Zamanla teknolojik geli\u015fmelerin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 gibi biz toplumlarda geli\u015fim g\u00f6sterdik. \u00d6nceleri avc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen insanlar zamanla tar\u0131ma y\u00f6neldi, motorun icad\u0131 ile de makinele\u015fmeye y\u00f6neldik ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz bilgi ve ak\u0131ll\u0131 toplumuna ula\u015ft\u0131k.<\/p>\n
Olas\u0131 zararlar\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in de kurallar da ayn\u0131 \u015fekilde geli\u015ftirdik. Kimi zaman bir zarar ve risk \u00f6ng\u00f6rerek kurallar geli\u015ftiriyoruz. Kimi zaman da g\u00f6r\u00fclen zarar sonras\u0131, bir daha ayn\u0131 ac\u0131lar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in kurallar geli\u015ftiriyoruz.<\/p>\n
Ara\u00e7lar\u0131n artmas\u0131 ve kazalar\u0131n olu\u015fmas\u0131 \u00fczerine trafik kurallar\u0131n\u0131n hayat\u0131m\u0131za girmesi veya ara\u00e7 i\u00e7erisindeki g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini bu kapsamda \u00f6rnek olarak sunabiliriz. B\u00fct\u00fcn bunlar daha g\u00fcvenli, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve konforlu bir ya\u015fam s\u00fcrmemizin de anahtar\u0131 esas\u0131nda.<\/p>\n
Bu konuda ilerleme kaydedilen alanlardan biri de i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi oldu. Tarih boyunca madencilik faaliyetleri ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi, \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131, kullanmas\u0131 gereken ekipmanlar vs belirlenirken \u00f6zellikle de 18.y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 ile ba\u015flayan sanayi devrimi ile birlikte makinelerin hayat\u0131m\u0131za girmesi, \u00fcretimin artmas\u0131, rahat ya\u015fam i\u00e7in i\u015fe g\u00f6sterilen yo\u011fun talep bunu zaruri k\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Motorun \u0130cad\u0131 ile Yeni Bir S\u00fcre\u00e7 Ba\u015flad\u0131<\/strong><\/p>\n 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 ile hayat\u0131m\u0131za giren ve sanayi devrimi olarak adland\u0131r\u0131lan bu d\u00f6nemlerde her ne kadar hayat kolayla\u015fm\u0131\u015f olsa da, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 makineler ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda birtak\u0131m zorluklara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Zira bu d\u00f6nem \u00f6ncesinde ana ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 tar\u0131m idi. \u0130nsanlar genelde bireysel olarak \u00fcr\u00fcnlerini hasat eder, satar ve ge\u00e7imini sa\u011flard\u0131. Ancak makinelerin hayat\u0131m\u0131za girmesi yeni i\u015f kollar\u0131 geli\u015fmi\u015f, \u00fcretimde art\u0131\u015f sa\u011flanm\u0131\u015f, \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 ve zaman\u0131 artm\u0131\u015f, bu durum da beraberinde birtak\u0131m riskler do\u011furmu\u015ftu.<\/p>\n \u00d6nceleri k\u0131rsalda ya\u015fayan halk, i\u015f bulma ve daha \u00e7ok kazanarak rahat ya\u015fam s\u00fcrme \u00fcmidiyle makinelerle donat\u0131lan fabrikalar\u0131n bulundu\u011fu \u015fehirlere b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 dalgalar\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f, bu durum sa\u011fl\u0131ks\u0131z ko\u015fullarda ya\u015famay\u0131 zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ana ihtiya\u00e7 malzemelerinin yetersizli\u011fi bir yana, i\u015fe girmek i\u00e7in yap\u0131lan yar\u0131\u015f, i\u015fverenlerin i\u015ftah\u0131n\u0131 kabartm\u0131\u015ft\u0131. Zira onlar i\u00e7in \u00f6ncelikli husus d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli \u00fcretimdi. Bu noktada 4-6 ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuklar da dahil olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fan, gece g\u00fcnd\u00fcz demeden uzun saatlerce \u00e7ok k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, tehlikeli olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmeden, koruyucu ekipman ve g\u00fcvenlik kurallar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada \u00e7al\u0131\u015fmaya sevk edilmi\u015flerdi.<\/p>\n Ancak, i\u015f arayanlar\u0131n \u00e7ok olmas\u0131 k\u00f6t\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 beraberinde getiriyordu. \u00c7ocuk i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f ile \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin uzunlu\u011fu tehlikeye adeta davetiye \u00e7\u0131kart\u0131yordu.<\/p>\n \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n hi\u00e7e say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 o anlarda, \u00f6zellikle de tehlikeli i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fanlarda gen\u00e7 ya\u015flardan itibaren \u00f6l\u00fcmc\u00fcl rahats\u0131zl\u0131klar, hastal\u0131klar ba\u015f g\u00f6steriyordu. Cam fabrikalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7o\u011fu ki\u015filerde k\u00f6rl\u00fck ve sa\u011f\u0131rl\u0131k, kibrit \u00fcretiminde \u00e7al\u0131\u015fan gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n \u00e7enelerinde uzun s\u00fcre fosfor duman\u0131na maruz kalmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc t\u0131pta ancak 2003 y\u0131l\u0131nda\u00a0\u2018\u2018bisfosfonat nekrozu\u201d\u2019 ad\u0131yla an\u0131lan ve \u00e7enelerde iyile\u015fmeyen kemik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olu\u015ftu. T\u00fcm bu ya\u015fananlar birtak\u0131m \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirdi.<\/p>\n Yasal D\u00fczenlemeler Hayata Ge\u00e7iyor<\/strong><\/p>\n \u00d6zellikle \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011finin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 \u00fczerine toplumsal bazda sesler y\u00fckselmi\u015f ve bu noktada ilk d\u00fczenlemelerin at\u0131lmas\u0131nda \u00f6nc\u00fc olmu\u015ftur.<\/p>\n Tarihsel a\u00e7\u0131dan ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda yaz\u0131l\u0131 kurallar\u0131n sanayinin be\u015fi\u011fi Britanya\u2019dan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. 1800\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda ilk olarak \u201cFabrika Yasas\u0131\u201d \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131yor. 20\u2019den fazla \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan her fabrika ile 2-3 \u00e7\u0131ra\u011f\u0131 bulunan her tekstil at\u00f6lyesini ba\u011flayan bir Kanundu bu.<\/p>\n Kanun temel olarak; \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131nda yeterli havaland\u0131r\u0131c\u0131 imkanlar\u0131n yer almas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlara uygun ve temiz k\u0131yafet ile dinlenme alan\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinde (g\u00fcnl\u00fck mola s\u00fcreleri hari\u00e7 maksimum 12 saat) <\/em>baz\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 i\u00e7eriyordu.<\/p>\n 30 y\u0131l sonras\u0131nda ise Kanun revize edilerek 1833\u2019te i\u015fyerlerinin denetlenmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. \u0130lk olarak sadece 4 m\u00fcfetti\u015f vard\u0131. Sorumlu olduklar\u0131 tesis say\u0131s\u0131 ise 3.000 civar\u0131nda idi. M\u00fcfetti\u015fler fabrikalara girme, \u00e7al\u0131\u015fanlara soru sorma hakk\u0131na sahiplerdi. Muhalifler taraf\u0131ndan ele\u015ftirilse de bu y\u00f6ntem zamanla benimsendi.<\/p>\n 1835\u2019te ise ya\u015fanan bir i\u015f kazas\u0131nda yaralanan bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n i\u015fverene a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tazminat davas\u0131 ise i\u015fverenlerin kusurlu bulundu\u011fu durumlarda tazminata mahk\u00fbm edilmesine y\u00f6nelik d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131na dayanak olu\u015fturdu.<\/p>\n Amerika’daki ilk ad\u0131m ise 1880\u2019de Makine M\u00fchendisleri Derne\u011finin kurulmas\u0131 oldu. Standardizasyonlar\u0131 belirleyen bu ilk kurulu\u015fun kurulma nedeni ise kara ve denizde sistem bas\u0131n\u00e7lar\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile olu\u015fan patlamalar\u0131n neden oldu\u011fu y\u0131ll\u0131k 50.000 can kayb\u0131na yol a\u00e7an hadiseler olmu\u015ftu.<\/p>\n 1900\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda ise Amerika\u2019daki bir fabrikada \u00e7al\u0131\u015fan 16 ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun makinelerden birine kap\u0131larak kolu ve baca\u011f\u0131n\u0131 kaybetmesi, fabrikan\u0131n herhangi bir tazminat dahi \u00f6dememesi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck tepki g\u00f6stermelerine yol a\u00e7arak bu konuda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu.<\/p>\n Avrupa ise Almanya\u2019da 1883-1884\u2019te Sosyal G\u00fcvenli\u011fe dair yasal d\u00fczenleme ile tan\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n ILO\u2019ya giden yol<\/strong><\/p>\n \u00dclkeler baz\u0131nda ya\u015fanan bu s\u00fcre\u00e7ler, k\u00fcresel \u00e7er\u00e7evede bir birli\u011fin olu\u015fumunu gerekli k\u0131lm\u0131\u015f, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ile birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131ndaki 1919 tarihli Versay Antla\u015fmas\u0131 ile Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc (ILO) kurulmu\u015ftur.<\/p>\n \u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n bitti\u011fi y\u0131llar\u0131 takip eden y\u0131llarda, 1946\u2019da Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda faaliyet g\u00f6steren ILO\u2019nun g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 185 \u00fcyesi bulunuyor. Temel amac\u0131 ise \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in faaliyetlerde bulunmak olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n G\u00fcnde 6.000 can kayb\u0131<\/strong><\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde mevzuat\u0131n bu denli geli\u015fmesi, i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011finin bu derece \u00f6nemsenmesine ra\u011fmen hala, \u00f6zellikle k\u00f6t\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere,<\/em> ya\u015fanan birtak\u0131m ihmallerden dolay\u0131 milyonlarca i\u015f kazas\u0131 ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n ILO kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re y\u0131lda ortalama 300 milyonu a\u015fan i\u015f kazas\u0131 meydana geliyor. Bu kazalar\u0131n sonucunda aralar\u0131nda \u00e7ocuk ve kad\u0131nlar\u0131n da oldu\u011fu 2,3 milyonu a\u015fan say\u0131da can kayb\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Bu say\u0131 ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya genelinde her g\u00fcn ortalama 6.300 civar\u0131nda kayb\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu durum ayn\u0131 zamanda her saatte 260, her dakikada ise 4-5 ki\u015finin hayata g\u00f6zlerini yumdu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n Mali Kay\u0131p da Cabas\u0131<\/strong><\/p>\n Ya\u015fanan kazananlar\u0131n bir de mali etkileri var. \u00c7o\u011funlukla basit \u00f6nlemlerle \u00f6nlenebilecek bu kazalar sonucunda olu\u015fan bak\u0131m masraflar\u0131, sigorta masraflar\u0131, tazminatlar veya faaliyetin durdurulmas\u0131 gibi etkiler dolay\u0131s\u0131 ile ekonomik manada da b\u00fcy\u00fck etkiler olu\u015fturuyor.<\/p>\n ABD \u00c7al\u0131\u015fma Departman\u0131 de\u011ferlendirmelerine g\u00f6re i\u015fyeri kazalar\u0131n\u0131n i\u015fverenlere do\u011frudan mali etkisi haftal\u0131k en az 1 Milyar Dolar. Bu de\u011fere yeni personelin yeti\u015ftirilmesi, verimlilik kayb\u0131 gibi hususlar do\u011frudan olmayan etkiler de eklenince y\u0131ll\u0131k 100 Milyar Dolar\u0131 a\u015f\u0131yor. Ulusal G\u00fcvenlik Konseyi taraf\u0131ndan t\u00fcm bu etmenlerin ele al\u0131narak de\u011ferlendirmeleri sonucunda ise\u00a0ABD\u2019de bu etki y\u0131ll\u0131k ortalama 170-180 Milyar Dolar seviyelerinde seyrediyor.<\/p>\n \u0130ngiltere\u2019de 20-30 Milyar Sterlin, Almanya\u2019da 25-30 Milyar Dolar, Avustralya\u2019da ise 20-35 Milyar Dolar aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor.<\/p>\n T\u00fcrkiye’de \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi<\/strong><\/p>\n \u00dclkemizde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ko\u015fullarda i\u015f g\u00f6rmelerine y\u00f6nelik ilk d\u00fczenlemeler 1865\u2019lerde yap\u0131l\u0131yor. Zonguldak’taki madencilik faaliyetlerine dair yap\u0131lan bu d\u00fczenleme Dilaverpa\u015fa Nizamnamesi olarak an\u0131l\u0131yor.<\/p>\n Akabinde 1869 y\u0131l\u0131nda Maadin Nizamnamesi geli\u015ftiriliyor. Bu Nizamname t\u00fcm madenlere kaps\u0131yor. D\u00fczenlemenin temel am ac\u0131 ise \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi ve \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinin yeniden d\u00fczenlenerek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ortamda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 temin etmek oluyor.<\/p>\n Cumhuriyet D\u00f6nemi ve sonras\u0131nda ya\u015fanan end\u00fcstrile\u015fme ile birlikte bu nizamnameler geli\u015ftirilerek Kanun h\u00fcviyetine kavu\u015fuyorlar. Bu noktada 1930\u2019larda \u0130\u015f Kanunu haz\u0131rlan\u0131yor ve temel manada i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi hususlar\u0131na yer veriliyor.<\/p>\n Ayn\u0131 \u015fekilde, sanayile\u015fmenin artarak devam etti\u011fi 1950,1960 ve 1970\u2019lerde Kanun geli\u015ftirilerek ilgili alandaki h\u00fck\u00fcmler zenginle\u015ftiriliyor.<\/p>\n Ancak, teknolojinin ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fimi, sanayi kollar\u0131n\u0131n giderek art\u0131\u015f sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 2000\u2019li y\u0131llarda, 2001 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck ekonomik bunal\u0131mdan sonra ba\u015flayan yeni d\u00f6nemdeki at\u0131l\u0131mlar, hemen her y\u00f6ndeki geli\u015fmelerden i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi de nasipleniyor.<\/p>\n \u00d6zellikle de AB uyum hedefi g\u00f6zetilerek yap\u0131lan d\u00fczenlemeler, g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na uygun h\u00fck\u00fcmlere sahip Kanunlar, T\u00fcz\u00fckler ve Y\u00f6netmelikler ile kendisini g\u00f6steriyor.<\/p>\n G\u00fcvenlik kurallar\u0131 yine kan ile yaz\u0131l\u0131yor<\/strong><\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n temel hak ve h\u00fcrriyetlerini yan\u0131nda i\u015f ortam\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin makul d\u00fczeye indirgenmesi, daha g\u00fcvenli bir ortam sunulmas\u0131 ad\u0131na at\u0131lan en b\u00fcy\u00fck ad\u0131m ise 2012 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n Bu d\u00f6nemde \u0130stanbul Esenyurt\u2019ta bir AVM in\u015faat\u0131 s\u0131ras\u0131nda orada \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin konaklad\u0131klar\u0131 \u00e7ad\u0131rda \u00e7\u0131kan yang\u0131n sonras\u0131 11 vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kaybettik. Bu durum barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131ran damla oldu. Bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Adeta 99 y\u0131l\u0131ndaki y\u0131k\u0131c\u0131 Marmara Depremi sonras\u0131 ba\u015flayan depreme dayan\u0131kl\u0131 konut in\u015fa s\u00fcreci gibi. Hakeza, 2011\u2019deki Van Depremi sonras\u0131nda Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n liderli\u011finde iktidar\u0131 kaybetme pahas\u0131na ba\u015flat\u0131lan kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm seferberli\u011fi gibi.<\/p>\n Burada da \u00f6yle oldu. Bu \u00fcz\u00fcc\u00fc hadise bir hay\u0131rla sonu\u00e7lan\u0131yor. \u0130\u015f g\u00fcvenli\u011fine dair h\u00fck\u00fcmler genellikle \u0130\u015f Kanunu i\u00e7erisinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm olarak kendisine yer bulurken 2012 y\u0131l\u0131nda tam manada ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kanun haz\u0131rlanmas\u0131na vesile oluyor.\u00a0 6331 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Kanunu \u00fclkemize kazand\u0131r\u0131l\u0131yor. Evet, yeni ve kapsaml\u0131 g\u00fcvenlik kurallar\u0131 yaz\u0131ld\u0131 yitip giden 11 can\u0131m\u0131z\u0131n kan\u0131 ile…<\/p>\n \u0130\u015f kazalar\u0131na ba\u011fl\u0131 can kay\u0131plar\u0131nda \u00fcst s\u0131ralarday\u0131z<\/strong><\/p>\n Ne var ki mevzuat\u0131n geli\u015ftirilmesi tek ba\u015f\u0131na yeterli olmuyor. AB standartlar\u0131ndaki\u00a0Mevzuat ile getirilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin ilgililerce yerine getirilmesi, bu konudaki uygulamalar\u0131n da zaman zaman yerinde denetlenmesi gerekiyor.<\/p>\n \u00dclkemizde y\u0131lda ortalama 200-300 Bin dolaylar\u0131nda i\u015f kazas\u0131 meydana geliyor. Bu kazalardan 1500 civar\u0131nda vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kaybediyoruz ne yaz\u0131k ki. Ayr\u0131ca i\u015f g\u00fcn\u00fc kayb\u0131, sigorta ve tazminat gibi giderlerden dolay\u0131 da y\u0131ll\u0131k bazda 30-40 Milyar TL ekonomik bir kay\u0131p s\u00f6z konusu\u2026<\/p>\n Eurostat verilerine g\u00f6re 2017 y\u0131l\u0131nda AB\u2019de toplamda ger\u00e7ekle\u015fen 3,3 milyon i\u015f kazas\u0131nda 3500 can kayb\u0131 ya\u015fand\u0131. \u0130\u015f kazalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 878.000 tanesi Almanya\u2019da ger\u00e7ekle\u015firken can kayb\u0131 ayn\u0131 \u00fclkede sadece 430 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n Yine, SGK kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re \u00f6zellikle 6331 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Kanunu\u2019nun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi 2013\u2019ten bu yana i\u015f kazalar\u0131nda ve bu kazalara ba\u011fl\u0131 can kay\u0131plar\u0131nda bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00d6yle ki 2013 y\u0131l\u0131nda 190000 i\u015f kazas\u0131ndan 1300 civar\u0131nda can kayb\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00fclkemizde bu de\u011fer 2018 y\u0131l\u0131nda 400.000\u2019leri a\u015fan say\u0131da kazaya \u00e7\u0131karken can kayb\u0131 say\u0131s\u0131 da\u00a01540\u2019lara ula\u015fm\u0131\u015f durumda. Hemen hemen her g\u00fcn 4-5 kay\u0131p veriyoruz anlam\u0131na geliyor bu. Bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 ise \u00e7o\u011funlukla basit \u00f6nlemlerle (g\u00fcvenlik kemeri veya baret kullan\u0131m\u0131 gibi) <\/em>\u00f6nlenebilen in\u015faat kazalar\u0131ndan olu\u015fmas\u0131 ayr\u0131ca \u00fcz\u00fcnt\u00fc verici bir durum.<\/p>\n \u00dclkemizde Almanya\u2019da ya\u015fanan i\u015f kazalar\u0131n\u0131n hemen hemen yar\u0131s\u0131 kadar i\u015f kazas\u0131 g\u00f6r\u00fclmesine ra\u011fmen 3,5 kat daha fazla can kayb\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. \u00d6l\u00fcm oran\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne yaz\u0131k ki Avrupa\u2019da \u00fcst s\u0131ralarda yer al\u0131yoruz.<\/p>\n Dinmeyen Ac\u0131 -Soma-<\/strong><\/p>\n Dile kolay tam 301 can. 301 eve d\u00fc\u015fen ate\u015f. Tarihimizdeki belki de en b\u00fcy\u00fck i\u015f kazas\u0131 kaynakl\u0131 kay\u0131plar\u0131 ya\u015fad\u0131k Soma\u2019da. \u00dclke olarak o derece hissettik ki 3 g\u00fcn ulusal yas ilan edildi. Spor m\u00fcsabakalar\u0131 o hafta tatil edildi. Bu karde\u015fli\u011fimizin ac\u0131lar\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir g\u00f6stergesiydi.<\/p>\n Soma\u2019daki maden facias\u0131n\u0131n ac\u0131s\u0131 hen\u00fcz dinmemi\u015fken, 5 ay sonras\u0131na bu sefer Karaman Ermenek\u2019teki linyit k\u00f6m\u00fcr\u00fc madeninden gelen ac\u0131 haberle sars\u0131ld\u0131k. K\u00f6m\u00fcr madenini su basm\u0131\u015f ve 18 madenci i\u00e7eride mahsur kalm\u0131\u015ft\u0131. Ekmek paras\u0131 kazanmak i\u00e7in yerin y\u00fczlerce metre alt\u0131na girmi\u015f ve \u015fimdi ak\u0131betlerinden haber al\u0131namayan gencecik insanlar ve yukar\u0131da e\u015fini, babas\u0131n\u0131, evlad\u0131n\u0131 bekleyen kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar ve analar\u2026<\/p>\n Ac\u0131lara bir yenisi ekleniyor<\/strong><\/p>\n Ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze geliyoruz. Temmuz ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda Sakarya Hendek\u2019ten gelen haber \u00fclke olarak bizleri bir kez daha yasa bo\u011fdu. Hendek il\u00e7esinde yer alan bir havai fi\u015fek \u00fcretim fabrikas\u0131ndaki patlamada ne yaz\u0131k ki 3 kay\u0131p verdik.<\/p>\n Daha da \u00fcz\u00fcc\u00fcs\u00fc ise patlama sonras\u0131 kalan havai fi\u015feklerin imha edilmek \u00fczere sevk edilirken yolda ger\u00e7ekle\u015fen patlamada ise kaybetti\u011fimiz 3 askerimiz, 3 \u015fehidimiz, 3 k\u00f6rpecik evlad\u0131m\u0131z.<\/p>\n \u00d6nlemleri geli\u015ftiriyoruz, ancak yeterli gelmiyor. Zira, d\u00fcnyada i\u015f kollar\u0131 geni\u015fliyor. Hemen hemen her g\u00fcn yeni bir i\u015f ile tan\u0131\u015f\u0131yoruz. Kimi zaman basit bir ihmal kimi zaman kurallara uymama, kimi zaman ise maliyet unsuru g\u00f6zetilerek alelade al\u0131nan \u00f6nlemlerin yetersizli\u011fi neden oluyor. Ancak olan kay\u0131plara oluyor. Ate\u015f d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yeri yak\u0131yor. Bundan hepimiz etkileniyoruz.<\/p>\n Hesap zaman\u0131<\/strong><\/p>\n Ya\u015fanan t\u00fcm olaylar\u0131n hemen sonras\u0131nda facia b\u00f6lgesine giden devlet b\u00fcy\u00fcklerimiz gereken incelemeleri yap\u0131yor ve yaralar\u0131n sar\u0131laca\u011f\u0131na, sorumlulardan hesap sorulaca\u011f\u0131na dair s\u00f6z veriyorlar. Bir faciadan sonra yaralar\u0131 sarmak \u00e7ok zor de\u011fil ama i\u015f sorumlulardan hesap sormaya gelince mevcut \u015fartlarda bu pek de m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n Bu t\u00fcr facialar\u0131 analiz ederken incelenmesi gereken birka\u00e7 parametre var. B\u00f6yle bir facia ihtimalini \u00f6nlemek i\u00e7in gereken tedbirler al\u0131nm\u0131\u015f m\u0131, facia meydana geldi\u011fi s\u0131rada ve faciadan sonra al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler al\u0131nm\u0131\u015f m\u0131? \u0130\u015fletmeler bu \u00fc\u00e7 a\u015famada \u00fczerine d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmi\u015f mi? Devletin denetim mekanizmalar\u0131 denetim vazifesini gerekti\u011fi gibi ifa etmi\u015f mi?<\/p>\n Her facian\u0131n ard\u0131ndan o facia \u00fczerinden muhalefet arg\u00fcman\u0131 \u00fcretmek, h\u00fck\u00fcmeti su\u00e7lamak kolayc\u0131l\u0131kt\u0131r. Muhalefet partileri de bilir ki T\u00fcrkiye\u2019de bir i\u015fletmeyi mevcut \u015fartlar alt\u0131nda istedi\u011finiz kadar denetleyin i\u015fletmeci mutlaka kendisine a\u00e7\u0131k bir kap\u0131 buluyor ve denetimin ard\u0131ndan tekrar eski tas eski hamam d\u00fcsturuyla g\u00fcvenlik maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in i\u015f ve i\u015f\u00e7i g\u00fcvenli\u011finden taviz veriyor. \u0130\u015f\u00e7i de tedbirlerdeki bu eksikliklere ra\u011fmen ekmek paras\u0131ndan mahrum kalmamak i\u00e7in sesini \u00e7\u0131karam\u0131yor.<\/p>\n Her kazadan sonra o kazan\u0131n sorumlular\u0131 hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131l\u0131yor, fakat i\u015f yarg\u0131ya intikal etti\u011finde i\u015fler b\u00fcrokrasiye bo\u011fuluyor. Facian\u0131n ard\u0131ndan mevcut \u015fartlarda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halde herhangi bir su\u00e7\u00fcst\u00fc yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6remiyoruz, soru\u015fturma ve yarg\u0131 s\u00fcreci s\u00fcr\u00fcncemede kal\u0131yor. Zaman ge\u00e7iyor, facia unutuluyor, sorumlular da unutuluyor.<\/p>\n Bu \u00fclkeyi y\u00f6netenlerin ve y\u00f6netmeyen aday muhalefet partilerinin, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n bir araya gelerek bu tip problemlere ortak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmas\u0131 zorunludur. Gerekli yasa ve y\u00f6netmelikleri \u00e7\u0131karmak, d\u00fczenleme yapmak yeterli de\u011fil. Bunlar\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in de yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanma s\u00fcre\u00e7lerinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015fart.<\/p>\n Benzer facialar geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde de ya\u015fan\u0131yor, fakat baz\u0131 istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda bizdeki gibi sonu\u00e7lanm\u0131yor. Aradaki fark ne?<\/p>\n Herkes \u00dcst\u00fcne D\u00fc\u015feni Yapmal\u0131<\/strong><\/p>\n Hepimiz \u00e7evremizde rastl\u0131yoruz. Ba\u015f\u0131m\u0131za gelen onca felakete, i\u015f\u00e7i kazalar\u0131na ra\u011fmen hala mahalle aralar\u0131ndaki in\u015faatlarda i\u015f\u00e7iler ba\u015flar\u0131na kask takmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Denetimi yapan kamu g\u00f6revlisi kap\u0131dan \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz i\u015fletme eski tas eski hamam devam ediyor. G\u00fcvenlik maliyetleri fazla geldi\u011fi i\u00e7in i\u015fveren, denet\u00e7inin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc eksikleri tamamlam\u0131yor. Tamamlasa bile denetimin oldu\u011fu g\u00fcn vitrini \u015f\u00f6yle bir d\u00fczenliyor, g\u00fcn\u00fc kurtar\u0131yor. \u0130\u015f\u00e7i desen, o da i\u015fveren kap\u0131dan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok bunald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kafas\u0131ndaki kask\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p tehlikeli \u015fartlarda \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediyor. Yani bizim \u00fclkemizde i\u015f\u00e7i de i\u015fveren de “Bir \u015fey olmaz abi” mant\u0131\u011f\u0131yla duyars\u0131zca davran\u0131yor. Oysa bat\u0131 \u00fclkelerinde i\u015fler “Ya bir \u015fey olursa” mant\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n Esas\u0131nda hepimizin bir sorumlulu\u011fu var. Kanun koyucu yasal d\u00fczenlemeleri yapm\u0131\u015f, AB standartlar\u0131nda mevzuat\u0131m\u0131z var. Ancak \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131m\u0131z AB\u2019nin kat be kat \u00fczerinde. Demek ki yasalar tek ba\u015f\u0131na yeterli olmuyor. Bir de bunlara uymak var.<\/p>\n Nas\u0131l ki ara\u00e7lar\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kazalar\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in trafik kurallar\u0131m\u0131z var. H\u0131z limitlerimiz var. K\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131klar var. Ki bunlar\u0131n hepsi can g\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in. Yetmiyor ara\u00e7 i\u00e7inde uymam\u0131z gereken kurallar var. Emniyet kemeri takmak gibi. Seyir esnas\u0131nda cep telefonu gibi dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 durumlardan ka\u00e7\u0131nmak gibi. Ara\u00e7lar\u0131n periyodik bak\u0131mlar\u0131n\u0131 yapt\u0131rmak gibi\u2026.<\/p>\n Bir ara\u00e7 i\u00e7in dahi onlarca ad\u0131mda uymam\u0131z gereken onlarca kural var. Bunlardan birini ihmal edersek \u00e7ok a\u011f\u0131r bedel \u00f6demek durumunda kalabiliriz. \u00d6rne\u011fin ara\u00e7 lastiklerimiz a\u015f\u0131nm\u0131\u015f, ancak muayeneden ge\u00e7mek i\u00e7in \u00f6d\u00fcn\u00e7 lastik al\u0131p muayeneden ge\u00e7ti\u011fimizde kazan\u00e7 sa\u011flam\u0131yoruz. Aksine y\u0131pranm\u0131\u015f lastiklerimizle yola devam edersek kendimize zarar vermi\u015f oluruz.<\/p>\n Aynen \u00f6yle de. Yasa koyucu s\u0131n\u0131rlar\u0131, kurallar\u0131 belirlemi\u015f durumda. Denetimler de ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Ancak denetimlerde g\u00f6stermelik bir d\u00fczen sunar, kurallara ald\u0131r\u0131\u015f etmezsek bedelini \u00e7ok a\u011f\u0131r bir \u015fekilde \u00f6demek durumunda kal\u0131yoruz. Bunlar\u0131 ya\u015fad\u0131k. Soma\u2019da, Ermenek\u2019te, Esenyurt’ta, Hendek\u2019te.<\/p>\n Bunlar son olsun. Hepimiz \u00fcst\u00fcm\u00fcze d\u00fc\u015fen sorumlulu\u011fu yerine getirelim. Polis yok diye k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7meyelim, radar yok diye h\u0131z limitlerini a\u015fmayal\u0131m. S\u00fcrekli izleme ve denetim yok diye i\u015fyerlerimizde g\u00fcvenlik kurallar\u0131n\u0131 ihmal etmeyelim. Unutmayal\u0131m ki herkesin polisi kendi vicdan\u0131d\u0131r.<\/p>\n Yine, Anayasam\u0131z\u0131n 56\u2019nc\u0131 maddesinde belirtildi\u011fi \u00fczere \u201cHerkes sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131na sahiptir. \u00c7evreyi korumak devletin ve vatanda\u015f\u0131n g\u00f6revidir\u201d. Bunu \u015fiar edinelim. Her \u015feyi devletten beklemeyelim. Kolayc\u0131l\u0131\u011fa ka\u00e7mayal\u0131m.<\/p>\n Tekrar tekrar belirtmek istiyorum ki \u00fclkemizde her kazadan sonra devleti, h\u00fck\u00fcmeti su\u00e7luyor, tek sorumlu olarak \u00fclkeyi y\u00f6netenleri g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu ger\u00e7ek\u00e7i bir yakla\u015f\u0131m de\u011fil. Aksine istismarc\u0131 ve kolayc\u0131 bir yakla\u015f\u0131m. Baz\u0131lar\u0131nda h\u00fck\u00fcmet d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6yle bir noktaya gelmi\u015f ki facia olsa, \u015f\u00f6yle onlarca insan \u00f6lse de h\u00fck\u00fcmet devrilse diye ellerini ovu\u015fturup vicdans\u0131zca ve sorumsuzca bekleyebiliyorlar. Bu \u00fclkede Soma facias\u0131ndan sonra \u201ch\u00fck\u00fcmete oy verdikleri i\u00e7in hak ettiler\u201d diyen k\u00f6\u015fe yazar\u0131 bozuntular\u0131n\u0131 da g\u00f6rd\u00fck ne yaz\u0131k ki\u2026 Siz dev plazalarda elinizde kahve fincan\u0131 madenci \u00fczerinden h\u00fck\u00fcmete \u00e7akay\u0131m, puan toplayay\u0131m diye man\u015fetinizi atarken ate\u015f d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yeri yak\u0131yor, as\u0131l ac\u0131y\u0131 o madenci ailesi ya\u015f\u0131yor. Kendi sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131 da unutmayal\u0131m. Yoksa bedel \u00f6demeye, a\u011f\u0131tlar yakmaya devam ederiz.<\/p>\n \u00d6nlemek daha kolay ve az maliyetlidir<\/strong><\/p>\n Unutmayal\u0131m, \u00f6nlemek daha az maliyetlidir. Kaza olduktan sonra hem kazan\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m\u0131 giderecek, hem \u00f6nceden almad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6nlemleri alacak, hem de tazminat, sigorta ve bak\u0131m giderleri gibi maliyetlere katlanacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n Halbuki \u00f6nceden \u00f6nlem ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zdaki tek maliyetiniz \u00f6nlemlere \u00f6dedi\u011finiz bedel olur ki \u00e7ok daha az etkiler sizi. Kaza sonras\u0131nda bir de can kayb\u0131 veya kal\u0131c\u0131 yaralanma varsa bunun ceza hukukundaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u00f6nlem alman\u0131n \u00e7ok daha ak\u0131lc\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye Yolunda\u2026<\/strong><\/p>\n \u00dclke olarak hedeflerimiz var. 2023, 2053 ve 2071 hedeflerimiz var. 100 ya\u015f\u0131na do\u011fru giden, ekonomide ilk 10\u2019u hedefleyen B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye hayaline emin ad\u0131mlarla giden \u00fclkemize ya\u015fanan bu hadiseler ne yaz\u0131k ki yak\u0131\u015fm\u0131yor. Herkes \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015feni yapacak. Denetimlere g\u00f6stermelik haz\u0131rlanmayacak. Raporlamalar g\u00f6stermelik olmayacak. \u0130nsan hayat\u0131ndan bahsediyoruz\u2026.<\/p>\n \u00d6nlemler s\u00fcreklilik ister, bug\u00fcn yapt\u0131m, sabah yapt\u0131m, art\u0131k yapmazsam olmaz d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile hareket edilemez. Vicdan adalet bunu gerektirir. Bir \u00e7ocuk daha baba yolu g\u00f6zlemesin\u2026 Bir ana daha evlat yolu g\u00f6zlemesin. B\u00fcy\u00fck devlet olmak bunu gerektirir. Herkes \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015feni yapacak.<\/p>\n Denetimler de s\u00fcreklilik ister. K\u0131sacas\u0131, H\u00fck\u00fcmetinden kamu g\u00f6revlisine, i\u015fvereninden i\u015f\u00e7isine kadar herkes ba\u015fta g\u00fcvenlik olmak \u00fczere \u00fczerine d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri hakk\u0131yla yerine getirse bu t\u00fcr problemlerin azalaca\u011f\u0131, belki de tamamen ortadan kalkaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Unutmayal\u0131m ki D\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn g\u00fcvenlik kurallar\u0131 Kanla yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n