Say\u0131n Ba\u015fkan\u0131m, uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n sayg\u0131de\u011fer temsilcileri, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelen de\u011ferli kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, han\u0131mefendiler ve beyefendiler, gelece\u011fimizin teminat\u0131 \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z. Hepinizi sayg\u0131, sevgi ve muhabbetle selaml\u0131yorum.<\/p>\n
Bu y\u0131l birincisini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz Uluslararas\u0131 Yerel \u0130klim Eylemi Konferans\u0131 nedeniyle, sizi tarih ve turizm kenti olan Antalya\u2019da a\u011f\u0131rlamaktan mutluluk duydu\u011fumu ifade etmek istiyorum. Bug\u00fcn g\u00fczel bir bahar havas\u0131nda bir araya gelmemize neden olan, asl\u0131nda g\u00fcndemi de te\u015fkil eden \u2013 ge\u00e7enlerde burada bir hortum olay\u0131 olmu\u015ftu iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi meselesini burada tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Biliyorsunuz, IPCC dedi\u011fimiz uluslararas\u0131 bir konferans var. Burada d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn bilim adamlar\u0131n\u0131n bir araya gelip kendi b\u00f6lgeleriyle ilgili sundu\u011fu t\u00fcm raporlar iklimin de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6steriyor, bunun sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili hemen hemen her y\u0131l raporlar yay\u0131nl\u0131yorlar. Ama son gelen rapor, yani 1,5 derece raporu asl\u0131nda durumun ne kadar vahim oldu\u011funu ve ne t\u00fcr problemlerle kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fimizi ortaya koymas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemliydi.<\/p>\n
Baz\u0131 yerlerde insanlar iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine inan\u0131p inanmamay\u0131 tart\u0131\u015f\u0131rken, biz iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini burada maalesef ya\u015f\u0131yoruz. \u00d6zellikle Akdeniz havzas\u0131 civar\u0131nda \u00e7ok ciddi \u015fekilde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini deneyimliyoruz. Bunlar s\u0131cakl\u0131klar\u0131n art\u0131\u015f\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor, bazen hortumlar, bazen b\u00fcy\u00fck felaketler olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Buzullar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, deniz seviyesinin ciddi \u015fekilde y\u00fckselmesi\u2026 Ve k\u00f6kl\u00fc \u00f6nlemler almad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece de bu olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n artarak devam etti\u011fini hep beraber g\u00f6rece\u011fiz. O y\u00fczden bu \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z, onlara da te\u015fekk\u00fcr ediyorum, \u015fimdiden diyorlar ki bize, \u201csizin babalar\u0131n\u0131z\u0131n veya dedelerinizin veya sizin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z faaliyetler bu iklimi de\u011fi\u015ftirdi ama sonu\u00e7lar\u0131na biz katlanaca\u011f\u0131z.\u201d Asl\u0131nda bizi uyarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerine Climate Strike ad\u0131 alt\u0131nda eylemler yap\u0131l\u0131yor, b\u00fcy\u00fcklere \u201csiz tedbir alam\u0131yorsunuz, siz kavgalar ediyorsunuz, hatta sizlerden baz\u0131lar\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine inanm\u0131yor, ama bunun b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 biz ve bizim \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z ya\u015fayaca\u011f\u0131z, hi\u00e7bir \u015fey yapam\u0131yorsan\u0131z bizden \u00f6z\u00fcr dileyin\u201d diyerek, okullar\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131p, s\u0131n\u0131flara gitmeyip sokaklara d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor \u00e7ocuklar. Onun i\u00e7in \u0131srarla \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorum. Bizim bir \u015feyler yapmam\u0131z laz\u0131m. Uluslararas\u0131 bir s\u00fcr\u00fc kanun, y\u00f6netmelik yap\u0131l\u0131yor. Bununla ilgili bir s\u00fcr\u00fc anla\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. D\u00fcnyan\u0131n en iyi m\u00fczakerecileri masalarda oturuyor, d\u00fcnyan\u0131n en iyi hukuk\u00e7ular\u0131n\u0131 oturtuyorsunuz, metinler yaz\u0131l\u0131yor. Ama bunlardan \u00e7ok daha \u00f6nemlisi belki de bu metinlere uyum sa\u011flamak veya tedbirler almak, \u00e7areler \u00fcretmek. Onun i\u00e7in de yerele \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n
Son d\u00f6nemde Antalya\u2019da hi\u00e7 beklemedi\u011fimiz, bu b\u00f6lgede hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmeyen hortum olay\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131k. Bundan dolay\u0131 bir vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 da maalesef kaybettik. \u0130nan\u0131lmaz ekonomik kay\u0131plar\u0131n oldu\u011funu da biliyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla art\u0131k tedbir alman\u0131n gereklili\u011fine inan\u0131yoruz.<\/p>\n
De\u011ferli kat\u0131l\u0131mc\u0131lar iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00f6yle bir konu ki asl\u0131nda, bir\u00e7ok farkl\u0131 a\u00e7\u0131dan ele al\u0131nabilir. Yerelde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nas\u0131l olacak? T\u00fcrkiye\u2019deki yerel iklim eyleminin \u00f6nemine, \u00f6nceli\u011fine bu toplant\u0131da dikkat \u00e7ekmek istiyoruz. Yerelde bu i\u015f nas\u0131l olacak? \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer siz yerelde bir \u015feyler yapmay\u0131 ba\u015faramazsan\u0131z, ulusal ya da uluslararas\u0131 anlamda ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z kararlar\u0131n hi\u00e7bir \u00f6neminin olmayaca\u011f\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde biliyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya n\u00fcfusunun %70\u2019e yak\u0131n k\u0131sm\u0131 kentlerde ya\u015f\u0131yor. Ve bu k\u00fcresel sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131, yani iklimi de\u011fi\u015ftiren gazlar\u0131n ana olu\u015fum yeri \u015fehirler. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fehirlerde bu tedbirleri almam\u0131z, \u015fehirlerden ba\u015flayarak iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fccadelesini y\u00fcr\u00fctmemiz gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u0131srarla \u00e7izmek istiyorum.<\/p>\n
Asl\u0131nda d\u00fcnya da bu i\u015fin fark\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019de de belediyeler b\u00fcy\u00fck bir fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmu\u015f durumda. Bu noktada da ge\u00e7enlerde \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u201c\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Eylem Plan\u0131\u201d haz\u0131rlad\u0131, \u015fehrin 20 milyona yak\u0131n bir n\u00fcfusu var. Di\u011fer \u015fehirlerle beraber, Gaziantep, Bursa, Antalya, \u0130zmir, Kocaeli, Kahramanmara\u015f, Mu\u011fla, Sakarya, Mersin, Denizli gibi \u015fehirlerimizin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi eylem planlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131, bu planlar\u0131n de\u011fi\u015fen iklime nas\u0131l uyum g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fiyle ilgili \u00e7abalar\u0131 i\u00e7erdi\u011fi ve bunlar\u0131n uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini biliyoruz. Asl\u0131nda Ankara\u2019daki merkezi h\u00fck\u00fcmeti de, biz bu eylem planlar\u0131n\u0131 yapt\u0131k, bunlarla ilgili bize para laz\u0131m, finansman laz\u0131m veya teknik destek ya da kapasite geli\u015ftirmeyle ilgili destek laz\u0131m \u015feklinde y\u00f6nlendirmeleri laz\u0131m. Ayn\u0131 zamanda B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyeleri ve di\u011fer belediyelerin uluslararas\u0131 toplant\u0131lar\u0131 takip etmeleri, T\u00fcrkiye Belediyeler Birli\u011fi\u2019yle beraber bu toplant\u0131lar\u0131 takip edip d\u00fcnyadaki ba\u015fka \u015fehirlerde ne t\u00fcr tedbirler al\u0131n\u0131yor, ne t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor bilmeleri gerekiyor.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla ben b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediye ba\u015fkanl\u0131klar\u0131na mutlaka iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili bir daire kurmalar\u0131n\u0131 tavsiye ediyorum. Sadece \u00e7evre koruma daire ba\u015fkanl\u0131klar\u0131yla bu i\u015flerin \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011finin alt\u0131n\u0131 da \u00e7izmek istiyorum. \u00d6n\u00fcm\u00fczde \u00e7ok ciddi bir problem olarak duran iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fccadelesi, \u00e7evre meselesinin alt\u0131nda olmamal\u0131. BM\u2019de de \u00e7evre meselesi UNEA dedi\u011fimiz veya UNEP dedi\u011fimiz BM \u00c7evre Program\u0131 alt\u0131nda Nairobi\u2019de y\u00fcr\u00fcyor. Ama iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi meselesinin ayr\u0131 bir sekreteryas\u0131 var, o da Bonn\u2019da. Ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi meselesi her y\u0131l d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, Taraflar Toplant\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131yor , 15 g\u00fcn s\u00fcr\u00fcyor. Onun \u00f6ncesinde de m\u00fczakereler tabii ki devam ediyor. Onun i\u00e7in, yerel iklim eylemini g\u00fc\u00e7lendirmek ad\u0131na belediyelerimizin mutlaka kendi b\u00fcnyelerinde kapasitelerini art\u0131rarak bir iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u015fube m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, daire ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kurmalar\u0131 gerekiyor. Bakanl\u0131k olarak eskiden iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi dairemiz vard\u0131, \u015fimdi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum dairesi diye ba\u015fka bir daire ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kurduk, bug\u00fcnk\u00fc toplant\u0131y\u0131 da onlar tertip ettiler. Onlara da huzurlar\u0131n\u0131zda te\u015fekk\u00fcr etmek istiyorum. Ama belediyelerin mutlaka bu konunun \u00fczerinde durmalar\u0131 ve sadece iklim de\u011fi\u015fiyor, onun i\u00e7in bu felaketler oluyor \u015feklinde a\u00e7\u0131klamalardan ziyade, buna kar\u015f\u0131 nas\u0131l tedbirler alaca\u011f\u0131z, nas\u0131l uyum g\u00f6sterece\u011fiz noktas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gerekiyor. \u015eehirlerimizin azalt\u0131m konusunda da tedbirler almas\u0131 gerekiyor. \u00d6zellikle ula\u015ft\u0131rma, yerle\u015fimler, enerji ve at\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n potansiyelinin illerimizde \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011funu biliyoruz. Bunlar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Ne t\u00fcr tedbirler alabiliriz, binalar\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l enerji verimli hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliriz. Bunlar\u0131 kamu binalar\u0131ndan ba\u015flayarak yapmam\u0131z, daha sonra da \u00f6zel sekt\u00f6r binalar\u0131nda, okullar\u0131m\u0131zda yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmam\u0131z gerekiyor. \u00d6zellikle ula\u015ft\u0131rma noktas\u0131nda \u015fehirleri nas\u0131l karbon n\u00f6tr hale getirebiliriz, bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz laz\u0131m. D\u00fcnya \u015fu anda bir\u00e7ok \u00fclkede karbon n\u00f6tr \u015fehirler in\u015fa etmeye ba\u015flad\u0131. Yeni yap\u0131lacak b\u00fct\u00fcn binalarda da enerji verimli, karbonu olmayan, ta\u015f\u0131tlar\u0131n az oldu\u011fu, bisikletlerin daha fazla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 potansiyel var. Antalya B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyemiz ile beraber \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Onlarla bisiklet yollar\u0131 yap\u0131yoruz, buras\u0131 bir turizm ve tarih \u015fehri. Buraya insanlar art\u0131k Antalya \u00e7evre konusunda da \u00e7ok temiz bir \u015fehir; denizi, havas\u0131, suyu, topra\u011f\u0131 \u00e7ok temiz bir \u015fehir diye de gelsinler. D\u00fcnyada art\u0131k turizm de o noktaya do\u011fru gitmeye ba\u015flad\u0131. \u0130nsanlar bir \u015fehre gidecekleri zaman o \u015fehrin temizli\u011fine, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyumuna ve enerji verimlili\u011fine, bisiklet yollar\u0131na da bakarak y\u00f6nlenmeye ba\u015flad\u0131. Turizm rotalar\u0131n\u0131n da muhtemelen iklim dostu \u015fehirlere gitme noktas\u0131nda \u00f6nemli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bunlara da bir turizm \u015fehri olan Antalya\u2019n\u0131n da haz\u0131r olmas\u0131 gerekti\u011fini \u0131srarla, alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek s\u00f6yl\u00fcyorum.<\/p>\n
Sadece emisyon azalt\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fil, var olan \u015feyleri de korumal\u0131y\u0131z. \u00d6zellikle karbon yuta\u011f\u0131 olan denizlerimizi iyi korumak, g\u00f6llerimizi iyi korumak, nehirlerimizi ve su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 iyi korumak; ayn\u0131 zamanda ormanlar\u0131m\u0131z\u0131 ve ye\u015fil alanlar\u0131m\u0131z\u0131 da ciddi \u015fekilde korumak y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131lmal\u0131. Emisyonlar\u0131 belki yerel belediyelerin azaltmas\u0131 \u00e7ok kolay olmayabilir. Ama de\u011fi\u015fen iklime uyum g\u00f6sterme konusunda da \u00e7al\u0131\u015fmalar yapman\u0131n \u00f6zellikle belediyelerimizin i\u015fi oldu\u011funu da unutmayal\u0131m. Do\u011fa temelli \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulman\u0131n, yerelin \u00f6zg\u00fcnl\u00fcklerini bilenler taraf\u0131ndan uygulanmas\u0131 daha etkin ve pratik. Yerelde olanlar\u0131n oraya \u00f6zg\u00fc tedbirler almaya ba\u015flayarak, bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla ve uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulamak istiyorum. Diren\u00e7li altyap\u0131 uygulamalar\u0131 da – ki bu konu \u015fu anda hem OECD\u2019nin hem G20\u2019nin en \u00f6nemli g\u00fcndem maddelerinden bir tanesi – iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum i\u00e7in \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klardan bir tanesi.<\/p>\n
Mevcut altyap\u0131lar\u0131 \u00e7ok iyi olan, Avrupa\u2019daki Almanya, Fransa, \u0130spanya ve \u0130talya gibi bir\u00e7ok \u00fclkede bile iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden dolay\u0131 b\u00fcy\u00fck felaketler ya\u015fan\u0131yorsa, o \u00fclkeleri de sel bas\u0131yorsa, burada bir problem var. Bizim medyam\u0131z bazen diyor ya, \u201c\u015fehrin altyap\u0131s\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fc, bu parti y\u0131llard\u0131r iktidarda, y\u0131llard\u0131r belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131yor ama bu felaketler neden ya\u015fan\u0131yor?\u201d diye soruyorlar ya; ayn\u0131s\u0131 asl\u0131nda Paris\u2019te, Madrid\u2019de veya Berlin\u2019de de ya\u015fanabiliyor. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi meselesi yeni bir parametredir. Bunu unutmayal\u0131m. B\u00fct\u00fcn m\u00fchendislik hesaplar\u0131nda bu yeni parametreyi i\u015fin i\u00e7ine katmam\u0131z laz\u0131m. Bu tasar\u0131m kriterini eklememiz laz\u0131m. Bu olmazsa, kanalizasyon borular\u0131n\u0131n ve i\u00e7me suyu hatlar\u0131n\u0131n kapasiteleri yetmeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir saatte ya\u011fmas\u0131 gereken ya\u011fmur on dakika i\u00e7erisinde ya\u011f\u0131yor, hi\u00e7bir altyap\u0131 sistemi bunu kald\u0131ram\u0131yor ve inan\u0131lmaz ta\u015fk\u0131nlar\u0131n meydana geldi\u011fini g\u00f6rebiliyoruz. O y\u00fczden yeni yap\u0131lacak b\u00fct\u00fcn m\u00fchendislik hesaplar\u0131nda, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi parametresinin, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki \u015fehirlerde yeniden g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131, belki %20-30 oran\u0131nda boru \u00e7aplar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi gerekiyor ki; bu olaylar\u0131 ya\u015famayal\u0131m. Ayn\u0131 \u015fekilde \u015fehrin belli yerlerinde uyum i\u00e7in, \u00f6zellikle Asya k\u0131tas\u0131nda bunlar \u00e7ok var, normalde amfi tiyatro gibi meydanlar var, \u00e7ocuklar merdivenlerinde oturup kitap okuyorlar veya dinleniyorlar; ama bir ta\u015fk\u0131n geldi\u011finde oras\u0131 s\u00f6n\u00fcmlendirme merkezi havuzu olarak kullan\u0131l\u0131yor. Bir bak\u0131yorsunuz oras\u0131 g\u00f6l oluyor, \u015fehrin di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 sel basmas\u0131 veya ta\u015fk\u0131n olmas\u0131 gibi felaketlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc siz tedbir almazsan\u0131z, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili tedbir almak i\u00e7in harcayaca\u011f\u0131n\u0131z para 1 TL ise, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi oldu\u011fu s\u00fcrece, o ta\u015fk\u0131nlar, o felaketler olduktan sonra harcayaca\u011f\u0131n\u0131z para 10 TL olacakt\u0131r. Onun i\u00e7in belediyelerin bu konuda daha hassas olmas\u0131 gerekiyor. Hat\u0131rlarsan\u0131z iki sene \u00f6nce A\u011fustos\u2019ta \u0130stanbul\u2019da 1 cm \u00e7ap\u0131nda dolu ya\u011fm\u0131\u015ft\u0131. Sigorta \u015firketlerinin bize verdi\u011fi raporda 2 ila 3 milyar TL, yani yakla\u015f\u0131k 300-400 milyon dolar civar\u0131nda ekonomik bir zarar olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bu rakamlar\u0131n daha da artmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n
Bu konuda ye\u015fil \u00e7at\u0131 uygulamalar\u0131, k\u0131y\u0131 setleri, verimli sulama sistemleri, erken uyar\u0131 sistemleri gibi yerelin ko\u015fullar\u0131na uyarlanabilecek bir\u00e7ok uyum tedbirini almam\u0131z gerekiyor. Tabii, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele etmek i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar da laz\u0131m hem ulusal hem uluslararas\u0131 kaynaklar hem de kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r kaynaklar\u0131n\u0131n yerele y\u00f6nlendirilebilmesi gerekiyor.Asl\u0131nda d\u00fcnyadaki t\u00fcm e\u011filim de bu y\u00f6nde. Yani m\u00fccadele yerelde, belediyelerde olacak ve kaynaklar\u0131 da oraya aktarmak gerekiyor ki onlar tedbir als\u0131n. Ama onlar da mutlaka bir yol haritas\u0131yla bize gelmeliler.<\/p>\n
\u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 olarak Say\u0131n Bakan\u0131m\u0131z Murat Kurum\u2019un da \u00f6nderli\u011finde biz yereldeki iklim eylemiyle ilgili m\u00fccadeleyi azami seviyeye \u00e7\u0131karmak istiyoruz. Kendileri uygulamadan geldikleri i\u00e7in bize s\u00fcrekli yerelle beraber \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u0130l belediyelerimiz ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyelerimiz ve yerel y\u00f6netimlerle iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele seferberli\u011fini asl\u0131nda bug\u00fcn burada ba\u015flatm\u0131\u015f oluyoruz. Biz b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyeleri ve di\u011fer belediyelerimizle birlikte, bu m\u00fccadeleyi bug\u00fcn 1. Yerel \u0130klim Eylemi Uluslararas\u0131 Konferans\u0131\u2019yla birlikte ba\u015flat\u0131yoruz ve bundan sonra da ilk yapaca\u011f\u0131m\u0131z i\u015f, b\u00fct\u00fcn belediyelerimize bir deklarasyon g\u00f6ndermek olacakt\u0131r. Bu ortak deklarasyon, beraberce neler yapabilece\u011fimizi \u00e7\u0131kartabilmemiz i\u00e7in gerekiyor. Burada bu deklarasyon ile yerel y\u00f6netimlerimizin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131yla sera gaz\u0131 emsiyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum faaliyetlerine katk\u0131 vermelerini istedi\u011fimizi de ifade etmek istiyorum.<\/p>\n
Asl\u0131nda g\u00fczel \u015feyler de oluyor. Biz iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fczakerelerinde \u00fclke olarak be\u015f senedir, \u00f6zellikle ben \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Ba\u015fm\u00fczakerecisi olarak d\u00f6nemimden biliyorum, ciddi bir m\u00fccadele ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7erisindeyiz. Tabi istedi\u011fimiz her \u015feyi belki alam\u0131yoruz, Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019na taraf de\u011filiz. Olmak istiyoruz ama oradaki m\u00fccadele uluslararas\u0131 hukuk\u00e7ular\u0131n ve iyi diplomatlar\u0131n m\u00fczakeresi. Her \u00fclke kendi menfaatini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bizi de zaman\u0131nda geli\u015fmi\u015f \u00fclke stat\u00fcs\u00fcne koyduklar\u0131 i\u00e7in, \u00f6zellikle mutlak emisyon azalt\u0131m\u0131 yapmam\u0131z isteniyor. Bu nedenle hem adaptasyon hem emisyon azalt\u0131m\u0131 konusunda T\u00fcrkiye\u2019nin uluslararas\u0131 finansmana ihtiyac\u0131 var. Bize k\u00f6m\u00fcrden vazge\u00e7in, fosil yak\u0131tlardan vazge\u00e7in, bunun yerine yenilenebilir enerji, g\u00fcne\u015f, r\u00fczg\u00e2r, jeotermal ya da sayarsan\u0131z hidroelektrik santrallere y\u00f6nelin diyorlar ama bunlara y\u00f6nelmenin maliyeti y\u0131ll\u0131k olarak T\u00fcrkiye\u2019nin enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in 10 milyar dolar paraya ihtiyac\u0131 var. Ama bu uluslararas\u0131 finans kaynaklar\u0131, uluslararas\u0131 bankalar\u0131n, uluslararas\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131n veya Ye\u015fil \u0130klim Fonu gibi fonlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye yard\u0131mc\u0131 olmamas\u0131 durumunda bu paray\u0131 bizim bulmam\u0131z \u00e7ok zor. Her y\u0131l 10 milyar dolar\u0131 bulman\u0131z laz\u0131m ihtiya\u00e7 duyulan enerjiyi kar\u015f\u0131laman\u0131z i\u00e7in. Yani fabrikalar\u0131n\u0131z \u00e7al\u0131\u015facaksa, evinizde elektrik kesintisi olmayacaksa bu paray\u0131 b\u00fct\u00e7eden her y\u0131l ay\u0131rman\u0131z gerekiyor. Bunun i\u00e7in de uluslararas\u0131 kaynaklardan ucuz kredilere ihtiya\u00e7 var. Biz uluslararas\u0131 b\u00fct\u00fcn iklim m\u00fczakerelerinde \u015funu s\u00f6yl\u00fcyoruz; bize bu kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131n, biz iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle \u00e7ok daha iyi m\u00fccadele edelim. Bize yard\u0131m edin, bizi Hindistan, \u00c7in veya G\u00fcney Kore\u2019den, Brezilya\u2019dan Arjantin\u2019den \u015eili\u2019den farkl\u0131 g\u00f6rmeyin. Siz bizi ABD gibi, AB \u00fclkeleri gibi veya Avustralya, Japonya gibi g\u00f6r\u00fcrseniz ve bize finans kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7mazsan\u0131z, biz iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ancak adaptasyon noktas\u0131nda kendi imk\u00e2n ve kabiliyetlerimizde m\u00fccadele edebiliriz. Bunun da d\u00fcnyadaki ortak katk\u0131ya \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir faydas\u0131 olmaz. Biz emisyonlar\u0131 h\u0131zl\u0131 artan bir \u00fclkeyiz. \u015eu anda 400 milyon ton civar\u0131nda emisyon de\u011feri olan bir \u00fclkeden bahsediyorum, 2030 y\u0131l\u0131nda bu de\u011ferin 1,2 milyar tona \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u0131zla kalk\u0131nan, emerging economy dedi\u011fimiz alarm veren bir ekonomi var asl\u0131nda. H\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyor, emisyonlar\u0131 art\u0131yor. Bu noktada uluslararas\u0131 kaynaklar\u0131n bize destek vermesi laz\u0131m. \u00d6zellikle AB\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019ye \u00e7evre konusunda yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 gerekirken; IPA fonlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bize kesintiye gidiyor. Bunu \u00e7ok anlayam\u0131yoruz. Ben hep \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorum. T\u00fcrkiye veya herhangi bir \u00fclke, iklimle ve \u00e7evreyle ilgili m\u00fccadele ederken siz \u00e7evre fonlar\u0131n\u0131 keserseniz, sadece siyasi bir cezaland\u0131rma olarak g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ki bunu kabul etmeyiz. \u015eunu s\u00f6ylemek istiyorum: \u00c7evre meselesi siyaset \u00fcst\u00fcd\u00fcr. \u00c7evre meselesi \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011finin meselesidir ve s\u0131n\u0131r tan\u0131mayan bir meseledir. Siz T\u00fcrklere vize koyabilirsiniz. Ama T\u00fcrkiye\u2019nin olu\u015fturdu\u011fu kirlili\u011fe vize koyamazs\u0131n\u0131z. Biz suyu kirletti\u011fimiz zaman bu su Avrupa\u2019n\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131na gidecektir. Biz havay\u0131 kirletti\u011fimiz zaman bu hava Avrupa\u2019ya gidecektir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7evre konusunda bizi cezaland\u0131rman\u0131n, fonlar\u0131 kesmenin \u00e7ok ak\u0131ll\u0131ca bir i\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, AB\u2019nin say\u0131n temsilcisine de burada, bu mesaj\u0131 iletmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00f6ylemek istiyorum. Ba\u015fka konulardan dolay\u0131 k\u0131z\u0131p \u00e7evre konusundaki fonlar\u0131 kesmek veya azaltman\u0131n asl\u0131nda kendi aya\u011f\u0131n\u0131za kur\u015fun s\u0131kmak gibi bir \u015fey oldu\u011funu ifade etmek istiyorum.<\/p>\n
G\u00fczel bir \u015fey oldu, T\u00fcrkiye\u2019nin y\u0131llard\u0131r yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadelenin sonucunda– bu sene eyl\u00fcl ay\u0131nda New York\u2019ta \u0130klim Liderler Zirvesi olacak. Bu zirvenin haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ba\u015flad\u0131, BM Genel Sekreteri\u2019nin himayelerinde y\u00fcr\u00fcyen bir proje ve 9 temas\u0131 var. Bunlardan biri bizimle ilgili; altyap\u0131, \u015fehirler ve yerel eylem konusunda. T\u00fcrkiye\u2019yi, y\u0131llard\u0131r yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7ok fazla altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r muhtemelen, e\u015f-\u00f6nc\u00fc \u00fclke se\u00e7tiler. 6 tane e\u015f \u00f6nc\u00fc \u00fclke var. Bizi Kenya ile beraber altyap\u0131, \u015fehirler ve yerel eylem konusunda \u00f6nc\u00fc \u00fclke olarak belirlediler ve bizim de bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z ba\u015flad\u0131. Orada Kenya ve T\u00fcrkiye, BM Habitat ile beraber \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonucunda da Eyl\u00fcl ay\u0131nda Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Erdo\u011fan ve Kenya Cumhurba\u015fkan\u0131, Say\u0131n Guterres ile beraber bir a\u00e7\u0131klama yapacaklar. Sadece 6 lider New York\u2019ta konu\u015facak, bu liderlerden biri de Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Erdo\u011fan olacak. Bu konuda da b\u00f6yle bir g\u00f6revin bizim bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ve \u00fclkemize verilmesi, bizi \u00e7ok onurland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Onun i\u00e7in Say\u0131n Guterres\u2019e de buradan te\u015fekk\u00fcr etmek istiyoruz. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n katk\u0131lar\u0131yla ve \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 olarak da elimizden geldi\u011fi kadar bu konuya en iyi \u015fekilde \u00f6nderlik edece\u011fimizi ve bu kapsamda da \u00fclke i\u00e7erisinde yapaca\u011f\u0131m\u0131z kapsaml\u0131 kampanyalarla ve fark\u0131ndal\u0131k faaliyetleri ve pilot uygulamalarla d\u00fcnyaya iyi \u00f6rnekler verece\u011fimizi ifade etmek isterim.<\/p>\n
Tabii, asl\u0131nda \u00fclkemiz yerelin d\u0131\u015f\u0131nda ulusal anlamda da \u00e7ok ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmakta. \u00d6ncelikle T\u00fcrkiye\u2019nin h\u0131zla kalk\u0131nmakta olan bir \u00fclke oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131z ve sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n GSMH\u2019nin alt\u0131nda bir art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini biliyoruz. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin yenilenebilir enerjide kurulu g\u00fcc\u00fc toplam kurulu g\u00fcc\u00fcn %45\u2019ini a\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131r ki bu T\u00fcrkiye\u2019yi b\u00f6lgesinde asl\u0131nda lider \u00fclke konumuna getirmektedir. Yenilenebilir enerjinin birincil enerji arz\u0131 i\u00e7indeki pay\u0131 ise OECD ortalamas\u0131n\u0131n \u00fczerindedir. Ge\u00e7en y\u0131l Enerji Verimli Eylem Plan\u0131\u2019n\u0131 uygulamaya ge\u00e7irdik. Birincil enerji olarak t\u00fcketimini 2023\u2019e kadar %14 oran\u0131nda art\u0131rma niyetimiz oldu\u011funu belirtmek istiyoruz. Orman alanlar\u0131m\u0131z 2023\u2019e kadar %30\u2019a kadar \u00e7\u0131kar\u0131lacak, ayr\u0131ca bakanl\u0131k olarak Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019m\u0131z\u0131n sayg\u0131de\u011fer e\u015fi Emine Erdo\u011fan\u2019\u0131n himayelerinde S\u0131f\u0131r At\u0131k Projesi\u2019ni ba\u015flatt\u0131k. \u015eu anda \u00fclkemizde 13 binden fazla kurumda s\u0131f\u0131r at\u0131k sistemine ge\u00e7ilmi\u015f durumda. Yirmi ayl\u0131k s\u00fcre\u00e7te 500 milyon kg. sera gaz\u0131 emisyonu azalt\u0131m\u0131 ve 42 milyon a\u011fac\u0131n kesilmesinin de \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015f olduk. Bu y\u0131l itibariyle \u00c7evre Kanunu\u2019nu de\u011fi\u015ftirdik. Po\u015fet kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00fccretlendirme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flatt\u0131k. Ge\u00e7en seneki rakamlara g\u00f6re, tek kullan\u0131ml\u0131k po\u015fetlerde ki pek \u00e7ok zincir marketten gelen rakamlar var elimizde, ge\u00e7en sene Ocak ay\u0131nda 139 milyon po\u015fet t\u00fcketimi olmu\u015f, bir marketten. Bu sene Ocak ay\u0131nda bu rakam 39 milyona d\u00fc\u015ft\u00fc. %70-75 bir azalma oldu\u011funu memnuniyetle ifade etmek istiyorum. Bundan sonra da biliyorsunuz 2021\u2019e kadar plastik ve i\u00e7ecek ambalajlar\u0131nda depozito uygulamas\u0131na ge\u00e7ece\u011fiz. Asl\u0131nda biz \u00e7evre konusunda bir \u015fekilde at\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fen her \u00fcr\u00fcn ile ilgili bir vergi getirdik. Siz kirletiyorsan\u0131z, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vereceksiniz. \u201cKirleten \u00f6der\u201d prensibiyle bunu piyasaya s\u00fcren insanlar, paras\u0131n\u0131 da \u00f6demek zorunda. Pet \u015fi\u015feyi sat\u0131yor, para kazan\u0131yorsunuz, ondan sonra insanlar i\u00e7ip \u00e7\u00f6pe at\u0131yorlarsa, bununla belediyeler u\u011fra\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Bunu toplayacak, g\u00f6t\u00fcrecek, depolayacak\u2026 Bunlar\u0131n hepsi bir maliyet. Daha sonra da bu \u00e7\u00f6p miktar\u0131 artt\u0131\u011f\u0131 zaman oradan metan gaz\u0131 \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yor. Bu gaz atmosferde birikip iklimi de\u011fi\u015ftiriyor. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7\u00f6p miktar\u0131n\u0131 da azaltmam\u0131z gerekiyor. \u0130stanbul\u2019un rakamlar\u0131 \u00e7ok korkun\u00e7. \u0130stanbul\u2019dan g\u00fcnde 22 bin ton \u00e7\u00f6p \u00e7\u0131k\u0131yor. Ki\u015fi ba\u015f\u0131 1 kg \u00e7\u00f6p \u00fcretti\u011fimizi net bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcyoruz. 22 bin ton \u00e7\u00f6p\u00fc siz her g\u00fcn y\u00f6netmek zorundas\u0131n\u0131z. Bunlar\u0131 d\u00fczenli depolamak \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc belli bir s\u00fcre sonra buradan \u00e7\u0131kan gazlar iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine sebep oluyor. Ve geliyor yine o \u015fehrin ba\u015f\u0131na ta\u015fk\u0131n, a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015f veya kurakl\u0131k, f\u0131rt\u0131na, hortum olarak felakete neden oluyor. Asl\u0131nda att\u0131\u011f\u0131m\u0131z herhangi bir \u00e7\u00f6p\u00fcn, ambalaj\u0131n sizin ba\u015f\u0131n\u0131za b\u00f6yle bir iklim felaketi olarak geldi\u011fini de bizim yereldeki okullarda \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za, gen\u00e7lerimize, herkese anlatmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n
Bu noktada 2020 sonras\u0131 i\u00e7in iklim rejiminde geli\u015fmekte olan \u00fclkelere sa\u011flanan finans ve yard\u0131mlar konusunda da sadece bizim de\u011fil belediyelerin de gidip o m\u00fcracaatlar\u0131 yap\u0131p, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum noktas\u0131nda imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
Sayg\u0131de\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, asl\u0131nda iklim konusunda konu\u015facak \u00e7ok \u015fey var. Fakat \u00f6ncelikle bize ev sahipli\u011fi yapan Antalya \u015fehrine, huzurlar\u0131n\u0131zda Say\u0131n Menderes Ba\u015fkan\u0131m\u0131za te\u015fekk\u00fcr etmek istiyorum. Bu organizasyonu beraber yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z AB heyetine ve bizi k\u0131rmayarak buraya gelen b\u00fct\u00fcn yerli ve yabanc\u0131 misafirlerimize, \u00e7ok de\u011ferli se\u00e7kin kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131za te\u015fekk\u00fcr ediyorum. B\u00fct\u00fcn yerel y\u00f6netimlerimizi bu iklim seferberli\u011fine kat\u0131lmaya ve bu konuda g\u00f6n\u00fcll\u00fc olmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum. Bakanl\u0131k olarak onlara yard\u0131mc\u0131 olmaya her zaman haz\u0131r\u0131z. Hem teknik hem kapasite geli\u015ftirme hem de finans a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fct\u00fcn belediyelere, yerel akt\u00f6rlere, \u00fcniversitelere yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ifade etmek istiyorum. Bu konferansta eme\u011fi ge\u00e7en mesai arkada\u015flar\u0131ma, AB\u2019ye ve b\u00fct\u00fcn kat\u0131l\u0131mc\u0131lara huzurlar\u0131n\u0131zda tekrar te\u015fekk\u00fcr ediyor, hepinizi Allah\u2019a emanet ediyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Say\u0131n Ba\u015fkan\u0131m, uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n sayg\u0131de\u011fer temsilcileri, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelen de\u011ferli kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, han\u0131mefendiler ve beyefendiler, gelece\u011fimizin teminat\u0131 \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z. Hepinizi sayg\u0131, sevgi ve muhabbetle selaml\u0131yorum.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":157,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/219"}],"collection":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=219"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":220,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/219\/revisions\/220"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/birpinar.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}