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen y\u0131ll\u0131k 25.000 ge\u00e7i\u015f kapasitesini olduk\u00e7a a\u015fan bir de\u011ferdir. Bunun yan\u0131nda bir de \u015fehir i\u00e7i trafi\u011fi var. G\u00fcnde yar\u0131m milyon n\u00fcfus kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya deniz yolu ile ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>G\u00fcvenli ge\u00e7i\u015f i\u00e7in Bo\u011fazda \u00e7o\u011funlukla kesintiler yap\u0131l\u0131yor. Geceleri genelde ge\u00e7i\u015flere kapal\u0131 oluyor. Sabahlar\u0131 \u015fehir i\u00e7i trafik yo\u011funlu\u011fundan dolay\u0131 6-10 aras\u0131 kapal\u0131 olabiliyor. Bu durum ge\u00e7i\u015f yapacak gemilerin bekleme s\u00fcrelerini art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Tam bir tarih ve k\u00fclt\u00fcr mozai\u011fi olan \u0130stanbul\u2019un kalbi konumundaki \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcvenli h\u00e2le gelmesi i\u00e7in Kanal \u0130stanbul Projesinin hayata ge\u00e7irilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><em>-Tarihi ge\u00e7mi\u015fe dayan\u0131yor-<\/em><\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde g\u00f6r\u00fclen su yolu ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan yapay kanal \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fc\u015f\u00fcnceleri tarihte \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 i\u00e7in de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tarihi kaynaklara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda\u00a0ilki Kanuni Sultan S\u00fcleyman d\u00f6neminde Sakarya Nehri \u00fczerinden Marmara ile Karadeniz&#8217;in birle\u015ftirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, Sultan Abd\u00fclhamid taraf\u0131ndan da Avrupa yakas\u0131nda bir kanal\u0131n in\u015fa edilmesi planlanm\u0131\u015f, ancak hayata ge\u00e7irilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yak\u0131n d\u00f6nemde de 1994\u00a0yerel se\u00e7imlerinde, D\u00f6nemin DSP Ba\u015fkan\u0131 Ba\u015fbakan\u0131 Say\u0131n B\u00fclent Ecevit taraf\u0131ndan b\u00f6yle bir projenin yap\u0131laca\u011f\u0131 beyan edilmi\u015f, ancak yine herhangi bir ilerleme kaydedilememi\u015ftir.<\/p>\n<p><em>-G\u00fcvenli ge\u00e7i\u015fin anahtar\u0131 olacak-<\/em><\/p>\n<p>Kanal \u0130stanbul, Bo\u011faz\u0131n olu\u015fturdu\u011fu riskleri \u00f6nleyecek \u015fekilde tasarlan\u0131yor. Bu kapsamda; her 5 km\u2019de bir \u00e7ekek alanlar\u0131 yer alacak. Bo\u011fazdaki gibi keskin d\u00f6n\u00fc\u015flerin olmayacak. Ge\u00e7i\u015f \u015fartlar\u0131 ve kurallar\u0131 tamamen \u00fclkemizce belirlenecek.<\/p>\n<p>Haliyle, k\u0131lavuz kaptan ve r\u00f6mork\u00f6r gibi g\u00fcvenli\u011fi g\u00fc\u00e7lendirici hususlara riayet edilecek. Bu durum sigorta maliyetlerini azaltarak sigorta acenteleri ve ge\u00e7i\u015f yapan gemilerin sigorta maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrecek.<\/p>\n<p>Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, yo\u011fun sislerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 anlarda dahi gerekli ayd\u0131nlatmalar yap\u0131larak ge\u00e7i\u015flerin kesintiye u\u011frat\u0131lmas\u0131 \u00f6nlenecek. B\u00f6ylece bekleme s\u00fcreleri olabildi\u011fince bertaraf edilecek. K\u0131sacas\u0131 ge\u00e7i\u015f yapan gemilerin konforlu, rahat ve g\u00fcvenli bir surette ge\u00e7i\u015flerini yapmalar\u0131 temin edilecek.<\/p>\n<p>Teknolojik altyap\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc tutularak otonom sistemi and\u0131ran \u00e7ok say\u0131da gemi takip sistemi kurulacak. K\u0131sacas\u0131 otoyol standard\u0131nda bir hizmet sunacak. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z\u0131n paral\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen nas\u0131l ki otoyollar\u0131 g\u00fcven ve konfor dolay\u0131s\u0131yla tercih ediyorlarsa seyreden gemiler de riskli bir ge\u00e7i\u015fi sunan bo\u011fazdan ziyade kanaldan ge\u00e7i\u015fi tercih edecek.<\/p>\n<p><em>-G\u00fczerg\u00e2h \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 2009\u2019da ba\u015flad\u0131-<\/em><\/p>\n<p>Ula\u015ft\u0131rma ve Altyap\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re, y\u0131llard\u0131r ihtiya\u00e7 duyulan bu proje i\u00e7in g\u00fczerg\u00e2h belirleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na 2009 y\u0131l\u0131ndan beri y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. \u00d6ncelikle 5 farkl\u0131 ge\u00e7i\u015f g\u00fczergah\u0131 belirleniyor.<\/p>\n<p>Baz\u0131 g\u00fczergahlar k\u0131sa olmalar\u0131na ra\u011fmen ormanl\u0131k alanlardan veya i\u00e7me suyu havzalar\u0131ndan ge\u00e7mesi gerekiyordu. O nedenle tercih edilmemi\u015flerdir. G\u00fczerg\u00e2h se\u00e7iminde \u00e7evresel unsurlar hep \u00f6n planda tutulmu\u015ftur. \u0130\u00e7me suyu havzalar\u0131, orman varl\u0131\u011f\u0131 gibi etmenler dolay\u0131s\u0131 ile en uygun se\u00e7ene\u011fin K\u00fc\u00e7\u00fck\u00e7ekmece-Sazl\u0131dere \u00fczerinden Terkos G\u00f6l\u00fcn\u00fcn do\u011fusunda Karadeniz&#8217;e ula\u015fan g\u00fczerg\u00e2h olmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><em>-Say\u0131s\u0131z analiz yap\u0131ld\u0131-<\/em><\/p>\n<p>2011 y\u0131l\u0131ndan itibaren jeolojik, jeoteknik, hidrolojik et\u00fctler, deniz ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 (ak\u0131nt\u0131, s\u0131cakl\u0131k, tuzluluk, kirlilik, bulan\u0131kl\u0131k, sediman hareketi, vb.), denizel ve karasal jeolojik, jeoteknik ve jeofizik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, ta\u015fk\u0131n hidrolojisi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, dalga modellemesi, deprem risklerinin irdelenmesi, tsunami modelleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, trafik ak\u0131\u015f analizleri, deplase ihtiya\u00e7lar\u0131, \u00e7evresel, sosyal ve ekonomik etki ve analizleri i\u00e7eren bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu kapsamda; 304 noktada 17.000 metre \u00fczerinde sondaj, laboratuvar ve zemin et\u00fctleri sonras\u0131nda da kanal\u0131n say\u0131sal modellemesi yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>2017 y\u0131l\u0131nda \u00c7ED Raporu haz\u0131rl\u0131klar\u0131na ba\u015fland\u0131. Aralar\u0131nda ODT\u00dc, \u0130T\u00dc, Bo\u011fazi\u00e7i gibi \u00fclkemizi se\u00e7kin 7 \u00fcniversitesinden 33 bilim dal\u0131ndan 200 akademisyenin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u00c7ED Raporuna 57 kurum g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde son \u015fekli verilerek 2020 y\u0131l\u0131 ocak ay\u0131nda \u00c7ED olumlu Karar\u0131 verildi. B\u00f6ylece Kanal Projesi i\u00e7in planlama safhas\u0131ndan yat\u0131r\u0131m a\u015famas\u0131na ge\u00e7ildi.<\/p>\n<p>Planlanan Kanal\u0131n 45 kilometre uzunlu\u011funda, 20,75 metre derinlik ve 275 metre dip geni\u015fli\u011fine sahip olmas\u0131 bekleniyor. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan Kanaldan 350 metre uzunlu\u011fa sahip 145.000 DWT olarak \u00c7ok B\u00fcy\u00fck Gemi <em>(Capesize, VLCC, NewPanamax gibi) <\/em>kategorisindeki dev gemilerin ge\u00e7i\u015fi m\u00fcmk\u00fcn olabilecek.<\/p>\n<p>Kanal, Almanya\u2019daki Kiel gibi yerle\u015fmelerin i\u00e7inden ge\u00e7ecek. Kanal\u0131n sa\u011f ve sol taraf\u0131na riskli alanlarda ya\u015fayan n\u00fcfus i\u00e7in yeni \u015fehirler kurulacak.\u00a0 \u0130leti\u015fim, ula\u015f\u0131m ve altyap\u0131 hizmetlerinin kesintisiz bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in deplaseler yap\u0131lacak. At\u0131ksu kolekt\u00f6rleri, \u00fcst k\u00f6pr\u00fcler, altge\u00e7itler vb bir\u00e7ok yap\u0131 in\u015fa edilecek.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131kar\u0131lan hafriyat\u0131n Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda dolgu malzemesi olarak kullan\u0131larak hem halihaz\u0131rda \u0130stanbul i\u00e7in \u00f6nemli bir i\u00e7me suyu rezervi olan Terkos (Durug\u00f6l) G\u00f6l\u00fcne Karadeniz\u2019den tuzlu su ge\u00e7i\u015fi \u00f6nlenecek, hem de b\u00fcy\u00fck liman yap\u0131lacak.<\/p>\n<p><em>-\u0130stanbul Lojistik \u00fcss\u00fc olacak-<\/em><\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler Ticaret ve Kalk\u0131nma Konferans\u0131 (UNCTAD) de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re k\u00fcresel deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda y\u0131ll\u0131k ortalama %3-4 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fcme g\u00f6sterece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n<p>Bununla birlikte halihaz\u0131rdaki vir\u00fcs salg\u0131n\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile k\u0131smen resesyon ya\u015fayan d\u00fcnya ekonomilerinin de salg\u0131n\u0131n ge\u00e7mesine m\u00fcteakip 2008 sonras\u0131 oldu\u011fu gibi b\u00fcy\u00fck s\u0131\u00e7ramalar yapmas\u0131 ve artarak b\u00fcy\u00fcmesi bekleniyor. Bu durum k\u00fcresel ticaret hacminin artaca\u011f\u0131, en makul ta\u015f\u0131ma yolu ise deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n giderek \u00f6nem kazanaca\u011f\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu durum hi\u00e7 ku\u015fkusuz gemi trafi\u011fini art\u0131raca\u011f\u0131 gibi jeopolitik konumu itibari ile \u00fclkemizde limanc\u0131l\u0131k faaliyetlerinin de b\u00fcy\u00fcyece\u011fini g\u00f6steriyor. Haliyle, Kanal \u0130stanbul projesi kapsam\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 hedeflenen y\u00fcksek kapasiteli limanlar ile b\u00f6lgenin lojistik \u00fcss\u00fc olman\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lacak. Bunun yan\u0131nda, K\u00fc\u00e7\u00fck\u00e7ekmece G\u00f6l\u00fcne yap\u0131lacak marinalardan hizmetlerinden de kazan\u00e7 sa\u011flanacak.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrk Bo\u011fazlar\u0131 b\u00f6lgesinde yer alan D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck havalimanlar\u0131ndan birisi olan \u0130stanbul Havaliman\u0131n\u0131n yan\u0131na yap\u0131lacak konteyner liman tesisleri ile b\u00f6lge \u00f6nemli bir \u00fcs haline gelecek, bu durum ayn\u0131 zamanda istihdama da pozitif etki olu\u015fturacak.<\/p>\n<p><em>-Son s\u00f6z-<\/em><\/p>\n<p>D\u00fcnya ticareti geli\u015ftik\u00e7e denizcilik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn de b\u00fcy\u00fcyece\u011fi a\u015fik\u00e2r. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin bir\u00e7o\u011funda denizcilik faaliyetleri ve gelirleri \u00fclke ekonomilerine b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sunuyor. \u00dclkemiz de 3 taraf denizlerle \u00e7evrili yap\u0131s\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile denizcilik faaliyetleri i\u00e7in uygun bir iklime sahip. Bu f\u0131rsat\u0131 da son y\u0131llarda her alanda g\u00f6sterdi\u011fi b\u00fcy\u00fcmeyi, denizcilik alan\u0131nda da g\u00f6stermi\u015f, yeni yap\u0131lacak kanal ile de bunu ta\u00e7land\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<p>Rusya Federasyonu\u2019nun Hazar Denizi ile Akdeniz&#8217;i ba\u011flamak i\u00e7in yeni bir kanal projesi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, 2050 y\u0131l\u0131nda kapasitesi doygunlu\u011funa ula\u015fmay\u0131 bekleyen Panama i\u00e7in Nikaragua\u2019n\u0131n yeni alternatif bir kanal in\u015fa etme d\u00fc\u015f\u00fcncesi, Avrupa\u2019n\u0131n Sen-Tuna-Ren Nehirlerini birbirine ba\u011flayarak hemen hemen t\u00fcm Avrupa\u2019y\u0131 su yolu ile birbirine ba\u011flamay\u0131 hedeflemesi hi\u00e7 ku\u015fkusuz denizyolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilerleyen s\u00fcre\u00e7te de \u00e7ok daha \u00f6nem arz edece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00dclkemizce at\u0131lan bu ad\u0131m sadece D\u00fcnyan\u0131n incisi Bo\u011faz\u0131 kurtarmakla kalmayacak, ayn\u0131 zamanda \u00fclkemizin sahip oldu\u011fu jeopolitik ve jeostratejik konumunu etkin bir \u015fekilde kullanabildi\u011finin de g\u00f6stergesi olacak ve ekonomik manada \u00fclkeye b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sunacakt\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"\/maritime-developments-make-kanal-istanbul-necessary\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">English:\u00a0Maritime developments make Kanal Istanbul necessary<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- Denizcilik faaliyetleri katlanarak geli\u015fiyor \u0130nsano\u011flu tarih ba\u015flang\u0131c\u0131 ile birlikte suyu \u00f6nemli bir ta\u015f\u0131ma arac\u0131 olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir. \u00d6nceleri basit birka\u00e7 tomru\u011fun bir araya getirilmesiyle elde edilen sallarla hafif nitelikteki kargolar\u0131 uzak mesafelere nehir yolu ile aktarmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 5.000 y\u0131l \u00f6nce, milattan \u00f6nce 3.000 y\u0131llar\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Hindistan-Pakistan ve Arap Denizi olarak bilinen g\u00fczergahta ilk ana&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":394,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/273"}],"collection":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=273"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":433,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/273\/revisions\/433"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}